اجرای دیوار هبلکس؛ از نصب بلوک AAC تا گچ‌کاری و کاشی‌کاری روی آن

اجرای دیوار هبلکس تنها به چیدن بلوک‌ها روی یکدیگر محدود نمی‌شود. رعایت جزئیاتی مانند اجرای صحیح رج اول، استفاده از چسب مناسب، نحوه اتصال دیوار به سازه، اجرای وال پست و نازک‌کاری، تاثیر مستقیمی بر کیفیت، دوام و عملکرد نهایی دیوار دارد. در این مقاله از آکادمی عمران، تمام مراحل اجرای بلوک هبلکس را به‌صورت گام‌به‌گام همراه با مهم‌ترین ضوابط اجرایی بررسی می‌کنیم تا بتوانید این دیوارها را مطابق اصول فنی اجرا کنید.

پیشنهاد می‌کنیم قبل از ادامه مقاله، ویدئوی زیر را درباره نحوه صحیح اجرای دیوار هبلکس مشاهده کنید. شما می‌توانید برای آشنایی بیشتر با هبلکس و نحوه نصب آن به آموزش صفر تا صد نظارت و اجرای ساختمان آکادمی عمران مراجعه کنید تا علاوه بر اجرای هبلکس، جزئیات و ریزه‌کاری‌های اجرای ساختمان را به‌صورت کاربردی یاد بگیرید.

دیوار چینی با بلوک هبلکس

بلوک هبلکس یا AAC یکی از مصالح سبک مورد استفاده برای ساخت دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان است. این بلوک به دلیل وزن کم، ابعاد دقیق، سرعت اجرای بالا و عملکرد مناسب در برابر حرارت و صوت، در بسیاری از پروژه‌های ساختمانی استفاده می‌شود. برای آشنایی بیشتر با بلوک هبلکس، مشخصات و ویژگی‌های آن می‌توانید مقاله بلوک هبلکس چیست را مطالعه کنید.

دیوارچینی با بلوک هبلکس برخلاف مصالح سنتی با استفاده از چسب مخصوص انجام می‌شود و به دلیل ابعاد دقیق بلوک‌ها، سرعت اجرا و کیفیت نهایی دیوار افزایش پیدا می‌کند. به طور کلی، اجرای دیوار هبلکس شامل آماده‌سازی سطح، اجرای رج اول، چسب‌کاری، نصب بلوک‌ها، کنترل تراز و شاقول، اجرای اتصالات مورد نیاز و آماده‌سازی دیوار برای نازک‌کاری است.

در ادامه، ابزارهای لازم و مراحل اجرای دیوار هبلکس را به صورت گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم.

ابزار لازم برای اجرای بلوک هبلکس

برای اجرای صحیح دیوار هبلکس، علاوه بر بلوک و چسب مخصوص، به ابزارهای مناسبی نیاز است تا برش، نصب، تراز کردن و اجرای تاسیسات با دقت بیشتری انجام شود.
مهم‌ترین ابزارهای مورد نیاز اجرای و نصب هبلکس عبارت‌اند از:

• اره هبلکس: برش بلوک در ابعاد موردنیاز
• ماله شانه‌ای: پخش یکنواخت چسب هبلکس
• همزن: آماده‌سازی و اختلاط چسب هبلکس
• کاردک: پخش و اصلاح چسب در بخش‌های مختلف
• چکش پلاستیکی: تنظیم تراز بلوک‌ها بدون آسیب به آن‌ها
• شیارزن: ایجاد شیار برای عبور تأسیسات
• فرچه: تمیز کردن گرد و غبار از سطح بلوک پیش از چسب‌کاری

نحوه اجرای دیوار هبلکس

اجرای دیوار هبلکس به دلیل ابعاد دقیق بلوک‌ها، معمولا با ملات ماسه سیمان در رج اول و چسب مخصوص هبلکس در ردیف‌های بعدی انجام می‌شود. این روش علاوه بر افزایش سرعت اجرا، دقت و کیفیت نهایی دیوار را نیز بهبود می‌بخشد. با این حال، برای دستیابی به یک دیوار مقاوم، پایدار و بدون ترک، باید تمام مراحل اجرا مطابق اصول فنی انجام شود.

به‌طور کلی، نحوه اجرای دیوار هبلکس شامل مراحل زیر است:

1. آماده‌سازی محل اجرای دیوار
2. اجرای رج اول بلوک هبلکس
3. آماده‌سازی و استفاده از چسب هبلکس
4. چیدن و نصب بلوک‌ها
5. کنترل تراز و شاقول دیوار
6. اجرای اتصالات مورد نیاز
7. آماده‌سازی دیوار برای انجام نازک‌کاری

در ادامه، هر یک از مراحل اجرای دیوار هبلکس را به صورت گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم.

بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفه‌ای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی

مشاهده

آماده‌سازی بلوک‌ها و محل اجرای دیوار

قبل از شروع دیوارچینی ساختمان با بلوک هبلکس، باید سطح زیر کار کاملا تمیز، تراز و عاری از هرگونه گرد و غبار یا مواد اضافی باشد. همچنین بلوک‌ها باید از نظر ظاهری بررسی شوند تا قطعات آسیب‌دیده در اجرای دیوار استفاده نشوند.

در گذشته برای اجرای بلوک‌های هبلکس مانند آجر، خیس کردن یا زنجاب کردن بلوک‌ها توصیه می‌شد؛ اما امروزه بهتر است میزان رطوبت بلوک مطابق دستورالعمل تولیدکننده چسب و شرایط کارگاه تنظیم شود. هدف از کنترل رطوبت، جلوگیری از جذب سریع آب چسب توسط بلوک و افزایش کیفیت اتصال است.

آماده‌سازی و اجرای چسب هبلکس

ملات مورد استفاده برای اتصال بلوک‌های هبلکس معمولا چسب مخصوص هبلکس یا ملات بستر نازک است که باید مطابق دستور‌العمل درج شده روی بسته‌بندی آماده شود.

برای آماده‌سازی چسب، ابتدا مقدار مشخصی آب به پودر خشک اضافه شده و ترکیب تا رسیدن به یک مخلوط یکنواخت ادامه پیدا می‌کند. بهتر است این کار با همزن مکانیکی انجام شود تا کیفیت اختلاط افزایش یابد.

توجه داشته باشید که عمر کارایی چسب هبلکس محدود است و معمولا پس از آماده‌سازی باید طی حدود ۴ تا ۵ ساعت مصرف شود. پس از کاهش کارایی یا خشک شدن چسب، اضافه کردن دوباره آب و استفاده مجدد از آن توصیه نمی‌شود.

اجرای رج اول بلوک هبلکس

اجرای رج اول مهم‌ترین مرحله دیوارچینی با بلوک هبلکس است؛ زیرا کوچک‌ترین خطا در تراز یا شاقول بودن این ردیف، در تمام ردیف‌های بعدی تکرار شده و می‌تواند باعث کاهش کیفیت اجرای دیوار شود.

رج اول در دیوار چینی هبلکس معمولا روی یک لایه ملات ماسه سیمان اجرا می‌شود که به آن ملات ترازکننده نیز گفته می‌شود.

از این ملات برای اصلاح ناهمواری‌های سطح زیرکار و ایجاد بستری کاملا تراز جهت اجرای اولین ردیف بلوک‌ها استفاده می‌شود. پس از قرار دادن بلوک‌ها، باید تراز و شاقول بودن آن‌ها در دو جهت افقی و عمودی به دقت کنترل و در صورت نیاز اصلاح شود.

در صورتی که رج اول روی کرسی‌چینی یا کف طبقه همکف و در مجاورت رطوبت اجرا شود، بهتر است مطابق ضوابط اجرایی، یک لایه عایق رطوبتی مناسب در زیر ملات و اولین ردیف بلوک‌ها اجرا شود تا از انتقال رطوبت به دیوار جلوگیری شود.

چیدن و نصب ردیف‌های بعدی بلوک هبلکس

پس از اجرای رج اول، ردیف‌های بعدی با استفاده از چسب هبلکس روی یکدیگر قرار می‌گیرند. برای افزایش مقاومت دیوار، درزهای قائم هر ردیف نباید در امتداد درزهای ردیف زیرین قرار بگیرند و باید با فاصله مناسب اجرا شوند.

یکی از مزیت‌های بلوک هبلکس، قابلیت برش، سوراخ‌کاری و شیارزنی آسان آن است؛ بنابراین می‌توان با استفاده از ابزار مناسب، بلوک‌ها را در ابعاد موردنیاز برش داد یا مسیر عبور انواع تاسیسات ساختمان، کلید و پریز را در آن ایجاد کرد. البته این عملیات باید مطابق ضوابط اجرایی و بدون آسیب به یکپارچگی دیوار انجام شود.

اگر می‌خواهید با ابعاد، وزن و اندازه‌های استاندارد بلوک هبلکس آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله ابعاد بلوک هبلکس را مطالعه کنید.

کنترل تراز و شاقول بلوک‌ها

پس از قرار دادن هر بلوک، باید موقعیت آن از نظر تراز و شاقول بررسی شود. برای تنظیم بلوک‌ها معمولا از چکش پلاستیکی استفاده می‌شود تا بدون آسیب رساندن به بلوک، موقعیت آن اصلاح شود.

همچنین قبل از اجرای ردیف بعدی باید از پر بودن درزها و اتصال مناسب بلوک‌ها اطمینان حاصل کرد.

اتصال دیوار هبلکس به سازه

اتصال صحیح دیوار هبلکس به اسکلت ساختمان یکی از مهم‌ترین مراحل است. این اتصال باید مطابق ضوابط اجرایی انجام شود تا دیوار در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله عملکرد مناسبی داشته باشد و احتمال جدا شدن یا ترک‌خوردگی آن کاهش یابد.

در روش‌های نوین اجرای دیوار هبلکس، اتصال دیوار به ستون یا تیر نباید به صورت صلب (هشت‌گیر) اجرا شود. بسته به جزئیات اجرایی پروژه، از بست‌های فلزی، بست‌های رادیکالی یا سایر اتصالات مجاز برای مهار دیوار استفاده می‌شود تا ضمن حفظ پایداری، امکان تغییرشکل نسبی دیوار در برابر جابه‌جایی سازه نیز فراهم شود.

یکی از مهم‌ترین روش‌های مهار و اتصال دیوار هبلکس به سازه، اجرای وال پست است که در ادامه به آن می‌پردازیم.

اجرای وال پست در دیوار هبلکس

اجرای وال پست برای بلوک هبلکس باید مطابق ضوابط پروژه و الزامات آیین‌نامه‌ای انجام شود و نوع و محل اجرای آن با توجه به طول و ارتفاع دیوار، نوع سازه و نقشه‌های اجرایی تعیین می‌شود.

در اجرای وال پست بلوک هبلکس معمولا از ناودانی منقطع یا پیوسته یا بست‌های رادیکالی استفاده می‌شود. این اتصالات ضمن مهار مناسب دیوار، امکان تغییرشکل نسبی آن در برابر جابه‌جایی سازه را نیز فراهم می‌کنند و به کاهش احتمال ترک‌خوردگی یا جدا شدن دیوار از اسکلت ساختمان کمک می‌کنند.

رعایت ضوابط مربوط به وال پست اجرای بلوک هبلکس نقش مهمی در افزایش ایمنی و عملکرد مناسب دیوارهای هبلکس در برابر نیروهای جانبی دارد. برای آشنایی بیشتر با انواع وال پست، جزئیات اجرایی و ضوابط آن، پیشنهاد می‌کنیم مقاله اجرای وال پست را مطالعه کنید.

نکات و ضوابط اجرای دیوار هبلکس

برای دستیابی به یک دیوار مقاوم، ایمن و بادوام، رعایت ضوابط اجرای دیوار هبلکس اهمیت زیادی دارد. این ضوابط بر اساس الزامات مقررات ملی ساختمان، آیین‌نامه ۲۸۰۰ و دستورالعمل‌های تولیدکنندگان بلوک و چسب هبلکس تدوین شده‌اند.

مهم‌ترین ضوابط اجرای بلوک هبلکس عبارت‌اند از:

• استفاده از ملات ماسه سیمان برای رج اول و چسب مخصوص هبلکس (ملات بستر نازک) برای ردیف‌های بعدی
• آماده‌سازی چسب هبلکس مطابق دستورالعمل تولیدکننده و خودداری از استفاده مجدد از چسبی که زمان کارایی آن به پایان رسیده یا با افزودن آب دوباره رقیق شده است.
• کنترل رطوبت بلوک‌ها مطابق دستورالعمل تولیدکننده چسب، به‌گونه‌ای که از جذب سریع آب چسب و کاهش کیفیت اتصال جلوگیری شود.
• اجرای رج اول به‌صورت کاملاً تراز و شاقول، زیرا خطای این ردیف در کل دیوار تکرار می‌شود.
• رعایت هم‌پوشانی مناسب درزهای قائم ردیف‌های متوالی و قرار نگرفتن آن‌ها در یک امتداد
• اجرای اتصال دیوار به اسکلت مطابق ضوابط اجرایی و خودداری از اتصال صلب (هشت‌گیر) دیوار به تیر و ستون
• استفاده از وال پست، میلگرد بستر، بست‌های رادیکالی یا سایر اتصالات مجاز، در صورت نیاز و مطابق نقشه‌های اجرایی و الزامات پروژه
• پیش‌بینی مسیر عبور تأسیسات با ابزار مناسب و خودداری از برش یا شیارزنی غیراصولی که باعث تضعیف دیوار شود
• آغاز عملیات نازک‌کاری تنها پس از خشک شدن کامل دیوار و آماده شدن بستر اجرا

رعایت این ضوابط علاوه بر افزایش کیفیت اجرای دیوار هبلکس، احتمال بروز ترک، جداشدگی دیوار و آسیب‌های ناشی از بارهای جانبی را نیز کاهش می‌دهد.

نازک‌کاری روی دیوار هبلکس

پس از اتمام دیوارچینی، اجرای اتصالات و خشک شدن کامل چسب یا ملات، نوبت به نازک‌کاری روی دیوار هبلکس می‌رسد. نازک‌کاری علاوه بر ایجاد سطحی صاف و آماده برای رنگ، کاغذ دیواری یا سایر پوشش‌ها، از دیوار در برابر عوامل محیطی نیز محافظت می‌کند.

به دلیل ابعاد دقیق و سطح یکنواخت بلوک‌های هبلکس، معمولا ضخامت اندود نسبت به بسیاری از مصالح سنتی کمتر است؛ بنابراین مصرف مصالح کاهش یافته و مراحل نازک کاری ساختمان نیز با سرعت بیشتری انجام می‌شود. البته پیش از اجرای هر نوع اندود، باید درزها و محل اتصالات کنترل شده و سطح دیوار کاملا تمیز و عاری از گردوغبار باشد.

گچ کاری روی هبلکس

گچ‌کاری روی هبلکس یکی از رایج‌ترین روش‌های نازک‌کاری دیوارهای داخلی است. برای دستیابی به چسبندگی مناسب، باید سطح بلوک مطابق دستورالعمل مصالح مصرفی آماده شود و در صورت نیاز، میزان رطوبت آن کنترل گردد تا جذب سریع آب، کیفیت اندود را کاهش ندهد.

به دلیل صاف و یکنواخت بودن سطح بلوک‌های هبلکس، معمولا ضخامت گچ نسبت به دیوارهای آجری یا بلوک سیمانی کمتر است و در بسیاری از موارد، ضخامت حدود ۱ سانتی‌متر برای هر طرف دیوار کافی خواهد بود. از آنجا که گچ بیشتر نقش پوشش نهایی و ایجاد سطحی صاف را دارد، تاثیر قابل توجهی در افزایش مقاومت سازه‌ای دیوار ندارد. برای آشنایی بیشتر با مراحل و اصول اجرای این اندود، مقاله آموزش گچ کاری ساختمان را مطالعه کنید.

همچنین در محل اتصال دیوار به ستون، تیر یا اطراف بازشوها، ممکن است برای کاهش احتمال ترک‌خوردگی از توری فایبرگلاس یا سایر تمهیدات اجرایی مناسب استفاده شود.

سیمان کاری روی هبلکس

سیمان کاری روی هبلکس یکی از روش‌های متداول نازک‌کاری، به‌ویژه در سطوح خارجی ساختمان است. به دلیل سطح صاف و یکنواخت بلوک‌های هبلکس، معمولا اندود سیمانی با ضخامت کمتری نسبت به دیوارهای سنتی اجرا می‌شود.

پیش از سیمان‌کاری، سطح بلوک باید تمیز و عاری از گردوغبار باشد و مطابق دستورالعمل مصالح مصرفی، رطوبت آن کنترل شود تا چسبندگی مناسب ملات تامین شود. همچنین در محل اتصال هبلکس به تیر، ستون یا مصالح دیگر، استفاده از توری فایبرگلاس یا سایر تمهیدات اجرایی مناسب می‌تواند به کاهش احتمال ترک در اندود کمک کند.

اجرای کاشی و سرامیک روی بلوک هبلکس

اجرای کاشی و سرامیک روی بلوک هبلکس نیز امکان‌پذیر است؛ به شرط آنکه سطح دیوار کاملا آماده بوده و از چسب یا ملات مناسب استفاده شود. پیش از نصب کاشی، باید از استحکام اندود زیرکار و یکنواخت بودن سطح اطمینان حاصل شود تا از جداشدگی یا ترک‌خوردگی پوشش نهایی جلوگیری شود.

توصیه می‌شود با اتصال رابیتس به سطح دیوار از درگیری ملات یا چسب پشت کاشی با بلوک‌ها مطمئن شوید.

اجرای صحیح نازک‌کاری نقش مهمی در دوام، زیبایی و کیفیت نهایی دیوار دارد. بسیاری از مشکلاتی مانند ترک‌خوردگی اندود یا جدا شدن پوشش‌های نهایی، معمولا ناشی از آماده‌سازی نامناسب سطح یا رعایت نکردن اصول اجرایی است. اگر می‌خواهید با دلایل ایجاد این ترک‌ها و روش‌های جلوگیری از آن‌ها آشنا شوید، مقاله علت ترک خوردن دیوار هبلکس و راهکارهای جلوگیری از آن را مطالعه کنید.

اجرای نما روی بلوک هبلکس

اجرای نما روی بلوک هبلکس با انواع نما مانند سنگ، آجرنما، سرامیک یا نمای خشک امکان‌پذیر است؛ اما با توجه به وزن و نوع سیستم نما، باید جزئیات اتصال، زیرسازی و ضوابط اجرایی به‌درستی رعایت شود. انتخاب روش مناسب اجرای نما به نوع پوشش، ارتفاع ساختمان و الزامات سازه‌ای پروژه بستگی دارد و لازم است مطابق دستورالعمل‌های فنی و مشخصات مصالح اجرا شود.

جمع‌بندی

اجرای بلوک هبلکس مستلزم رعایت ضوابط فنی در تمام مراحل، از آماده‌سازی و دیوارچینی تا اتصال به سازه و نازک‌کاری است. رعایت این نکات، کیفیت، دوام و ایمنی دیوار را افزایش داده و احتمال بروز ترک و سایر مشکلات اجرایی را کاهش می‌دهد.

در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات خوبی درباره نحوه اجرای دیوار هبلکس کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید می‌توانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران

مشاهده مسیر یادگیری