آکادمی عمران | مرکز آموزش های کاربردی مهندسی عمران
0
02144158821

تمام جزئیات مربوط به صورت وضعیت موقت در یک مقاله

صورت وضعیت موقت

اگر تجربه کار در قسمت دفترفنی پروژه ها را دارید و یا علاقه مند به کار در این حوزه هستید این مقاله را از دست ندهید. یکی از کارهای مهم دفترفنی پیمانکار نوشتن صورت وضعیت های موقت و گرفتن هزینه کارهای انجام شده است. در نوشتن صورت وضعیت های موقت نکات زیر پوستی زیادی وجود دارد که در این مقاله به طور کامل آن ها را توضیح می دهیم. 

آنچه که در این مقاله می آموزید :

صورت وضعیت موقت چیست ؟

مصالح پای کار در صورت وضعیت موقت

تاریخ صورت وضعیت

رسیدگی صورت وضعیت موقت

کسورات قانونی صورت وضعیت

صورت وضعیت تایید شده چیست ؟

عودت صورت وضعیت پیمانکار

مدت زمان رسیدگی به صورت وضعیت موقت

نکات زیر پوستی 

نکات نوشتن و ارائه 

صورت وضعیت موقت چیست ؟

کار نوشتن صورت وضعیت از لحظه ای که پیمانکار شروع به انجام پروژه می کند آغاز می شود. هزینه تمام کارهای انجام شده توسط پیمانکار در قالب ارائه صورت وضعیت های موقت از کارفرما گرفته می شود.

مقادیر گفته شده در صورت وضعیت موقت، جنبه علی الحساب داشته و مقدار واقعی آن، در صورت وضعیت قطعی مشخص می شود اما نوع ردیف گفته شده، جنبه قطعی دارد.

یک مثال :

فرض کنید کارفرما مقدار ۱۵۰ مترمکعب بتن ریزی فونداسیون ساختمانی را از آیتم ۰۸۰۱۰۷ فهرست بها ابنیه سال ۹۸ با شرح تهیه و اجرای بتن با شن و ماسه شسته طبیعی یا شکسته با مقاومت فشاری مشخصه ٣٠ مگاپاسکال را که پیمانکار در صورت وضعیت موقت خود آورده است تایید کرده است.

ممکن است در صورت وضعیت قطعی با استناد به صورتجلسات و نقشه ها مقدار آن را کم یا زیاد کند اما نوع آیتم که مربوط به مقاومت بتن است قابل تغییر نیست. نمی شود در صورت وضعیت موقت مقاومت ۳۰ مگاپاسکال را تایید کند ولی در صورت وضعیت قطعی مقاومت بتن را مثلاٌ به ۲۵ یا ۳۵ مگاپاسکال تغییر دهد. 

بخش اصلی صورت وضعیت های موقتی که پیمانکار به کارفرما ارائه می کند هزینه کارهای انجام شده تا آن تاریخ، طبق فهرست بهای منضم به پیمان یا هر نرخی است که در موافقتنامه بین کارفرما و پیمانکار توافق شده است.

پیمانکار علاوه بر هزینه کارهای انجام شده، وضعیت مصالح و تدارکات لازم برای اجرای پروژه که در پای کار موجود است و به اصطلاح مصالح پای کار نامیده می شود را در صورت وضعیت های موقت درج می کند.

پیمانکار با نوشتن صورت وضعیت موقت دو هزینه را طلب میکند :

هزینه کارهای انجام شده 

هزینه مصالح پای کار 

مصالح پای کار در صورت وضعیت موقت

کارفرما برای تقویت بنیه مالی پیمانکار ۷۰ درصد از هزینه های صورت گرفته به عنوان مصالح پای کار را به پیمانکار پرداخت می کند. در واقع این هزینه ای است که پیمانکار پرداخت کرده اما چون هنوز در پروژه مصرف نشده است نمی تواند هزینه آن را به عنوان فعالیت انجام شده در صورت وضعیت های موقت بگیرد. دقت کنید که مصالح خریداری شده زمانی پای کار حساب می شوند که وارد کارگاه شده باشند.

صورت وضعیت موقت

به طور مثال پیمانکاری ۲۰ تن شن، ۲۰ تن ماسه و ۱۰ تن سیمان خریداری کرده است. بخشی از این مصالح خریداری شده را صرف درست کردن بتن کرده و ۱۰ مترمکعب بتن ریزی داشته است. میزان ۱۰ تن شن، ۱۰ تن ماسه و ۶ تن سیمان باقی مانده است.

هزینه مربوط به ۱۰ مترمکعب بتن ریزی با توجه به آیتم بتن ریزی منضم به پیمان که در قرارداد قید شده پرداخت می گردد. هزینه مصالح پای کار باقی مانده شامل ۱۰ تن شن، ۱۰ تن ماسه و ۶ تن سیمان نیز مطابق فهرست بها منضم به پیمان حساب شده  و کارفرما ۷۰ درصد این مبلغ را به پیمانکار پردداخت می کند.

لازم به ذکر است در صورت وضعیت قطعی هزینه مصالح پای کار به پیمانکار پرداخت نمی شود. چون که پروژه تمام شده و نیازی به مصالح پای کار برای ادامه پروژه نیست و پیمانکار می تواند مصالح باقی مانده را برای خود بردارد.

تاریخ صورت وضعیت موقت

معمولاً در آخر هر ماه شمسی، پیمانکار وضعیت کلیه کارهایی که از شروع پروژه تا آخر آن تاریخ انجام داده را در قالب صورت وضعیت موقت به مهندس مشاور و کارفرما ارائه می دهد.

نوشتن مقادیر در صورت وضعیت ها به صورت تجمیعی است. یعنی کارهای انجام شده از شروع پروژه تا آن تاریخی که ارائه می شود. پس صورت وضعیت شماره ۵ شامل مجموع مقادیر صورت وضعیت های ۱،۲،۳،۴ و ۵ است.

در تبصره ۳ ماده ۳۷ شرایط عمومی پیمان ذکر شده اگر پیمانکار در موعد مقرر صورت وضعیت موقت را تهیه و تسلیم مهندس ناظر نکند، مهندس مشاور با تایید کارفرما و به هزینه پیمانکار اقدام به تهیه آن می کند.

اما در عمل چنین اتفاقی خیلی کم می افتد چرا که کارفرما عجله ای برای پرداخت هزینه های پیمانکار ندارد. پیمانکار گاهی با توجه به مبلغ کارکرد خود در ماه، شرایط و دوره سه ماهه ای که صورت وضعیت را ارائه می کند و در محاسبه تعدیل تاثیر دارد ممکن است چند ماه یکبار صورت وضعیت بدهد.

برای آشنایی بیشتر با نحوه محاسبه تعدیل و تاثیر دوره سه ماهه در مبلغ آن به مقاله ” همه نکات کاربردی محاسبه تعدیل در پروژه های عمرانی ” سر بزنید.

صورت وضعیت موقت

رسیدگی صورت وضعیت موقت

پیمانکار در آخر هر ماه، وضعیت کارهای انجام شده از شروع کار تا آن تاریخ را که طبق نقشه های اجرایی، دستور کارها و صورتمجلس ها است اندازه گیری می کند و مقدار مصالح و تجهیزات پای کار را تعیین می کند.

سپس براساس فهرست بهای منضم به پیمان، مبلغ صورت وضعیت موقت را محاسبه کرده و آن را در آخر آن ماه تسلیم مهندس ناظر می کند.

نظارت و کنترل بر اجرای صحیح پروژه طبق نقشه ها و دستورکارها و همچنین رسیدگی به صورت وضعیت های پیمانکار توسط یک شخص حقیقی یا حقوقی انجام می گیرد. این دستگاه نظارت از طرف کارفرما یا مشاور انتخاب می شود.

صورت وضعیت موقت

معمولا کارفرما مشاور پروژه را انتخاب می کند و مشاور، از بین مهندسین خود افرادی را به عنوان ناظر مقیم و ناظر عالی تعیین می کند. اما پروژه هایی هم وجود دارد که مشاور پروژه که کارهای طراحی و برآورد اولیه آن را انجام داده از نظارت پروژه جدا باشد و نظارت بر عهده یک شرکت مستقل دیگر باشد.

ناظر مقیم در کارگاه حضور داشته و بر اجرای صحیح کارها توسط پیمانکار نظارت می کند اما ناظر عالی معمولا در دفترفنی مشاور بوده و برقراری ارتباط بین پیمانکار و کارفرما را برای پرداخت ها، تمدید مدت پیمان، تغییر مبلغ پیمان، ابلاغ دستورکارها و غیره به عهده دارد. 

صورت وضعیت موقت

در سیستم اداری کارفرما و مشاور واحدی تحت عنوان پیمان و رسیدگی وجود دارد . یکی از وظایف این قسمت رسیدگی به صورت وضعیت ها است. معمولا ناظر عالی نیز جزء بخش پیمان و رسیدگی مشاور است.

پس از بررسی امور پیمان و رسیدگی مشاور، صورت وضعیت ها که دارای امضاء نماینده پیمانکار و مشاور است برای کارفرما ارسال می شود. کارفرما نیز پس از رسیدگی مجدد و کسر کلیه کسورات قانونی پیمان، باقی مانده را به پیمانکار پرداخت می کند.

کسورات قانونی صورت وضعیت موقت

معمولاً این کسورات قانونی عبارتند از :

۱- جمع وجوهی که بابت صورت وضعیت های موقت ماهانه قبلی پرداخت شده است.

۲- ده درصد بابت کسور تضمین حسن انجام کار

برای اطلاع بیشتر از تضمین حسن انجام کار به مقاله ” تمام نکات تضمین انجام تعهدات و حسن انجام کار در قراردادهای پیمانکاری ” سر بزنید.

۳- اقساط پیش پرداخت

برای آگاهی از این بخش مقاله ” صفر تا صد استهلاک و نحوه پرداخت پیش پرداخت به پیمانکار در شرایط عمومی پیمان ” را از دست ندهید.

۴- علی الحساب بیمه، مالیات، عوارض شهرداری و غیره

۵- اقساط بهاء مصالح و لوازم تجهیزات تحویلی، از طرف کارفرما به پیمانکار

۶- هرگونه جرایم احتمالی، طبق مفاد شرایط عمومی پیمان

۷- کسور متفرقه دیگر که بر اساس مفاد شرایط عمومی پیمان، بر عهده پیمانکاراست.

صورت وضعیت تایید شده چیست ؟

صورت وضعیت تایید شده همان صورت وضعیتی است که رسیدگی آن توسط مشاور و کارفرما به اتمام رسیده و مبلغ آن نهایی شده است. به طور خلاصه صورت وضعیتی تایید شده است که مراحل تصویب زیر را طی کرده باشد.

مراحل تصویب صورت وضعیت :

پیمانکار صورت وضعیت را به تایید ناظر مقیم در کارگاه می رساند.

سپس پیمانکار آن صورت وضعیت را به امور پیمان و رسیدگی مشاور می سپارد تا بررسی کند. 

مشاور صورت وضعیت رسیدگی شده را برای امور پیمان و رسیدگی کارفرما ارسال می کند و به پیمانکار نیز اطلاع می دهد.

  کارفرما پس از بررسی مجدد و کسر کلیه کسورات قانونی، مبلغ باقی مانده را به پیمانکار پرداخت می کند.

پس از طی مراحل تصویب، اگرچه صورت وضعیت موقت تایید شده است اما مقادیر درج شده در آن و پرداخت هایی که بابت آن ها شده جنبه موقت و علی الحساب دارد. هر نوع اشتباه اندازه گیری و محاسباتی در صورت وضعیت های بعدی یا در صورت وضعیت قطعی اصلاح و رفع می شود.

صورت وضعیت موقت

با پرداخت صورت وضعیت موقت، تمام کارها و مصالح و تجهیزاتی که در صورت وضعیت آمده است متعلق به کارفرما می باشد و به منظور اجرای بقیه کارهای موضوع پیمان، به رسم امانت، تا موقع تحویل موقت، در اختیار پیمانکار قرار می گیرد.

عودت صورت وضعیت پیمانکار

مشاور و کارفرما هر دو صورت وضعیت پیمانکار را اصلاح می کنند و اگر مشکلات زیادی داشته باشد آن را عودت می دهند. این عودت صورت وضعیت پیمانکار معمولا به دلیل نداشتن صورتجلسه برای برخی آیتم ها، تصحیح مقادیر و فعالیت هایی که پیمانکار به عنوان علی الحساب در نظرگرفته، آوردن آیتمی که هنوز به طور کامل انجام نشده و غیره می باشد.

اگر صورت وضعیت پیمانکار مورد تایید مشاور قرار نگیرد آن را اصلاح می کند و برای کارفرما ارسال می کند. اگر مقدار اصلاحات خیلی زیاد باشد صورت وضعیت را به پیمانکار عودت داده تا از نو بنویسد.

صورت وضعیت موقت

اما گاهی صورت وضعیت ارسالی از طرف مهندس مشاور نیز مورد تأیید کارفرما قرار نمی گیرد. کارفرما پس از کسر کسورات قانونی پیمان، تا ۷۰ درصد مبلغ صورت وضعیتی را که مهندس مشاور ارسال کرده به عنوان علی الحساب به پیمانکار پرداخت می کند.

در این حالت کارفرما صورت وضعیت را همرا با دلایل رد آن، برای تصحیح به مهندس مشاور بر می گرداند، تا پس از اعمال اصلاحات لازم در مدت حداکثر ۵ روز، دوباره برای کارفرما ارسال کند. در این صورت، مهلت پرداخت مبلغ صورت وضعیت از تاریخی شروع می شود که صورت وضعیت تصحیح شده تسلیم کارفرما شود.

اگر پیمانکار نسبت به صورت وضعیت اصلاح شده معترض باشد، اعتراض خود را با ذکر دلیل، حداکثر ظرف مدت یک ماه، به کارفرما اعلام می کند تا مورد رسیدگی قرار گیرد.

مدت زمان رسیدگی به صورت وضعیت موقت

مهندس مشاور، صورت وضعیت پیمانکار را با اسناد و مدارک پیمان مطابقت داده و محاسبات، صورتجلسات و دستورکارها را بررسی می کند. اگر صورت وضعیت نیاز به اصلاح داشت با مشخص کردن دلیل، آن را اصلاح می کند و درمدت حداکثر ۱۰ روز از تاریخ دریافت صورت وضعیت ازسوی مهندس ناظر، آن را برای کارفرما ارسال کرده و به پیمانکار اطلاع می دهد.

کارفرما صورت وضعیت بررسی شده مهندس مشاور را رسیدگی کرده و پس از کسر وجوهی که بابت صورت وضعیت های موقت قبلی پرداخت شده و سایر کسورات قانونی طبق پیمان، باقیمانده مبلغ قابل پرداخت به پیمانکار را حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ وصول صورت وضعیت، با صدور چک به نام پیمانکار، پرداخت می کند.

صورت وضعیت موقت

این روزها به دلیل کسری بودجه های عمرانی معمولا مبلغ صورت وضعیت طبق مدت گفته شده پرداخت نمی شود. پیمانکار می تواند به ازای این تاخیر در پرداخت، مدت پیمان را به دلیل مشکلات اعتباری و تخصیصی تمدید کند. برای آشنایی با لایحه تاخیرات و نحوه تمدید مدت پیمان می توانید مقاله ” بررسی تغییر مدت پیمان | یک نمونه لایحه تاخیرات | بخشنامه ۵۰۹۰ ” را مطالعه کنید.

نکات زیر پوستی 

تهیه صورت مجالس (صورت جلسات)

طبق ماده ۱۹ شرایط عمومی پیمان (کنترل نقاط نشانه، پیاده کردن نقشه ها، اندازه گیری ها) :

تراز کف پی بنا ها و زیرسازی راه ها و تمام عملیاتی که پس از انجام کار پوشیده می شوند و بعداً قابل مشاهده نیستند باید صورتمجلس شود. هم چنین اگر کنترل و اندازه گیری کامل آن ها بعد از مدتی از شروع کار میسر نباشد، باید پیش از پوشیده شدن یا از بین رفتن آثار آن ها، صورتمجلس شود.

صورت جلسات تهیه شده، ملاک اندازه گیری ها در تنظیم صورت وضعیت است. اگر فعالیتی که بعد از انجام آن قابل اندازه گیری نیست، صورتجلسه نشود، کارفرما می تواند در صورت وضعیت قطعی آن را حذف کند.

 اختیار رئیس کارگاه در امضا صورت وضعیت

طبق ماده ۱۸ شرایط عمومی پیمان (مسئولیت حسن اجرای کار، برنامه کار، گزارش پیشرفت کار، هماهنگی با پیمانکاران دیگر، رئیس کارگاه) : 

پیمانکار باید به منظور اجرای کار و دریافت دستورکارها و نقشه ها از مهندس مشاور و همچنین برای تنظیم صورت وضعیت های موقت، اختیارات کافی به رئیس کارگاه بدهد.

رییس کارگاه نماینده پیمانکار در کارگاه است و می تواند به جای مدیرعامل پیمانکار، صورت وضعیت ها را امضا کند.

 کسر تضمین حسن انجام کار از هر صورت وضعیت

طبق ماده ۳۵ شرایط عمومی پیمان (تضمین حسن انجام کار) :

کارفرما از مبلغ هر پرداخت به پیمانکار، معادل ۱۰ درصد به عنوان تضمین حسن انجام کار کسر و در حساب سپرده نزد خود نگهداری می کند. نصف این مبلغ پس از تصویب صورت وضعیت قطعی طبق ماده ۴۰ و نصف دیگر آن پس از تحویل قطعی، با رعایت مواد ۴۲ و ۵۲ مسترد می گردد.

با مطالعه مقاله ” تمام نکات تضمین انجام تعهدات و حسن انجام کار در قراردادهای پیمانکاری ” بیشتر با تضمین حسن انجام کار آشنا شوید.

 کسر دستمزد کارگران و پیمانکاران جزء

طبق ماده ۱۷ و ۲۴ شرایط عمومی پیمان (کارکنان – پیمانکاران جزء) :

پیمانکار باید دستمزد کارگران و پیمانکاران جزء خود را طبق قانون کار پرداخت کند. در صورتی که در پرداخت دستمزد کارگران و پیمانکاران جزء تأخیری پیش آید، مهندس مشاور به پیمانکار اخطار می کند که طلب آن ها را پرداخت کند.

در صورتی که پیمانکار دستمزد آن ها را پرداخت نکرد، کارفرما می تواند دستمزد کارگران و پیمانکاران جزء را برای ماه یا ماه هایی که صورت وضعیت آن به پیمانکار پرداخت شده است، از محل مطالبات پیمانکار پرداخت کند. 

زمانی کارفرما می تواند دستمزد کارگران را از محل مطالبات پیمانکار پرداخت کند که صورت وضعیت کارکرد مربوط به کار آن ماه کارگران و پیمانکاران جزء را به پیمانکار پرداخت کرده باشد. 

ارسال صورت وضعیت تعدیل 

طبق ماده ۳۷ شرایط عمومی پیمان (پرداخت ها) :

در پیمان هایی که مشمول تعدیل آحادبها هستند، پس از تایید هر صورت وضعیت موقت از سوی کارفرما، پیمانکار صورت وضعیت تعدیل آحادبهای آن صورت وضعیت را بر اساس آخرین شاخص های اعلام شده محاسبه می کند و به منظور بررسی و پرداخت برای مهندس مشاور ارسال می کند.

با مطالعه مقاله “همه نکات کاربردی محاسبه تعدیل در پروژه های عمرانی” از نحوه محاسبه و نگارش تعدیل بیشتر بدانید. 

نکات نوشتن و ارائه 

۱- مجلد باشد و سعی شود در هر پروژه از یک رنگ رویه و شیرازه و طلق استفاده شود.

۲- نام پروژه، شماره صورت وضعیت، نام کارفرما، مشاور و پیمانکار، تاریخ و زمان کارکرد صورت وضعیت ذکر شود.

۳- رویه هر قسمت مجزا باشد (مانند متره، خلاصه متره، ریزمالی و خلاصه مالی) و از کاغذ های رنگی به عنوان جداکننده استفاده شود.

برای آشنایی با متره و جداول آن به مقاله “متره و برآورد چیست ؟ | شرح کامل متره و انواع آن ” سر بزنید.

۴- خوانا و یا کامپیوتری باشد.

۵- درحد امکان از کلمات و حروف فارسی استفاده گردد.

۶- در هر صفحه شماره صفحه، تاریخ، نام پیمانکار،کارفرما و مشاور، نام پروژه، شماره صورت وضعیت و نام آن بخش ذکر شود .

۷- محل امضاء پیمانکار، ناظر، مشاور و کارفرما موجود باشد.

۸- از جداول استاندارد استفاده گردد.

۹- صورت مجالس و دستور کارها در انتهای صورت وضعیت به ترتیب و مجلد آورده شود.

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *