هر آنچه که باید از ریزه‌کاری‌های صورت وضعیت قطعی بدانید!

صورت وضعیت قطعی

آیا می‌دانید هر آنچه که پیمانکار در اجرای پروژه هزینه کرده و از طریق صورت وضعیت موقت به تایید مهندس مشاور و کارفرما رسانده، علی الحساب بوده و کارفرما می‌تواند مقدار آن را در صورت وضعیت قطعی کم یا حتی حذف کند؟ آیا می‌دانید با تصویب صورت وضعیت قطعی کدام یک از ضمانت‌نامه‌های پیمانکار آزاد می‌شود؟ این مقاله را تا انتها بخوانید تا بر تمام جزئیات نوشتن صورت وضعیت قطعی مسلط شوید.

آنچه در این مقاله می آموزید:

صورت وضعیت قطعی چیست ؟

صورت وضعیت قطعی شرایط عمومی پیمان

تهیه صورت وضعیت قطعی

دوره کارکرد صورت وضعیت قطعی

مدت زمان رسیدگی به صورت وضعیت قطعی

تعدیل صورت وضعیت قطعی

نکات زیر پوستی صورت وضعیت قطعی

نمونه صورت وضعیت قطعی

صورت وضعیت قطعی چیست ؟

پیش از خواندن ادامه مطلب، فیلم زیر را مشاهده کرده تا با تفاوت صورت وضعیت قطعی و ماقبل قطعی آشنا شوید.

پیمانکار هزینه کارهای انجام داده خود در طول پروژه را از طریق ارائه صورت وضعیت موقت به مشاور و کارفرما دریافت می‌کند.

گاهی یک سری از فعالیت‌ها در صورت وضعیت موقت از قلم افتاده یا به دلیل آماده نبودن صورت جلسه درج نشده است، تمامی این موارد در صورت وضعیت قطعی آورده می‌شود. همچنین اشتباهات محاسباتی صورت وضعیت‌های موقت نیز در قطعی جبران می‌شود.

صورت وضعیت قطعی

همان طور که از اسم صورت وضعیت موقت پیداست مقادیر آن به صورت موقت و علی الحساب است اما تمامی مقادیر درج شده در صورت وضعیت قطعی باید از روی محاسبات و صورتجلسات تایید شده مشاور و کارفرما و طبق نقشه های اجرا شده باشد. 

چرا که طبق ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان مقادیر کارها که در صورت وضعیت قطعی منظور شده، به تنهایی قاطع بوده و مأخذ تسویه حساب قرار می‌گیرد.

هر چند که بین آن ها و مقادیری که در صورت وضعیت های موقت منظور گردیده است اختلاف باشد.

ماده ۳۷ شرایط عمومی پیمان ( پرداخت ها ) :

مقادیر درج شده در صورت وضعیت های موقت و پرداخت هایی که بابت آن ها به عمل می آید جنبه موقت و علی الحساب دارد.

هر نوع اشتباه اندازه گیری و محاسباتی و جز این ها، در صورت وضعیت های بعدی یا در صورت وضعیت قطعی، اصلاح و رفع می شود.

به منظور ایجاد امکان برای تهیه، رسیدگی و تصویب صورت وضعیت قطعی در مهلت های تعیین شده در ماده ۴۰ پیمانکار باید ضمن اجرای کار و پس از اتمام هر یک از اجزای آن نسبت به تهیه متره های قطعی و ارائه آن ها به مهندس مشاور برای رسیدگی همراه با صورتمجلس ها و مدارک مربوط اقدام نماید. این اسناد باید در صورت وضعیت های موقت نیز مورد استفاده قرار گیرد.

برای اطلاع از نکات مهم نوشتن صورت وضعیت موقت به مقاله تمام جزئیات مربوط به صورت وضعیت موقت در یک مقاله سر بزنید.

 

آموزش‌های حوزه دفتر فنی

آموزش‌هایی فراتر از کاربردی

به جمع حرفه‌ای‌ها بپیوندید!

کلیک کنید

مسیر یادگیری مهندسی عمران

یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

کلیک کنید

 

تهیه صورت وضعیت قطعی

پس از اینکه پیمانکار کارهای انجام شده موضوع پیمان را انجام داد و به تایید مهندس مشاور پروژه رسید، پروژه را تحویل کارفرما می دهد و صورتجلسه تحویل موقت توسط اعضا هیأت تحویل موقت تنظیم و ابلاغ می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با تحویل موقت و ریزه‌کاری‌های آن مقاله تحویل موقت و قطعی پروژه همراه با نمونه فرم صورتجلسه را مطالعه کنید.

پیمانکار طبق ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان باید حداکثر تا یک ماه پس از تاریخ تحویل موقت، صورت وضعیت قطعی کارهای انجام شده را تنظیم کند.

این کارکرد بدون منظور کردن مصالح پای کار و بر اساس صورتجلسات، نقشه ها و سایر اسناد و مدارک پیمان برای رسیدگی به مهندس مشاور تسلیم می‌شود.

برای مطالعه بیشتر در مورد مصالح پای کار به مقاله مصالح پای کار زیر ذره بین آکادمی عمران همراه با فیلم سر بزنید.

در مواردی که طبق مواد ۴۷ یا ۴۸ شرایط عمومی پیمان پس از فسخ یا خاتمه پیمان اقدام به تهیه صورت وضعیت قطعی می‌شود، مهلت تهیه صورت وضعیت قطعی به ترتیب از تاریخ صورت برداری یا تاریخ تحویل کارهای انجام شده است.

با توجه به اینکه کارکرد قطعی، آخرین فرصت پیمانکار برای دریافت هزینه های خود است، دفترفنی پیمانکار تمام تلاش خود را برای تهیه تمام صورتجلسات و نقشه های چون ساخت می کند تا کارفرما مقداری را کم یا حذف نکند.

لذا در بسیاری از موارد این مدت بیشتر از یک ماه طول می‌کشد. بدیهی است که این مورد از نظر کارفرما مشکلی ندارد و پیمانکار است که دوست دارد سریع‌تر پول خود را بگیرد. 

صورت وضعیت قطعی

همان طور که گفتیم، اگر پیمانکار ظرف مهلت تعیین شده یعنی یک ماه پس از تاریخ تحویل موقت، برای تهیه کارکرد قطعی اقدام نکند، معمولا کارفرما نیز پی گیر آن نمی شود، اما می تواند به هزینه پیمانکار برای تهیه آن اقدام کند.

طبق ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان، با تایید کارفرما، مهندس مشاور به هزینه پیمانکار، اقدام به تهیه صورت وضعیت قطعی می‌کند و پس از امضای پیمانکار برای تصویب، به کارفرما ارسال می‌کند.

در صورتی که پیمانکار از امضای کارکرد خودداری کرد مهندس مشاور صورت وضعیت قطعی را بدون امضای پیمانکار برای کارفرما می‌فرستد.

اگر  پیمانکار نسبت به نظر کارفرما اعتراضی داشته باشد در هر دو حالتی که صورت وضعیت قطعی را امضا کرده باشد یا نکرده باشد، اعتراض خود را حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ وصول صورت وضعیت قطعی با ارائه دلیل و مدرک، به اطلاع کارفرما می‌رساند.

کارفرما حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ وصول نظر پیمانکار، به موارد اعتراض رسیدگی می‌کند و قبول یا رد اعتراض‌ها را به پیمانکار اعلام می‌کند.

پیمانکار می‌تواند برای تعیین تکلیف آن قسمت از اعتراض خود که مورد قبول کارفرما واقع نمی‌شود طبق ماده ۵۳ شرایط عمومی پیمان (حل اختلاف)  اقدام کند.

در صورتی که پیمانکار ظرف مدت تعیین شده به صورت وضعیت اعتراض نکند صورت وضعیت قطعی از طرف پیمانکار قبول شده تلقی می‌شود.

صورت وضعیت قطعی

دوره کارکرد صورت وضعیت قطعی

همان طور که گفتیم صورت وضعیت قطعی آخرین تلاش پیمانکار برای گرفتن هزینه کارهای انجام داده است و تمام کارهایی که از روز اول تا روز تحویل انجام شده است را شامل می‌شود.

لذا دوره کارکرد قطعی از تحویل زمین تا تحویل موقت است.

 

مدت زمان رسیدگی به صورت وضعیت قطعی

مهندس مشاور سه ماه فرصت دارد تا کارکرد قطعی پیمانکار را بررسی کند و نتیجه را به کارفرما ارسال کند.

کارفرما نیز دو ماه پس از تاریخ وصول کارکرد رسیدگی شده توسط مشاور، نظر نهایی خود را همراه با یک نسخه رسیدگی شده به پیمانکار اعلام می‌کند.

طبق ماده ۵۱ شرایط عمومی پیمان ( صورتحساب نهایی ) :

در صورتی که به علت تاخیر در رسیدگی آخرین صورت وضعیت موقت یا قطعی هزینه های اضافی بابت تمدید ضمانت‌نامه‌های پیمانکار ایجاد شود کارفرما این هزینه های اضافی را که از سوی پیمانکار تامین شده به او پرداخت می‌کند.

اگر مدت تاخیر در آزاد کردن هر یک از تضمین ها از سه ماه بیشتر شود، کارفرما تضمین مربوطه را آزاد می‌کند.

منظور از آخرین صورت وضعیت موقت، صورت وضعیت ماقبل قطعی است که می‌توانید مزیت‌ها و نکات مهم آن را در مقاله بررسی کامل صورت وضعیت ماقبل قطعی و تفاوت آن با قطعی مطالعه کنید.

 

تعدیل صورت وضعیت قطعی

تعدیل صورت وضعیت قطعی مشابه سایر تعدیل کارکردهای موقت انجام می‌شود. با این تفاوت که ضریب تعدیل آن متفاوت است. برای نوشتن تعدیل صورت وضعیت قطعی باید تمام کارکردهای موقت از ابتدا در تعدیل آورده شوند.

همانطور که در مقاله همه نکات کاربردی محاسبه تعدیل در پروژه های عمرانی اشاره کردیم برای محاسبه ضریب تعدیل از سه عدد ۰٫۹۵، ۰٫۹۷۵ و ۱ استفاده می‌شود.

این عدد در تعدیل کارکردهای موقت ۰٫۹۵ است. اگر پیمان در مدت اولیه خود به پایان برسد، این عدد در تعدیل قطعی برای تمامی کارکردها به یک تبیدل شده و محاسبه تعدیل قطعی از ابتدا انجام می‌شود.

اگر پیمان در مدت اولیه به علاوه تاخیرات مجاز به پایان برسد، این عدد در تعدیل قطعی برای تمامی کارکردها به ۰٫۹۷۵ تبدیل شده و محاسبه تعدیل قطعی از ابتدا انجام می‌شود.

اگر پیمان در مدت اولیه به علاوه تاخیرات غیرمجار به پایان برسد، این عدد در تعدیل قطعی همان ۰٫۹۵ باقی می‌ماند.

فرق دیگری که در نحوه محاسبه تعدیل صورت وضعیت قطعی نسبت به تعدیل کارکردهای موقت قبل خود وجود دارد، اضافه شدن صورت وضعیت قطعی است.

دوره انجام کار در کارکرد قطعی باید متناسب با آنچه که انجام شده باشد. اگر دوره انجام کار مربوط به صورت وضعیت قطعی مشخص نباشد با متوسط شاخص‌های دوره‌های قبلی تعدیل می‌شود.

 

نکات زیر پوستی صورت وضعیت قطعی

 

مقادیر صورت وضعیت

مقادیر صورت وضعیت های موقت علی الحساب بوده ولی آیتم های فعالیت های آن قطعی است. این جمله به این معنا نیست که پیمانکار نمی تواند آیتمی را که در صورت وضعیت موقت نگرفته در قطعی بگیرد بلکه به این معناست که آیتم یک فعالیت را نمی تواند تغییر دهد. 

فرض کنید کارفرما برای بتن ریزی فونداسیون یک ساختمان مقدار ۲۰۰ مترمکعب بتن از آیتم ۰۸۰۱۰۷ فهرست بها ابنیه سال ۹۸ با شرح تهیه و اجرای بتن با شن و ماسه شسته طبیعی یا شکسته با مقاومت فشاری مشخصه ٣٠ مگاپاسکال را که پیمانکار در کارکرد خود آورده، تایید کرده است.

ممکن است در کارکرد قطعی با استناد به صورتجلسات و نقشه ها مقدار آن را کم یا زیاد کند اما نوع آیتم که مربوط به مقاومت بتن است قابل تغییر نیست. نمی شود در صورت وضعیت موقت مقاومت ۳۰ مگاپاسکال را تایید کند ولی در قطعی مقاومت بتن را مثلاٌ به ۲۵ یا ۳۵ مگاپاسکال تغییر دهد. 

 

آزادسازی تضمین حسن انجام کار

پس از تصویب صورت وضعیت قطعی توسط کارفرما اگر پیمانکار با توجه به سایر حساب های خود بدهکار نباشد، نصف مبالغ کسر شده بایت تضمین حسن انجام کار پیمانکار آزاد می شود. 

برای اطلاع بیشتر از جزئیات تضمین حسن انجام کار و آزادسازی آن به مقاله تمام نکات تضمین انجام تعهدات و حسن انجام کار در قراردادهای پیمانکاری سر بزنید.

 

کاهش بیش از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان

در صورتی که پس از تکمیل کار و تصویب صورت وضعیت قطعی مشخص شود، مقادیر کار بدون آن که از سوی کارفرما کم شده باشد، نسبت به مقادیر منضم به پیمان کاهشی بیش از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان دارد، نرخ پیمان ملاک عمل است. 

(نرخ پیمان یعنی مبلغ مندرج در فهرست بها منضم به پیمان و ضرایبی که در قرارداد برای آن فعالیت در نظر گرفته شده است.)

برای آشنایی بیشتر با موضوع تغییر مبلغ پیمان مقاله تغییر مقادیر پیمان در قراردادهای پیمانکاری | تفسیر ماده ۲۹ شرایط عمومی را مطالعه کنید.

 

فسخ پیمان

پس از ابلاغ فسخ پیمان کارفرما تضمین انجام تعهدات و تضمین حسن انجام کار کسر شده را ضبط و به حساب خزانه واریز می‌کند.

همچنین بی درنگ کارگاه، تاسیسات و ساختمان های موقت، مصالح و تجهیزات، ماشین آلات و ابزار و تمام تدارکات موجود در آن را در اختیار می گیرد و برای حفاظت آن اقدام لازم را معمول می دارد.

سپس بی درنگ از پیمانکار دعوت می کند که ظرف یک هفته نماینده ای برای صورت برداری و تهیه صورتمجلس کارهای انجام شده و تمام مصالح، تجهیزات، ماشین آلات و ابزار و تدارکات دیگر که در کارگاه موجود است معرفی نماید.

پس از صورت برداری، پیمانکار بی درنگ طبق ماده ۴۰ اقدام به تهیه صورت وضعیت قطعی از کارهای انجام شده می‌کند.

به مقاله فسخ پیمان با تمامی جزئیات | تفسیر ماده ۴۶ – ۴۷ شرایط عمومی پیمان سر بزنید تا بیشتر در مورد شرایط فسخ پیمان و اقدامات پس از آن بدانید.

 

خاتمه پیمان

در صورت خاتمه پیمان مصالح و تجهیزات موجود در کارگاه که طبق مشخصات فنی بوده و برای اجرای موضوع پیمان تهیه شده است اندازه گیری و بهای آن ها بر اساس نرخ متعارف روز در تاریخ خرید، که مورد توافق دو طرف باشد، درصورت وضعیت قطعی منظور می شود.

