مقایسه هبلکس و بلوک سیمانی؛ هبلکس بهتر است یا بلوک سیمانی؟

انتخاب مصالح مناسب برای دیوارچینی یکی از تصمیم‌های مهم در ساخت‌وساز است و هبلکس و بلوک سیمانی از گزینه‌های رایج برای اجرای دیوار هستند. اما تفاوت هبلکس و بلوک سیمانی چیست و برای هر پروژه کدام گزینه مناسب‌تر است؟

در این مقاله از آکادمی عمران، به مقایسه هبلکس و بلوک سیمانی از نظر مشخصات فنی، عایق حرارتی و صوتی، مقاومت در برابر آتش، نحوه اجرا، چسب و ملات مصرفی و قیمت می‌پردازیم و در نهایت بررسی می‌کنیم که هبلکس بهتر است یا بلوک سیمانی؛ پس تا انتها همراه ما باشید.

پیش از مطالعه ادامه مقاله، ویدئوی زیر درباره ویژگی‌های بلوک هبلکس را مشاهده کنید. این ویدئو بخشی از آموزش اجرای ساختمان آکادمی عمران است؛ آموزشی جامع که صفر تا صد مراحل ساختمان‌سازی، از تخریب و گودبرداری تا اجرای اسکلت، دیوارچینی و نازک‌کاری را با فیلم‌های کارگاهی آموزش می‌دهد.

جدول مقایسه هبلکس و بلوک سیمانی

هبلکس یا بتن هوادار اتوکلاوی (AAC)، نوعی بتن سبک و متخلخل است که به دلیل وزن کم و عایق حرارتی مناسب، در دیوارچینی ساختمان کاربرد دارد. اگر می‌خواهید با مزایا، محدودیت‌ها و سایر ویژگی‌های هبلکس بیشتر آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله مزایا و معایب هبلکس را مطالعه کنید.

بلوک سیمانی نیز از ترکیب سیمان و سنگدانه‌هایی مانند ماسه و شن تولید می‌شود و یکی از مصالح رایج برای دیوارچینی ساختمان است. انتخاب بین هبلکس و بلوک سیمانی به عواملی مانند وزن، مقاومت، عایق بودن، نحوه اجرا و هزینه بستگی دارد. جدول زیر، مقایسه‌ای خلاصه از مهم‌ترین ویژگی‌های این دو بلوک را ارائه می‌دهد تا بتوانید در یک نگاه، تفاوت آن‌ها را مشاهده کنید.

توجه داشته باشید ویژگی‌های جدول فوق به‌صورت کلی بیان شده‌اند و ممکن است با توجه به چگالی، ابعاد، رده مقاومتی، استاندارد تولید و کارخانه سازنده متفاوت باشند. در ادامه، هر یک از این معیارها را بررسی می‌کنیم تا بتوانید با توجه به شرایط پروژه، مناسب‌ترین بلوک را انتخاب کنید.

تفاوت هبلکس و بلوک سیمانی

هبلکس و بلوک سیمانی از نظر ویژگی‌های فنی، عملکرد عایق، نحوه اجرای دیوارچینی و هزینه با یکدیگر تفاوت دارند. در ادامه، هر یک از این موارد را بررسی می‌کنیم تا بتوانیم انتخاب مناسب‌تری بین هبلکس و بلوک سیمانی برای دیوارچینی داشته باشیم.

مشخصات فنی

هبلکس و بلوک سیمانی از نظر وزن، مقاومت، جذب آب و تغییرات ابعادی تفاوت‌هایی دارند که می‌تواند بر انتخاب مصالح مناسب برای دیوارچینی تأثیر بگذارد.

• وزن

یکی از مهم‌ترین مزایای هبلکس، وزن پایین آن است. جرم حجمی خشک هبلکس با توجه به رده محصول متفاوت است و در استانداردهای مربوط به AAC، رده‌های مختلفی با چگالی و مقاومت فشاری متفاوت تعریف شده‌اند. برای نمونه، در استاندارد ASTM C1693، چگالی خشک اسمی AAC در محدوده حدود ۴۰۰ تا ۷۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب و بالاتر دسته‌بندی می‌شود.

در مقابل، بلوک‌های سیمانی معمولی چگالی بیشتری دارند و طبق استاندارد ملی مربوط به بلوک‌های سیمانی، چگالی و مقاومت فشاری آن‌ها نیز بر اساس رده محصول تعیین می‌شود. بنابراین نمی‌توان یک عدد ثابت را برای تمام بلوک‌های سیمانی در نظر گرفت.

در نتیجه، استفاده از هبلکس می‌تواند وزن دیوار و در نهایت بار مرده ساختمان را کاهش دهد؛ موضوعی که در طراحی سازه و عملکرد لرزه‌ای ساختمان اهمیت دارد. توصیه می‌کنیم برای آشنایی بیشتر با ابعاد و وزن‌های مختلف بلوک ACC به مقاله وزن بلوک هبلکس مراجعه کنید.

• مقاومت مکانیکی و فشاری

مقاومت فشاری یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مکانیکی بلوک‌هاست و به همین دلیل در مقایسه هبلکس و بلوک سیمانی اهمیت دارد. البته مقاومت فشاری به‌تنهایی معیار مقاومت ساختمان در برابر زلزله نیست و باید مشخصات سازه و نحوه اجرای دیوار نیز در نظر گرفته شود.

مقاومت فشاری هبلکس و بلوک سیمانی به نوع، چگالی و رده مقاومتی محصول بستگی دارد. به همین دلیل نمی‌توان یک عدد ثابت برای هبلکس و بلوک سیمانی در نظر گرفت. در استانداردهای مربوط به بتن هوادار اتوکلاوشده (AAC) نیز محصولات بر اساس مشخصات فنی و رده مقاومتی مختلف دسته‌بندی می‌شوند.

بلوک‌های سیمانی نیز در رده‌های مختلف تولید می‌شوند و مقاومت فشاری مورد نیاز آن‌ها با توجه به نوع بلوک و کاربرد آن، از جمله باربر یا غیرباربر بودن، متفاوت است. بنابراین برای مقایسه دقیق، باید مقاومت فشاری دو محصول با رده مقاومتی مشخص و شرایط آزمون یکسان بررسی شود.

از طرف دیگر، یکی از مزایای هبلکس وزن کمتر آن است. کاهش وزن دیوار باعث کاهش بار مرده ساختمان می‌شود و می‌تواند از نظر عملکرد لرزه‌ای یک مزیت محسوب شود. با این حال، میزان مقاومت ساختمان در برابر زلزله به عواملی مانند طراحی سازه، اتصالات و نحوه اجرای دیوار نیز وابسته است و نمی‌توان آن را تنها بر اساس مقاومت فشاری بلوک تعیین کرد.

• جذب آب

یکی دیگر از تفاوت‌های هبلکس و بلوک سیمانی، میزان جذب و نفوذ آب در آن‌ها است. میزان جذب آب هر دو نوع بلوک به عواملی مانند ساختار، چگالی و مواد تشکیل‌دهنده آن‌ها بستگی دارد؛ بنابراین نمی‌توان یک مقدار ثابت را برای تمام محصولات در نظر گرفت.

هبلکس به دلیل ساختار متخلخل، آب را جذب می‌کند، اما جذب آب آن لزوما به معنای نفوذ سریع و مداوم آب به داخل بلوک نیست. بنابراین در زمان اجرای دیوار هبلکس و نازک‌کاری باید وضعیت رطوبت بلوک مورد توجه قرار گیرد.

بلوک‌های سیمانی نیز با توجه به نوع و میزان تخلخل، مقدار مشخصی آب جذب می‌کنند. در نتیجه، اگر مقاومت در برابر رطوبت و نفوذ آب برای پروژه اهمیت داشته باشد، بهتر است میزان جذب آب هر محصول بر اساس مشخصات فنی و نتایج آزمون استاندارد آن بررسی شود.

در نهایت، نمی‌توان به‌صورت کلی گفت هبلکس همیشه جذب آب کمتر یا بیشتری از بلوک سیمانی دارد؛ بلکه این ویژگی باید با توجه به نوع و مشخصات فنی محصول مورد مقایسه قرار گیرد.

• ضریب جمع‌شدگی

جمع‌شدگی ناشی از خشک شدن، تغییر طول بلوک در اثر کاهش رطوبت است و مقدار زیاد آن می‌تواند احتمال ایجاد ترک در نازک‌کاری را افزایش دهد.

برای هبلکس، جمع‌شدگی ناشی از خشک شدن یکی از پارامترهای مشخصات فنی محصول است و استاندارد ملی ایران شماره ۸۵۹۲ روش اندازه‌گیری آن را مشخص می‌کند. در استاندارد ASTM C1693 نیز برای رده‌های مختلف AAC حداکثر میانگین جمع‌شدگی ناشی از خشک شدن ۰٫۰۲ درصد تعیین شده است.

در بلوک سیمانی نیز جمع‌شدگی ناشی از خشک شدن اهمیت دارد و روش استاندارد ASTM C426 برای اندازه‌گیری جمع‌شدگی خطی ناشی از خشک شدن واحدهای بنایی بتنی تعریف شده است. نتایج این آزمون می‌تواند در بررسی و کنترل ترک‌های ایجادشده در قطعات بنایی مورد استفاده قرار گیرد.

بنابراین هنگام مقایسه هبلکس و بلوک سیمانی، بهتر است ضریب جمع‌شدگی هر محصول بر اساس مشخصات فنی و نتیجه آزمون استاندارد همان محصول بررسی شود؛ زیرا این مقدار به نوع، ترکیبات و شرایط تولید بلوک بستگی دارد.

چنانچه می‌خواهید با دلایل ایجاد ترک هبلکس و روش‌های جلوگیری از ترک بیشتر آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله ترک دیوار هبلکس را مطالعه کنید.

مقایسه عملکرد عایق در هبلکس و بلوک سیمانی

هبلکس و بلوک سیمانی از نظر عایق حرارتی، عایق صوتی و مقاومت در برابر آتش عملکرد متفاوتی دارند که در ادامه، هر یک از این ویژگی‌ها را بررسی می‌کنیم.

• عایق حرارتی

یکی از مزایای هبلکس، عملکرد مناسب آن در برابر انتقال حرارت است. ساختار متخلخل و وجود حفره‌های ریز هوا در این نوع بلوک باعث کاهش انتقال گرما می‌شود و به همین دلیل هبلکس معمولا ضریب هدایت حرارتی پایین‌تری نسبت به بلوک‌های سیمانی معمولی دارد.

در مقابل، بلوک‌های سیمانی به دلیل چگالی و هدایت حرارتی بیشتر، معمولا عایق حرارتی ضعیف‌تری هستند. البته میزان عایق بودن دیوار فقط به نوع بلوک وابسته نیست و عواملی مانند ضخامت دیوار، نوع نازک‌کاری و وجود لایه‌های عایق نیز بر عملکرد حرارتی آن تاثیر می‌گذارند.

• عایق صوتی

عایق صوتی بودن دیوار به عواملی مانند جرم، ضخامت، چگالی و ساختار دیوار بستگی دارد و نمی‌توان عملکرد صوتی یک بلوک را به‌تنهایی به کل دیوار نسبت داد.

هبلکس به دلیل ساختار متخلخل و ویژگی‌های فیزیکی خود می‌تواند عملکرد مناسبی در کاهش انتقال صدا داشته باشد. با این حال، در برخی فرکانس‌ها و شرایط، افزایش جرم دیوار می‌تواند به بهبود عایق صوتی کمک کند؛ بنابراین مقایسه دقیق هبلکس و بلوک سیمانی باید بر اساس ضخامت دیوار و نتایج آزمون صوتی انجام شود.

در نتیجه، نمی‌توان به‌صورت کلی یک عدد ثابت برای میزان کاهش صدا در تمام بلوک‌های هبلکس یا سیمانی اعلام کرد و مشخصات واقعی محصول و ساختار دیوار باید مورد بررسی قرار گیرد.

• مقاومت در برابر آتش

مقاومت در برابر آتش یکی از ویژگی‌های مهم مصالح دیوارچینی است و می‌تواند در جلوگیری از گسترش حریق بین فضاهای مختلف ساختمان نقش داشته باشد.

هبلکس به دلیل ماهیت معدنی و غیرقابل‌اشتعال خود، مقاومت مناسبی در برابر آتش دارد. بلوک‌های سیمانی نیز به دلیل پایه سیمانی و معدنی، در برابر آتش رفتار مناسبی دارند. با این حال، مدت زمان مقاومت یک دیوار در برابر آتش به عواملی مانند نوع و ضخامت بلوک، ضخامت دیوار، نوع اتصالات و پوشش‌های روی آن بستگی دارد.

بنابراین نمی‌توان بدون مشخص کردن ضخامت و ساختار دیوار، گفت هبلکس مثلا دو برابر بیشتر از بلوک سیمانی در برابر آتش مقاومت دارد. برای مقایسه دقیق باید مقاومت حریق کل دیوار بر اساس نتایج آزمون استاندارد بررسی شود.

مقایسه اجرای دیوارچینی هبلکس و بلوک سیمانی

هبلکس و بلوک سیمانی از نظر نحوه جابه‌جایی، برش، نصب و میزان مصالح مورد نیاز برای اجرای دیوار با یکدیگر تفاوت دارند. این تفاوت‌ها می‌توانند بر سرعت اجرا، میزان نیروی انسانی و کیفیت نهایی دیوار تاثیر بگذارند.

• برش و نصب

هبلکس به دلیل وزن کم، ابعاد منظم و قابلیت برش آسان، جابه‌جایی و نصب نسبتا راحتی دارد. این بلوک را می‌توان با ابزارهایی مانند اره دستی مخصوص برش داد و متناسب با ابعاد مورد نیاز دیوار اجرا کرد. دقت ابعادی مناسب هبلکس نیز باعث می‌شود تنظیم و تراز کردن بلوک‌ها در زمان دیوارچینی آسان‌تر باشد.

در مقابل، بلوک‌های سیمانی وزن بیشتری دارند و برش و آماده‌سازی آن‌ها معمولا دشوارتر است. همچنین ضربه و برش نامناسب می‌تواند باعث شکستگی و افزایش ضایعات شود. بنابراین از نظر سهولت جابه‌جایی و برش، هبلکس گزینه مناسب‌تری است.

• ملات مصرفی

یکی از تفاوت‌های مهم هبلکس و بلوک سیمانی، نوع و میزان مصالح مورد استفاده برای اتصال بلوک‌ها است. در اجرای هبلکس معمولا از چسب مخصوص یا همان چسب هبلکس استفاده می‌شود که درزهای باریک‌تری نسبت به ملات سنتی ایجاد می‌کند. استفاده از این روش، علاوه بر کاهش حجم مواد مصرفی، باعث می‌شود ضخامت بندهای بین بلوک‌ها کمتر باشد.

در مقابل، بلوک‌های سیمانی معمولا با ملات ماسه سیمان اجرا می‌شوند و ضخامت بندهای ملات در آن‌ها بیشتر است. در نتیجه، در دیوارچینی هبلکس مقدار ماده اتصال‌دهنده مصرفی معمولا کمتر از دیوارچینی سنتی با بلوک سیمانی است.

بنابراین استفاده از چسب مخصوص در هبلکس می‌تواند علاوه بر کاهش مصرف مصالح، به اجرای سریع‌تر و ایجاد سطح یکنواخت‌تر دیوار نیز کمک کند.

• سرعت اجرا

سرعت اجرای دیوار یکی از عوامل مهم در انتخاب نوع بلوک است. وزن کمتر هبلکس، ابعاد بزرگ‌تر و امکان استفاده از ملات بستر نازک باعث می‌شود جابه‌جایی و چیدن بلوک‌ها با سرعت بیشتری انجام شود. همچنین آماده‌سازی ملات مخصوص هبلکس و اجرای بندهای نازک، فرآیند دیوارچینی را نسبت به اجرای سنتی سریع‌تر می‌کند.

در مقابل، وزن بیشتر بلوک سیمانی و استفاده از ملات با ضخامت بیشتر می‌تواند زمان و نیروی مورد نیاز برای اجرای دیوار را افزایش دهد. البته سرعت واقعی اجرا به عواملی مانند مهارت نیروی اجرایی، ابعاد بلوک، شرایط کارگاه و جزئیات اجرایی نیز بستگی دارد.

• کیفیت نازک‌کاری

دقت ابعادی و سطح نسبتا صاف هبلکس باعث می‌شود سطح دیوار پس از اجرا یکنواخت‌تر باشد و در برخی سیستم‌های نازک‌کاری، ضخامت لایه پوششی کاهش پیدا کند. به همین دلیل آماده‌سازی سطح برای اجرای پوشش نهایی می‌تواند با مصرف مصالح کمتر و کیفیت سطحی مناسب‌تری انجام شود.

در بلوک‌های سیمانی، میزان ناهمواری سطح و دقت اجرای دیوار می‌تواند بیشتر باشد و در نتیجه برای رسیدن به سطح مناسب، ممکن است به لایه نازک‌کاری ضخیم‌تری نیاز باشد. البته کیفیت نهایی نازک‌کاری به نوع بلوک، دقت دیوارچینی و نوع پوشش مورد استفاده نیز وابسته است.

مقایسه قیمت بلوک سیمانی با هبلکس

قیمت یکی از عوامل مهم در انتخاب مصالح دیوارچینی است، اما برای مقایسه هبلکس و بلوک سیمانی نباید فقط قیمت خرید بلوک را در نظر گرفت و هزینه چسب یا ملات، حمل‌ونقل و اجرا نیز اهمیت دارد.

به‌طور معمول، قیمت خرید هبلکس بیشتر از بلوک سیمانی است و این اختلاف با توجه به برند، ضخامت و محل خرید تغییر می‌کند. در مقابل، وزن کمتر هبلکس و استفاده از چسب مخصوص می‌تواند هزینه حمل و اجرای دیوار را کاهش دهد.

بنابراین اگر فقط قیمت خرید مصالح را در نظر بگیریم، بلوک سیمانی معمولا گزینه ارزان‌تری است؛ اما برای مقایسه اقتصادی دقیق‌تر باید هزینه تمام‌شده اجرای یک مترمربع دیوار با هر دو مصالح بررسی شود.

هبلکس بهتر است یا بلوک سیمانی؟

انتخاب بین هبلکس و بلوک سیمانی به شرایط پروژه و اولویت‌های آن بستگی دارد. نمی‌توان یکی از این دو مصالح را برای تمام ساختمان‌ها گزینه بهتر دانست.

• اگر کاهش وزن ساختمان و بار مرده اهمیت بیشتری دارد، هبلکس گزینه مناسب‌تری است.
• اگر عملکرد حرارتی و کاهش انتقال گرما برای پروژه مهم باشد، هبلکس معمولا انتخاب بهتری است.
• اگر سرعت اجرای دیوار و سهولت برش و نصب اهمیت داشته باشد، هبلکس به دلیل وزن کم و ابعاد بزرگ‌تر مزیت دارد.
• اگر قیمت اولیه خرید مصالح مهم‌ترین معیار باشد، بلوک سیمانی معمولا اقتصادی‌تر است.
• اگر مقاومت در برابر رطوبت اهمیت زیادی داشته باشد، انتخاب باید بر اساس مشخصات فنی و میزان جذب آب محصول انجام شود و نمی‌توان صرفا بر اساس نوع بلوک تصمیم گرفت.
• اگر مقاومت در برابر آتش اولویت داشته باشد، هر دو مصالح عملکرد مناسبی دارند، اما مقاومت حریق باید برای کل دیوار و بر اساس ضخامت و مشخصات اجرایی آن بررسی شود.

در مجموع، برای پروژه‌هایی که وزن کم، سرعت اجرا و عایق حرارتی اهمیت بیشتری دارد، هبلکس انتخاب مناسب‌تری است؛ در حالی که برای پروژه‌هایی که هزینه اولیه مصالح اولویت اصلی است، بلوک سیمانی می‌تواند گزینه اقتصادی‌تری باشد.

جمع‌بندی

هبلکس و بلوک سیمانی هرکدام مزایا و محدودیت‌های خود را دارند و انتخاب بین آن‌ها به شرایط و اولویت‌های پروژه بستگی دارد. هبلکس با وزن کمتر، سرعت اجرای بالاتر و عایق حرارتی مناسب، و بلوک سیمانی با قیمت اولیه پایین‌تر، هرکدام می‌توانند در شرایط مناسب انتخاب بهتری باشند.

در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات کاملی تفاوت هبلکس و بلوک سیمانی درباره کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید می‌توانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران

مشاهده مسیر یادگیری