هر آنچه که برای موفقیت در حوزه دفترفنی و امور پیمان نیاز داری رو آماده کردیم. برای مشاهده حتما اینجا رو کلیک کن!
0
02144158821

صفر تا صد ضریب عامل در آنالیز بها یا تجزیه بها

آنالیزبها | تجزیه بها | ضریب عامل | نرخ عوامل | آنالیز بها

حتما در مورد آنالیز بها یا تجزیه بها در مناقصات پیمانکاری شنیده‌اید. قیمتی که پیمانکار برای شرکت در مناقصه ارائه می‌دهد باید آنالیز شده و منطقی باشد. هم‌چنین برای محاسبه قیمت ردیف‌های غیر پایه نظیر ردیف‌های ستاره دار و قیمت جدید نیز از تجزیه بها استفاده می‌کنیم. یکی از پارامترهای مهم در آنالیزبها ، ضریب عامل است. در این مقاله آنالیزبها را کامل شرح داده و به مفهوم ضریب عامل در آنالیز قیمت و تجزیه بها می پردازیم تا به درستی در مناقصات پیمانکاری از آن استفاده کنید.

 

تجزیه بها ( آنالیز بها ) چیست؟

تجزیه بها یا آنالیز بها گزارشی است که طی آن هزینه هر فعالیت اجرایی بر اساس ۴ پارامتر کلی مشخص می‌شود. این چهار پارامتر کلی به شرح زیر است:

نیروی انسانی

ماشین آلات و ابزار

مواد و مصالح

حمل و نقل

یعنی یک فعالیت اجرایی به چه مقدار از موارد بالا نیاز دارد و  هرکدام چه هزینه‌ای در بر دارد. در ادامه مقاله مثالی برای روشن‌تر شدن موضوع خواهیم زد.

 

یک مثال از تجزیه بها ( آنالیزبها )

به طور مثال تزریق دوغاب سیمان یکی از فعالیت‌های اجرایی است که در جدول زیر بر اساس چهار پارامتر نیروی انسانی، ماشین آلات و ابزار، مواد و مصالح و حمل و نقل آنالیز شده است. (لازم به ذکر  است بهای واحد های درج شده در جدول زیر به روز نیستند.) 

اگر این مقاله را در گوشی مطالعه می کنید برای نمایش بهتر جدول، گوشی را بچرخانید.

« تجزیه بهای اقلام کار»
فهرست بهای واحد پایه رشته راهداری (مبالغ به ریال)
تهیه مصالح و اجرای عملیات تزریق جهت تثبیت و تحکیم ترانشه ها و نظایر آن با دوغاب سیمان شماره ردیف ۱۲۰۴۰۲
واحد: تن
ردیف نیروی انسانی واحــد مقـدار بهای واحد ضریب عامل بهای کل
۱ متصدی پمپ بتن نفر ساعت ۰٫۴۰۰۰ ۵۸,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۲۳,۲۰۰
۲ متصدی ژنراتور نفر ساعت ۰٫۴۰۰۰ ۵۸,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۲۳,۲۰۰
۳ کارگر ساده نفر- ساعت ۲٫۰۰۰۰ ۴۱,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۸۲,۰۰۰
۴ سر کارگر نفر ساعت ۰٫۴۰۰۰ ۵۴,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۲۱,۶۰۰
جمع نیروی انسانی : ۱۵۰,۰۰۰
ردیف ماشین آلات واحــد مقـدار بهای واحد ضریب عامل بهای کل
۱ پمپ تزریق دستگاه ساعت ۰٫۴۰۰۰ ۲۵۰,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۱۰۰,۰۰۰
۲ ژنراتور دستگاه ساعت ۰٫۴۰۰۰ ۱۲۰,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۴۸,۰۰۰
  جمع ماشین آلات : ۱۴۸,۰۰۰
ردیف مصالح واحــد مقـدار بهای واحد ضریب عامل بهای کل
۱ آب چاه وقنات تن ۰٫۲۴۲۹ ۱۰,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۲,۴۲۹
۲ سیمان پرتلند نوع یک (سیمان معمولی) پاکتی و فله تن ۰٫۷۵۷۱ ۱,۱۰۰,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰ ۸۳۲,۸۱۰
 جمع مصالح : ۸۳۵,۲۳۹
ردیف  حمل مصالح واحــد مقـدار بهای واحد ضریب عامل بهای کل
۱ حمل سیمان فله و پاکتی تن ۰٫۷۵۷۱ ۸۰,۰۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰۰۰ ۶۰,۵۶۸
۲ حمل آب تن ۰٫۲۴۲۹ ۱,۵۰۰٫۰ ۱٫۰۰۰۰۰۰ ۳۶۴
جمع حمل مصالح : ۶۰,۹۳۲
 بهای واحــد کار : ۱,۱۹۴,۱۷۱

چرا آنالیز بها در مناقصات پیمانکاری مهم است؟

هدف از ارائه آنالیزبها ردیف های اجرایی در مناقصات پیمانکاری دو مورد زیر است:

اطمینان از منطقی بودن قیمتی که پیمانکار پیشنهاد داده است.

بعد از اینکه پیمانکاری در مناقصه پیروز شد آنالیز بهایی که برای شرکت در مناقصه داده بررسی می‌شود. اگر پیمانکار در قیمتی که پیشنهاد داده به عمد یا غیر عمد دچار اشتباه شده باشد، می‌توان با بررسی آنالیز بها این اشتباه را فهمید و پیش از عقد قرارداد اصلاح کرد. بدیهی است که آنالیزبهای نادرستی که در تغییر برنده مناقصه تاثیر داشته باشد پیمانکار را از عقد قرارداد محروم می‌کند.

مرجع رسیدگی به ادعای پیمانکار هنگام بروز اختلاف میان طرفین قرارداد

اگر پیمانکار در حین اجرای کار ادعا کند که این فعالیت اجرایی به این شکل و مقدار نیست می‌توان به آنالیزبها‌ هنگام قرارداد مراجعه کرد. به طور مثال پیمانکار ادعا می‌کند که بهایی که در فهرست بهای کار برای بتن ریزی در نظر گرفته شده شامل هزینه‌های پمپ بتن نمی‌شود. با مراجعه به آنالیز قیمت آن ردیف اجرایی و بررسی بخش ماشین آلات می‌توان فهمید که پمپ برای بتن ریزی در نظرگرفته شده است یا خیر!

این دو دلیل باعث شده تا “دستورالعمل نحوه ارایه تجزیه بها همراه با پیشنهاد قیمت توسط پیمانکاران”، همه‌ی پیمانکاران را به آنالیز حداقل ۸۰ درصد مبلغ هزینه اجرای کار ملزم کند.

دستورالعمل نحوه ارایه تجزیه بها همراه با پیشنهاد قیمت توسط پیمانکاران

 

آنالیزبها | تجزیه بها | ضریب عامل | نرخ عوامل | آنالیزبها

 

چه زمانی نیاز به تجزیه بها یا آنالیز بها است؟

معمولا دو جا به تجزیه بهای یک فعالیت اجرایی نیاز داریم.

همان طور که گفتیم یکی  از موارد مورد نیز برای آنالیز بها، قیمتی است که پیمانکار برای پیروزی در مناقصه پیشنهاد می‌دهد. دلایل اهمیت این مورد را در بخش قبلی ذکر کردیم.

مورد بعدی زمانی است که یک فعالیت اجرایی در میان ردیف‌های فهرست بها منضم به پیمان وجود نداشته باشد. این اتفاق در دو زمان رخ می‌دهد. اگر هنگام برآورد و پیش از عقد قرارداد باشد به آن ردیف، آیتم ستاره دار می‌گویند.

اگر در حین اجرای کار فعالیت جدیدی ایجاد شود که در فهرست بهای منضم به پیمان ردیفی برای آن تعریف نشده باشد یا ردیف پیش بینی شده باشد ولی قیمت نداشته باشد باید بهای آن فعالیت طبق آنچه که قرار است اجرا شود آنالیز شود که به آن قیمت جدید گویند.

برای اطلاع بیشتر از آیتم ستاره دار و قیمت جدید به مقاله ” شرح ایتم ستاره دار و قیمت جدید با ذکر مثال و تفاوت ها ” سر بزنید.

آنالیزبها | تجزیه بها | ضریب عامل | نرخ عوامل | آنالیزبها

 

مقدار و بهای واحد در آنالیزبها

در بالا یک مثال از تجزیه بهای یک ردیف اجرایی زدیم. شاید این سوال برای شما پیش بیاید که از کجا موارد مورد نیاز برای هر فعالیت را تشخصی دهیم؟ از کجا مقدار، بهای واحد و ضریب عامل هر یک از پارامترها را پیدا کنیم؟

اینکه تشخیص بدهید برای یک فعالیت اجرایی چه عواملی با چه مقداری مورد نیاز است کار بسیار دشوار و زمان بری بوده و نیاز به تجربه دارد. برای اطلاع از عوامل دخیل در یک فعالیت اجرایی باید به سراغ آنالیزهای منتشر شده از طرف سازمان برنامه و بودجه برویم. برای موارد مشابه نیز می‌توان از آنالیز فعالیت‌های موجود الگوبرداری کرد. به مرور  زمان با کسب تجربه و آنالیز ردیف‌های مختلف می‌توانید برای هر آیتم ستاره دار و قیمت جدید نیز آنالیز ارائه دهید.

برای آگاهی از بهای واحد هر ردیف اجرایی می‌توان از بخش‌های مرتبط استعلام قیمت گرفت. مثلا از معدن نزدیک محل پروژه قیمت شن و ماسه را بپرسید. دستمزد یک کارگر در محل اجرای پروژه روزی چه‌قدر است؟ هزینه حمل شن و ماسه از معدن تعیین شده تا محل اجرای پروژه چه قدر است؟

بدیهی است که برخی از ردیف‌های آنالیزبها اهمیت بیشتر و برخی اهمیت کمتری دارند پس اولویت با مواردی است که هزینه بالاتری در مجموع دارند. شاید برای آنالیز یک ردیف اجرایی با استعلام قیمت ۳ یا ۴ مورد بتوان موارد دیگر را تخمین زده و قیمت کل را محاسبه کرد.

هرچه بهای واحد و مقدار ردیف‌ها به فعالیت اجرایی مورد نظر نزدیک‌تر باشد آنالیزبهای دقیق‌تری خواهید داشت. برای بدست آوردن بهای واحد عوامل اجرایی می‌توان از نرخ عوامل هم کمک گرفت که در ادامه مقاله ذکر خواهیم کرد.

در ادامه آنالیز بهای ردیف‌های فهرست بها ابنیه و ردیف‌های فهرست بها راه، راه آهن و باند فرودگاه را قرار دادیم.

دانلود تجزیه بها فهرست ابنیه

دانلود تجزیه بها فهرست راه، را آهن و باند فرودگاه

آنالیزبها | تجزیه بها | ضریب عامل | نرخ عوامل | آنالیزبها

 

نرخ عوامل چیست؟

گفتیم یک پروژه از عوامل مختلفی تشکیل شده که باید برای هر کدام مقدار و بهای واحد تعیین کنیم. سازمان برنامه و بودجه هرساله نرخ عوامل سال گذشته را منتشر می‌کند در این نرخ، عوامل بهای واحد ردیف های مختلف سه دسته نیروی انسانی، مواد و مصالح و ماشین آلات و ابزار آمده است.

اگرچه معمولا این قیمت ها به روز نیست و نمی‌توان در آنالیز از آن‌ها بهره برد اما از روی تناسب قیمت‌ها می‌توان قیمت یک ردیف مجهول را بدست آورد. مثلا شما قیمت سیمان سیاه را دارید ولی قیمت سیمان سفید را ندارید. با بررسی نسبت این قیمت‌ها در سال گذشته و داشتن قیمت سیمان سیاه می‌توانید قیمت سیمان سفید را حدس بزنید. 

اگرچه استعلام قیمت سیمان سفید خیلی راحت‌تر از حالتی بود که ذکر کردیم اما از این راه می‌توان برای آگاهی از اجاره ماشین آلات، خرید مصالح و دستمزد نیروی انسانی که امکان استعلام ندارید استفاده کرد.

در ادامه فایل اکسل نرخ عوامل سال ۹۷، فایل اکسل نرخ عوامل سال ۹۸ و نرخ فولاد و سیمان نیمه دوم سال ۹۸ را برای دانلود قرار دادیم.

فایل اکسل نرخ عوامل سال ۹۷

فایل اکسل نرخ عوامل سال ۹۸

نرخ فولاد و سیمان نیمه دوم سال ۹۸

 

بنر دفتر فنی

 

ضریب عامل در تجزیه بها

همان طور که در جدول بالا مشاهده کردید هزینه هر فعالیت‌های اجرایی از ۴ دسته نیروی انسانی، مواد و مصالح، ماشین آلات و ابزار و حمل ونقل تقسیم بدست می آید. هرکدام از این دسته‌ها ردیف‌هایی دارند و هر ردیف علاوه بر مقدار و بهای واحد یک ضریب عامل دارد.

در ادامه به دلایل استفاده از ضریب عامل اشاره می‌کنیم:

 فرض کنید برای اجرای پروژه به ۱۰۰ تن سیمان نیاز دارید و سفارش ۱۰۰ تن سیمان می‌دهید. آیا این ۱۰۰ تن برای اجرای کار شما کافی است. بدیهی است که با خود بگویید مقداری از این ۱۰۰ تن پرت شده و مقداری که باقی‌ می‌ماند کمتر از ۱۰۰ تن خواهد بود.

علاوه بر این ممکن است آخر روز کاری مقداری بتن اضافه بیاید و دور ریخته شود. پس همیشه از یک ضریب به عنوان ضریب پرت یا دور ریز استفاده می‌کنیم. ضریب عامل می‌توان این پرتی را در نظر بگیرد.

 گاهی در آنالیزبها پیش می آید که واحد ردیف اجرایی در فهرست بها و واحد آن در بازار کار متفاوت است. در این مواقع برای تبدیل واحد از ضریب عامل کمک می‌گیریم.

به طور مثال واحد ردیف‌های شمع کوبی فلزی متر طول است. این درحالی است که شما تیرآهن را کیلویی خریداری می‌کنید. پس با توجه به اینکه هر مترطول تیرآهن مورد نظر چند کیلوگرم است ضریب عامل برای تبدیل این دو واحد استفاده می‌شود. 

آنالیزبها | تجزیه بها | ضریب عامل | نرخ عوامل | آنالیزبها

 

 فرض کنید یک ردیف کفسازی در ساختمان را آنالیز می‌کنید. هزینه‌ها برای سنگ‌کاری طبقه اول با طبقه هشتم متفاوت است. چرا که انتقال مصالح، ملات و ابزار به طبقه اول بسیار راحت تر از طبقه هشتم است. شما نمی‌توانید برای هر طبقه آنالیز جداگانه بدهید. برای طبقه اول آنالیز کرده و در یک ضریب عامل ضرب می‌کنید تا متوسط هزینه‌های کف‌سازی ساختمان بدست آید.

بدیهی است در پروژه‌هایی که ضریب طبقات دارد نیاز به این‌کار نیست ولی مواردی که یک کار مشابه در شرایط مختلف اجرا می‌شود نیاز به یک ضریب عامل برای نزدیک کردن قیمت تمام شده به قیمت واقعی انجام کار است.

 به طورکلی ضریب عامل یک پارامتر نزدیک کننده قیمت آنالیز ردیف به قیمت کار در واقعیت است. گاهی مواردی پیش می‌آید که با آنالیز صحیح نیز امکان رسیدن قیمت آنالیزبها به قیمت واقعی نیست. فرض کنید قصد دارید در اجرای پروژه از نزدیک‌ترین بچینگ بتن آماده خریداری کنید. هر مترمکعب بتن خریداری شده برای شما ۳۰۰ هزار تومان در می‌آید. اما در آنالیز با وارد کردن مقدار و بهای واحد صحیح نمی‌توانید قیمت اجرای کار و قیمت آنالیز را به هم نزدیک کنید. در این موارد در تمامی آیتم‌ها یک ضریب عامل ضرب شده تا این دو قیمت به هم نزدیک شوند.

 پیمانکاران هنگام شرکت در مناقصه با آنالیزبها سعی دارند تا علاوه بر دریافت قیمت تمام شده کار، سود نیز ببرند. پس بعد از آنالیز واقعی می‌توان با ضرب یک ضریب عامل در همه ردیف‌ها سود خود را در آنالیز بها در نظر بگیرند.

آنالیزبها | تجزیه بها | ضریب عامل | نرخ عوامل | آنالیزبها

مسیر پیشنهادی یادگیری دفترفنی

امور پیمان

دفتر فنی عمران و شرح تمام وظایف دفاتر مهندسی | پیمانکار | کارفرما | مشاور 

تمام نکات شرایط عمومی و خصوصی پیمان | موافقتنامه | نشریه ۴۳۱۱

تمام نکات تضمین انجام تعهدات و حسن انجام کار در قراردادهای پیمانکاری

صفر تا صد استهلاک و نحوه پرداخت پیش پرداخت به پیمانکار در شرایط عمومی پیمان

تغییر مقادیر پیمان در قراردادهای پیمانکاری | تفسیر ماده ۲۹ شرایط عمومی

تحویل موقت و قطعی پروژه همراه با نمونه فرم صورتجلسه تحویل کار

شرح کامل موارد و اقدامات خاتمه پیمان | تفسیر ماده ۴۸ شرایط عمومی پیمان

فسخ پیمان با تمامی جزئیات | تفسیر ماده ۴۶ – ۴۷ شرایط عمومی پیمان

بررسی تغییر مدت پیمان | یک نمونه لایحه تاخیرات | بخشنامه ۵۰۹۰

چگونگی تهیه و تنظیم لایحه تاخیرات حرفه ای

هرآنچه که باید درباره محاسبه جریمه تاخیرات پیمانکار بدانیم

دانلود نمونه اکسل لایحه تاخیرات پروژه عمرانی + فرم های خام

صفر تا صد تاخیرات مجاز و غیر مجاز پیمانکار + بخشنامه ۵۰۹۰

صفر تا صد ضریب عامل در آنالیز بها یا تجزیه بها   شما الان اینجا هستید!

آموزش حرفه‌ای نخبگان دفترفنی

آموزش حرفه‌ای صفرتا صد امور پیمان

آموزش حرفه‌ای پیش نیاز دفترفنی

آموزش حرفه‌ای تهیه و تنظیم لایحه تاخیرات

آموزش حرفه‌ای صفر تا صد پیروزی در مناقصات

مسیر یادگیری مهندسی عمران

برای مشاهده تمامی مسیرهای یادگیری مهندسی عمران به صفحه زیر سر بزنید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو − 1 =