مقاله شرح کامل موارد و اقدامات خاتمه پیمان | تفسیر ماده ۴۸ شرایط عمومی پیمان در مورد خاتمه پیمان بیشتر توضیح می دهد.

 

صورتحساب نهایی

صورتحساب نهایی پیمان که ظرف مدت سه روز از تاریخ تصویب صورت وضعیت قطعی توسط کارفرما تهیه می شود عبارت است از مبلغ صورت وضعیت قطعی که طبق ماده ۴۰ تهیه و تصویب می شود و مبلغی که بر اساس اسناد و مدارک پیمان به آن اضافه یا از آن کسر می گردد.

مانند وجوه ناشی از تعدیل آحادبها، بهای مصالح، تجهیزات و ماشین آلات تحویلی کارفرما به پیمانکار، مبلغ جبران خسارت یا جریمه های رسیدگی و قطعی شده.

 

نمونه صورت وضعیت قطعی

 

دانلود نمونه اکسل صورت وضعیت نویسی

 

برای مشاهده آموزش حرفه‌ای صورت وضعیت نویسی و تفسیر فهرست بها روی تصویر زیر کلیک کنید. آموزش جامع محاسبه تعدیل نیز به عنوان هدیه ویژه در کنار این آموزش ارائه می‌شود.

آموزش صورت وضعیت نویسی

 

امیدواریم در پایان این مقاله به جواب سوال‌های خود رسیده باشید و از اینکه تا پایان مقاله با ما همراه بودید، تشکر می‌کنیم. نظرات خود را در مورد این مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران

یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

کلیک کنید
دیدگاه کاربران
  • میلاد کی سان دخت ۱۳ شهریور ۱۴۰۰

    با سلام و تشکر از مقالتون، در خصوص پاراگراف نکات زیرپوستی صورت وضعیت قطعی خط اول که فرمودین “مقادیر صورت وضعیت های موقت علی الحساب بوده ولی آیتم های فعالیت های آن قطعی است.” میشه توضیح بفرمایین با استناد به چه منبعی این مورد رو ذکرکردین ؟

    • علی چمن لاله ۱۳ شهریور ۱۴۰۰

      سلام، وقت بخیر
      متاسفانه این موارد به طور واضح در جایی ذکر نشده و منوط به ادعاهایی است که طرفین در پروژه ها داشتند.
      به طور مثال اگر مقاومت بتن ریخته شده ۳۰ مگاپاسکال طبق نظر ناظر تعیین شده باشد و شیت ها نیز بر این موضوع دلالت داشته باشند دیگر در صورت وضعیت قطعی فقط مقدار را می‌تواند کم و زیاد کند. چراکه یکبار مقاومت مشخص و تعیین شده است. البته اثبات این حرف ها همگی به قدرت کلیم پیمانکار و صورتجلسات در دست نیز بستگی دارد. فقط خواستیم در این مورد بگیم که حواستون باشه، این کلیم امکان پذیر است. چه پیمانکار چه مشاور و کارفرما

      موفق باشید

      • میلاد کی سان دخت ۱۳ شهریور ۱۴۰۰

        ممنون از اینکه پاسخ دادین، ولی بنظر من این اتفاقات خیلی رایج هست و میتونه در قطعی آیتم تغییر کنه … بطور مثال در عملیات خاکی همیشه جای بحث وجود داره که فلان عملیات از آیتم پی کنی پرداخت شه یا خاک برداری و ممکنه تا صورت وضعیت قطعی بر سر این داستان به تفاهم نرسن ولی بالاخره در قطعی نظر یکی از طرفین حاکم میشه و از این دست آیتم ها که محل بحث هستن در فهرست زیاد هست و میتونه در قطعی تغییر کنه یا حتی در قرارداد های دارای چند رشته همیشه این بحث هست که فلان ایتم رو از این رشه بدن یا اون رشته

        • علی چمن لاله ۱۳ شهریور ۱۴۰۰

          بله ذکر کردم. این فقط یک مثال برای کارهای قابل اجرا با این ادعا هست.
          موفق باشید

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *