منظور از تعدیل معکوس چیست؟ + مثال و فایل نمونه

احتمالا تا به حال اسم تعدیل معکوس را شنیده‌اید! چه قدر با مفهوم آن آشنا هستید؟! آیا فرمول ضریب تعدیل معکوس را می‌دانید؟! ما در این مقاله به شرح نکات و مفهوم آن همراه با ذکر مثال می‌پردازیم. همچنین یک نمونه فایل اکسل تعدیل معکوس در اختیار شما قرار داده‌ایم. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

 

منظور از تعدیل معکوس چیست؟

تعدیل در عرف پروژه‌های عمرانی به معنای متناسب کردن قیمت های قرارداد با شرایط روز است. اما تعدیل معکوس قیمت روز را به قیمت قرارداد بر می‌گرداند. این کار به دلیل اضافه شدن کار جدیدی است که در برآورد اولیه قرارداد دیده نشده و مبلغ انجام آن مشخص نیست. لذا مبلغ انجام کار جدید با هزینه های روز محاسبه شده و با تعدیل معکوس به مبلغ زمان قرارداد برمی‌گردد. سپس مانند سایر آیتم ها با توجه به شاخص دوره کارکرد و شاخص دوره مبنا پیمان تعدیل می‌گردد.

برای توضیح بیشتر ابتدا کار جدید را تعریف می کنیم سپس به روش محاسبه تعدیل معکوس می پردازیم.

 

کار جدید در فهرست بها

اگر پس از بستن قرارداد و در حین اجرای پروژه، کاری در چارچوب موضوع پیمان به پیمانکار ابلاغ شود که در برآورد اولیه، قیمت یا مقداری برای آن در فهرست بهای منضم به پیمان دیده نشده باشد کار جدید نام دارد. کار جدید را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

کار جدید در فهرست بهای منضم به پیمان وجود داشته باشد و مبلغ آن طبق فهرست بها مشخص باشد.

به طور مثال در برآورد اولیه پیمان، برای پروژه میلگردهایی با قطر ۲۰ میلی متر یا بیشتر در نظر گرفته شده است. اما در حین اجرای پروژه، نقشه تغییر کرده و به میلگردهایی با قطر کمتر از ۱۰ میلی متر هم نیاز شده است. آیتم میلگردهای با قطر ۱۰ میلی متر و کمتر متفاوت از آیتم میلگردهای با قطر ۲۰ میلی متر و بیشتر است.

در واقع تهیه، بریدن، خم کردن و کار گذاشتن میلگرد آجدار از نوع A3 به قطر تا ١٠ میلی متر، برای بتن مسلح با سیم پیچی لازم یک کار جدید است که در فهرست بها منضم به پیمان آمده و قیمت هم دارد.

این نوع کار جدید تا سال ۹۵ در پیوست پنجم فهرست بها با عنوان کارهای جدید، در حوزه تغییر مقادیر تلقی می‌شد اما از سال ۹۶ به بعد هر نوع کار جدید ابلاغی در حین کار حتی اگر در فهرست‌بهای منضم به پیمان باشد قیمت جدید است و نیاز به آنالیز قیمت دارد.

دقت کنید اضافه شدن کار جدید و تغییر مبلغ پیمان سقفی دارد که در مقاله تغییر مقادیر پیمان در قراردادهای پیمانکاری | تفسیر ماده ۲۹ شرایط عمومی به آن پرداخته شده است.

 

آموزش‌های حوزه دفتر فنی

آموزش‌هایی فراتر از کاربردی

به جمع حرفه‌ای‌ها بپیوندید!

کلیک کنید

مسیر یادگیری مهندسی عمران

یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

کلیک کنید

 

کار جدید در فهرست بهای منضم به پیمان وجود ندارد و پیمانکار با توجه به چهار عامل دستمزد نیروی انسانی، حمل و نقل، ابزار و ماشین آلات و مواد و مصالح، قیمتی را طبق شرایط روز برآورد می کند و به کارفرما پیشنهاد می دهد.

به طور مثال در فهرست بهای منضم به پیمان، کاشت آرماتور در بتن شامل سوراخ کاری بتن، تمیزکردن سوراخ، استفاده از چسب مخصوص و قراردادن میلگرد در سوراخ وجود ندارد. پیمانکار قیمت انجام این کار را برای هر عدد کاشت میلگرد در بتن آنالیز کرده و به کارفرما پیشنهاد می دهد.

تعدیل معکوس

آموزش تعدیل معکوس

قیمت دسته اول کارهای جدید در فهرست بهای سال ۱۳۹۵ و به قبل، یعنی کارهای جدیدی که از فهرست بهای واحد پایه منضم به پیمان انتخاب شده است با در نظر گرفتن موارد زیر تعدیل می شود :

شاخص دوره کارکرد : شاخص گروهی فصل مربوط برای دوره انجام کار

شاخص مبنای تعدیل : همان شاخص مبنای پیمان 

در مثال میلگرد با قطر کمتر از ۱۰ میلی متر، مبلغ این کار جدید مشابه سایر آیتم های فصل کارهای فولادی با میلگرد با شاخص گروهی فصل مربوط به دوره انجام کار و شاخص مبنا پیمان تعدیل می شود و تفاوتی بین تعدیل این آیتم کار جدید و آیتم های دیگر فصل مربوط به کارهای فولادی نیست.

برای این دسته نیاز به انجام تعدیل معکوس و برگرداندن قیمت به روز قرارداد نیست، چون قیمت از فهرست بها منضم به پیمان زمان قرارداد گرفته شده است.

 

قیمت دسته دوم کارهای جدید و دسته اول در فهرست بها ۹۶ به بعد با در نظر گرفتن موارد زیر تعدیل می شود :

شاخص دوره کارکرد : شاخص گروهی فصل مربوطه مربوط برای دوره انجام کار

شاخص مبنای تعدیل : شاخص دوره سه ماهه ای است که بر اساس قیمت های آن دوره، قیمت کار جدید تعیین و تصویب شده است.

می دانید که تعدیل قیمت بر اساس دو شاخص دوره انجام کار و شاخص مبنای پیمان انجام می شود. شاخص دوره کارکرد کار جدید مشابه سایر آیتم ها، مربوط به دوره انجام کار است اما شاخص مبنا کار جدید و سایر آیتم ها (شاخص مبنا پیمان) متفاوت است.

اگر بخواهیم شاخص مبنای پیمان را برای کار جدید استفاده کنیم منطقی نیست. چون قیمتی که برای آن کار جدید محاسبه شده بر اساس قیمت های روز زمان آنالیز بوده و بخشی از افزایش یا کاهش هزینه ها در آن دیده شده است.

پس باید قیمت انجام کار را به قیمت زمان قرار داد برگردانیم. برای این کار از ضریب تعدیل معکوس استفاده می‌کنیم.

ابتدا قیمت کار جدید به ضریب تعدیل معکوس تقسیم می شود تا به قیمت های دوره سه ماهه مربوط به مبنای پیمان تبدیل شود. با این کار در واقع تعدیل معکوس می گردد. سپس مانند سایر ردیف های قیمت منضم به پیمان، قیمت زمان قرارداد تعدیل می گردد.

تعدیل معکوس

فرمول ضریب تعدیل معکوس

فرمول ضریب تعدیل معکوس به صورت زیر است :

تعدیل

 

تعدیل معکوس را با ذکر مثال شرح دهید!

در مثال کاشت آرماتور در بتن، فرضیات زیر را در نظر می گیریم و ضریب آن را محاسبه می‌کنیم :

فهرست بهای منضم به پیمان : رشته ابنیه – سال ۹۱

شاخص مبنای پیمان : دوره سه ماهه اول ۹۱ که برای فصل هفتم رشته ابنیه برابر ۴۰۶٫۳ است.

شاخص مبنای کار جدید یعنی دوره آنالیز کردن قیمت کار جدید (کاشت آرماتور در بتن) : سه ماهه سوم ۹۷ که برای فصل هفتم رشته ابنیه برابر ۱۲۶۷٫۲ است.

دوره انجام کار : سه ماهه دوم ۹۸ که برای فصل هفتم رشته ابنیه برابر ۱۲۹۵٫۶ است.

قیمت کار جدید با توجه به هزینه های سه ماهه سوم ۹۷ = ۲۰۰۰۰۰ ریال برای هر عدد کاشت آرماتور

 

محاسبات به صورت زیر انجام می‌شود :

ضریب تعدیل معکوس = (۱۲۶۷٫۲/۴۰۶٫۳) ۰٫۹۵ + ۰٫۰۵ = ۳٫۰۱۳

با تقسیم قیمت کار جدید بر ضریب تعدیل معکوس، قیمت کار جدید در زمان قرارداد = ۶۶۳۷۹ ریال برای هر عدد کاشت آرماتور

حالا برای تعدیل، مبلغ آیتم کاشت میلگرد را به جای ۲۰۰۰۰۰ ریال ۶۶۳۷۹ ریال در نظر گرفته و با توجه به مقدار کار انجام شده، شاخص دوره کارکرد و شاخص مبنا پیمان، مشابه سایر آیتم ها تعدیل انجام می شود.

تعدیل معکوس

فایل اکسل تعدیل معکوس

با استفاده از فایل اکسل زیر، ضریب تعدیل معکوس و قیمت انجام کار در زمان قرارداد را محاسبه کنید.

 

دانلود فایل اکسل تعدیل معکوس

 

در آموزش جامع محاسبه تعدیل نوشتن صورت وضعیت تعدیل کارکرد، تعدیل تجمیعی، تعدیل ارزی، مابه التفاوت قیر و مابه التفاوت مصالح به همراه نمونه های کاربردی که برای شروع کارکردن و یا رشد کردن در بخش دفترفنی به آن ها نیاز دارید  بررسی شده است.

 

 

امیدواریم در پایان این مقاله به جواب سوال‌های خود رسیده باشید و از اینکه تا پایان مقاله با ما همراه بودید، تشکر می‌کنیم. نظرات خود را در مورد این مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران

یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

کلیک کنید

دیدگاه کاربران
  • محمد سادق ۲۷ خرداد ۱۴۰۰

    سلام
    در تعدیل معکوس نرخ عوامل ضریب شاخص مبنا وپایه را بر اساس کدام فهرست بها محاسبه میکنند
    با تشکر

    • علی چمن لاله ۲۹ خرداد ۱۴۰۰

      سلام
      شاخص مبنا در ماده ۲۹ شرایط خصوصی پیمان بند (ه) ذکر می‌گردد.
      موفق باشید

  • حامد ۲۶ تیر ۱۴۰۰

    با سلام
    آیا در تعدیل معکوس کلیه ضرایب به آن تعلق میگیرد با تشکر

    • علی چمن لاله ۲۶ تیر ۱۴۰۰

      سلام، در آنالیز ارائه شده برای قیمت جدید همه ضرایب غیر از بالاسری را اعمال کنید.
      به قیمت جدید ابلاغ شده از سوی کارفرما فقط ضریب بالاسری تعلق می‌گیرد. سپس بر ضرایب جزء فصل و منطقه و غیره تقسیم می‌شود تا مشابه سایر ردیف ها در صورت وضعیت اعمال شود. و مانند سایرین ضرایب منطقه و جزء و غیره بهش تعلق گیرد.
      موفق باشید

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *