آموزش بستن سیم آرماتور بندی | انواع گره آرماتوربندی + فیلم

نحوه بستن شناژ یا نحوه بستن خاموت فونداسیون به چه شکل است؟ آیا می‌دانید سیم آرماتور بندی چیست؟ سیم آرماتوربندی یکی از ابزارهای ضروری در اجرای آرماتوربندی است که برای اتصال و تثبیت میلگردها در محل تعیین‌شده استفاده می‌شود. نحوه بستن آرماتور و انتخاب گره مناسب نیز با توجه به محل اتصال میلگردها و شرایط اجرا متفاوت است.

در این مقاله از آکادمی عمران، ابتدا با سیم آرماتوربندی و انواع گره آشنا می‌شویم و سپس نحوه بستن آرماتور با انبر و دستگاه سیم بند و روش بستن آرماتورها در فونداسیون، شناژ، ستون و سقف را بررسی می‌کنیم.

فیلم آموزش نحوه بستن آرماتور

پیشنهاد می‌کنیم پیش از مطالعه ادامه مطلب، فیلم آموزش نحوه بستن آرماتور را مشاهده کنید. این فیلم بخشی از پکیج صفر تا صد اجرای ساختمان است که علاوه بر آرماتوربندی، مراحل مختلف ساختمان‌سازی از تخریب تا پایان کار را نیز بررسی می‌کند.

سیم آرماتوربندی چیست؟

سیم آرماتوربندی نوعی مفتول فولادی نازک و انعطاف‌پذیر است که برای اتصال و تثبیت میلگردها در عملیات آرماتوربندی استفاده می‌شود. این سیم معمولا از فولاد کم‌کربن ساخته می‌شود و انعطاف‌پذیری آن باعث می‌شود آرماتوربند بتواند آن را به‌راحتی خم کرده و دور میلگردها بپیچاند.

از سیم آرماتوربندی برای بستن میلگردها به یکدیگر و ثابت نگه داشتن آن‌ها در موقعیت تعیین‌شده در نقشه استفاده می‌شود. به همین دلیل، انعطاف‌پذیری و قابلیت گره‌خوردن مناسب از مهم‌ترین ویژگی‌های سیم آرماتوربندی به شمار می‌رود.

ویژگی های سیم آرماتوربندی

سیم آرماتوربندی باید نرم و انعطاف‌پذیر باشد تا آرماتوربند بتواند آن را به‌راحتی خم کرده، دور میلگردها بپیچاند و گره بزند. در عین حال، سیم باید مقاومت و استحکام کافی داشته باشد تا اتصال میلگردها در طول عملیات آرماتوربندی و بتن‌ریزی حفظ شود.

سیم آرماتوربندی با قطر 1.5 میلی‌متر از گزینه‌های رایج برای بستن میلگردها است و به دلیل نرمی و انعطاف‌پذیری مناسب، امکان اجرای سریع و آسان گره‌های آرماتوربندی را فراهم می‌کند. البته قطر سیم مورد استفاده می‌تواند متناسب با نوع کاربرد و شرایط اجرا متفاوت باشد.

از مهم‌ترین ویژگی‌های سیم آرماتوربندی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نرمی و انعطاف‌پذیری مناسب
• قابلیت خم شدن و گره خوردن بدون شکستن
• استحکام و مقاومت کششی کافی
• حفظ اتصال میلگردها در زمان اجرای بتن‌ریزی

تفاوت سیم آرماتوربندی و سیم نجاری

سیم آرماتوربندی و سیم نجاری از نظر ظاهر مشابه‌اند، اما از نظر قطر، میزان انعطاف‌پذیری و کاربرد تفاوت دارند. سیم آرماتوربندی معمولا با قطر 1.5 میلی‌متر برای اتصال میلگردها استفاده می‌شود و به دلیل نرمی و انعطاف‌پذیری بیشتر، برای گره‌زدن مناسب است.

در مقابل، سیم نجاری معمولا با قطر 2.5 میلی‌متر عرضه می‌شود و نسبت به سیم آرماتوربندی سفت‌تر و کم‌انعطاف‌تر است. این سیم بیشتر برای نگه داشتن اجزای قالب در کنار یکدیگر و اجرای قالب‌بندی مورد استفاده قرار می‌گیرد و گزینه مناسبی برای گره‌زدن میلگردها نیست.

مفتول‌هایی با قطرهای بالاتر مانند ۳ و ۴ میلی‌متر نیز تولید می‌شوند که بسته به مشخصات و شرایط استفاده، در کاربردهایی مانند نجاری و قالب‌بندی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین، افزایش قطر مفتول لزوما به معنای مناسب‌تر بودن آن برای آرماتوربندی نیست؛ بلکه برای بستن میلگرد، نرمی، انعطاف‌پذیری و قابلیت گره‌خوردن سیم اهمیت بیشتری دارد.

گره آرماتوربندی چیست؟

میلگردهای فولادی باید پیش از بتن‌ریزی مطابق نقشه و جزئیات اجرایی در محل خود قرار گرفته و به یکدیگر متصل شوند تا در اثر رفت‌وآمد عوامل اجرایی یا هنگام بتن‌ریزی، جابه‌جا نشوند و آرایش تعیین‌شده آن‌ها حفظ شود. برای اتصال و تثبیت میلگردها معمولا از سیم آرماتوربندی استفاده می‌شود.

به فرایند اتصال میلگردها به یکدیگر با سیم آرماتوربندی، گره زدن میلگرد یا گره آرماتوربندی گفته می‌شود. نوع گره با توجه به محل اتصال میلگردها و شرایط اجرا انتخاب می‌شود و در ادامه با انواع گره‌های آرماتوربندی و نحوه اجرای هر کدام آشنا می‌شویم.

بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفه‌ای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی

مشاهده

انواع گره آرماتوربندی

برای اتصال و تثبیت میلگردها در عملیات آرماتوربندی، از گره‌های مختلفی استفاده می‌شود. هر گره با توجه به محل اتصال میلگردها و شرایط اجرا، کاربرد متفاوتی دارد. در جدول زیر می‌توانید انواع گره آرماتوربندی و کاربرد هر کدام را به‌صورت خلاصه مشاهده کنید.

نحوه بستن آرماتور چگونه است؟

برای بستن آرماتورها، ابتدا سیم آرماتوربندی در محل تقاطع میلگردها قرار گرفته و سپس با استفاده از انبر آرماتوربندی پیچانده و گره زده می‌شود. نوع گره با توجه به محل اتصال میلگردها و شرایط آرماتوربندی انتخاب می‌شود.

در روش دستی، بستن سیم آرماتوربندی با انبر شامل قرار دادن سیم در محل تقاطع، پیچاندن آن با انبر و محکم کردن اتصال تا حدی است که میلگردها در زمان اجرای بتن‌ریزی جابه‌جا نشوند.

1- نحوه بستن آرماتور با گره ساده (لغزان)

گره ساده یا لغزان یکی از پرکاربردترین روش‌ها برای بستن میلگردها در عملیات آرماتوربندی است. آرماتوربندها می‌توانند این گره را با یک رشته سیم (تکی) یا دو رشته سیم (دوبل) اجرا کنند.

از گره ساده برای اتصال میلگردهای اصلی و فرعی در بسیاری از وضعیت‌های افقی و قائم استفاده می‌شود. همچنین این گره در اتصال شبکه‌های افقی مانند آرماتورهای سقف و فونداسیون کاربرد زیادی دارد. در برخی موارد نیز می‌توان از گره ساده برای اتصال میلگردهای تیر و ستون استفاده کرد.

برای اجرای این گره، سیم آرماتوربندی در محل تقاطع میلگردها قرار گرفته و پس از پیچاندن سیم به دور میلگردها، با انبر آرماتوربندی گره زده می‌شود. اگر برای اتصال دو میلگرد از یک رشته سیم استفاده شود، گره به‌صورت تکی و در صورت استفاده از سیم دولا، به‌صورت دوبل اجرا می‌شود.

با وجود کاربرد گسترده گره ساده، برای همه اتصالات نمی‌توان تنها از این روش استفاده کرد؛ زیرا هر یک از گره‌های آرماتوربندی متناسب با محل اتصال و شرایط اجرا کاربرد خاص خود را دارند.

نحوه بستن آرماتور با گره ساده را در شکل زیر مشاهده می‌کنید.

2- آموزش بستن آرماتور با گره صلیبی

گره صلیبی در برخی محل‌های اتصال میلگردها که به اتصال محکم‌تری نیاز است، مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از کاربردهای آن زمانی است که به دلیل قطور بودن میلگردها، فضای کافی در محل تقاطع برای اجرای گره ساده وجود نداشته باشد.

به‌عنوان مثال، در محل اتصال یک میلگرد قطور به میلگردی با قطر کمتر، می‌توان از گره صلیبی برای تثبیت مناسب‌تر اتصال استفاده کرد.

نحوه بستن آرماتور با گره صلیبی را در شکل زیر مشاهده می‌کنید.

3- نحوه بستن میلگرد با گره پشت گردنی (پروانه‌ای)

گره پشت گردنی که به آن گره پروانه‌ای نیز گفته می‌شود، معمولا برای ثابت کردن یک میلگرد در گوشه یا خم میلگرد دیگر استفاده می‌شود. این گره همچنین برای اتصال میلگردهای طولی به گوشه خاموت‌ها در تیرها و تنگ‌های ستون‌ها کاربرد دارد.

به‌طور کلی، زمانی که یک آرماتور طولی با یک آرماتور عرضی در محل گوشه یا خم خاموت تلاقی داشته باشد، می‌توان از گره پشت گردنی برای تثبیت این اتصال استفاده کرد.

در برخی موارد می‌توان به‌جای گره پشت گردنی از گره ساده به‌صورت هشتی یا ضربدری استفاده کرد؛ با این حال، در محل‌هایی که گره پشت گردنی برای آن‌ها مناسب است، این روش اتصال کاربرد بیشتری دارد.

طریقه بستن میلگرد با گره پشت گردنی را در شکل زیر مشاهده می‌کنید.

4- نحوه بستن آرماتور با گره اصطکاکی

گره اصطکاکی برای اتصال میلگردها در شبکه‌های قائم و کمک به جلوگیری از لغزش میلگردهای افقی استفاده می‌شود. این نوع گره به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که پایداری میلگردها در هنگام اجرای عملیات آرماتوربندی و بتن‌ریزی باید حفظ شود.

برای مثال، اگر قرار باشد از میلگردهای عرضی یک ستون به‌عنوان تکیه‌گاه برای بالا رفتن استفاده شود، لازم است میلگردهای عرضی و طولی به‌گونه‌ای به یکدیگر متصل شوند که احتمال لغزش آن‌ها کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی می‌توان از گره اصطکاکی استفاده کرد.

با وجود این کاربرد، گره اصطکاکی نسبت به گره‌های ساده، صلیبی و پشت گردنی کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد و بیشتر در شرایطی اجرا می‌شود که جلوگیری از لغزش میلگردها اهمیت داشته باشد.

نکات بستن سیم آرماتوربندی

هنگام بستن سیم آرماتوربندی باید دقت شود که انتهای سیم پس از گره‌زدن، به سمت داخل آرماتوربندی خم شود و بیرون از محدوده میلگردها باقی نماند. در صورتی که قسمت اضافی سیم بریده شود، باید قطعه بریده‌شده نیز از داخل شبکه آرماتورها جمع‌آوری شود.

باقی ماندن سر تیز و بیرون‌زده سیم در آرماتوربندی می‌تواند در مراحل بعدی اجرای کار مشکل ایجاد کند. همچنین اگر سیم در نزدیکی سطح بتن قرار داشته باشد، در معرض رطوبت و عوامل خورنده قرار گرفته و خوردگی آن می‌تواند در طول زمان باعث ایجاد آسیب در بتن شود. بنابراین، بهتر است پس از اتمام بستن میلگردها، قسمت‌های اضافی سیم بررسی و جمع‌آوری شوند.

پیشنهاد می‌کنیم برای آشنایی بیشتر با اصول صحیح آرماتوربندی به مقاله آموزش آرماتوربندی مراجعه کنید.

جمع‌آوری سیم آرماتوربندی

جمع‌آوری قسمت‌های اضافی سیم آرماتوربندی در المان‌هایی مانند ستون معمولا آسان‌تر است؛ اما در بخش‌هایی مانند فونداسیون و سقف که شبکه میلگردها گسترده است، خارج کردن قطعات کوچک سیم دشوارتر خواهد بود.

برای جمع‌آوری سیم‌های بریده‌شده از میان شبکه آرماتورها می‌توان از آهنربایی که به انتهای یک چوب یا دسته متصل شده است، استفاده کرد. با حرکت دادن آهنربا روی سطح و میان شبکه آرماتورها، قطعات سیم باقی‌مانده به آن جذب شده و جمع‌آوری می‌شوند.

اگر پس از بتن‌ریزی مشخص شود که قسمت اضافی سیم آرماتوربندی در نزدیکی سطح بتن باقی مانده است، باید پیش از اجرای نازک کاری و گچ‌کاری، وضعیت آن بررسی و در صورت امکان قسمت اضافی سیم اصلاح و از ادامه خوردگی آن جلوگیری شود.

این نکات فقط به سیم آرماتوربندی محدود نمی‌شود و در مورد سیم‌های مورد استفاده در قالب‌بندی مانند سیم نجاری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

نحوه بستن آرماتور در المان‌های بتنی

نحوه بستن آرماتور در هر یک از المان‌های بتنی با توجه به نوع عضو، آرایش میلگردها و محل تقاطع آن‌ها متفاوت است. در همه این المان‌ها، میلگردها مطابق نقشه‌های اجرایی در موقعیت تعیین‌شده قرار گرفته و با استفاده از سیم آرماتوربندی به یکدیگر متصل می‌شوند تا در زمان اجرای بتن‌ریزی جابه‌جا نشوند. در ادامه، نحوه بستن آرماتور در فونداسیون، شناژ، ستون و سقف را بررسی می‌کنیم.

نحوه بستن آرماتور فونداسیون

در آرماتوربندی فونداسیون، میلگردهای اصلی و فرعی مطابق نقشه اجرایی در محل خود قرار گرفته و در نقاط تقاطع با سیم آرماتوربندی به یکدیگر بسته می‌شوند. در شبکه‌های افقی کف فونداسیون، گره ساده یا لغزان یکی از روش‌های رایج برای اتصال میلگردها است.

هنگام بستن آرماتور کف فونداسیون باید دقت شود که میلگردها در موقعیت صحیح خود قرار داشته باشند و پس از گره‌زدن، در اثر رفت‌وآمد عوامل اجرایی یا اجرای بتن‌ریزی جابه‌جا نشوند. همچنین محل قرارگیری شبکه آرماتورها باید به‌گونه‌ای باشد که پوشش بتن موردنیاز مطابق نقشه و ضوابط اجرایی حفظ شود.

خاموت‌های فونداسیون نیز پس از قرارگیری در محل مشخص‌شده، به میلگردهای طولی متصل می‌شوند. برای بستن خاموت به میلگردهای طولی، سیم آرماتوربندی در محل تقاطع قرار گرفته و با انبر آرماتوربندی گره زده می‌شود. در اتصال‌های معمولی می‌توان از گره ساده استفاده کرد و در محل‌هایی که به تثبیت بیشتری نیاز است، با توجه به شرایط اجرا از سایر انواع گره مانند گره پشت گردنی استفاده می‌شود.

پس از تکمیل آرماتوربندی فونداسیون، باید از ثابت بودن میلگردها و خاموت‌ها و همچنین جمع‌آوری قسمت‌های اضافی سیم آرماتوربندی اطمینان حاصل شود.

نحوه بستن آرماتور شناژ

نحوه بستن شناژ در عملیات آرماتوربندی به این صورت است که میلگردهای طولی و خاموت‌ها مطابق نقشه اجرایی در کنار یکدیگر قرار گرفته و در محل‌های تقاطع با سیم آرماتوربندی به هم متصل می‌شوند. هدف از این کار، حفظ موقعیت میلگردهای طولی و خاموت‌ها و جلوگیری از جابه‌جایی آن‌ها هنگام بتن‌ریزی است.

در اتصال‌های معمولی می‌توان از گره ساده استفاده کرد. همچنین در محل گوشه خاموت‌ها و نقاطی که میلگردهای طولی و عرضی با یکدیگر تلاقی دارند، با توجه به شرایط اتصال می‌توان از گره پشت گردنی استفاده کرد.

پس از اتمام بستن آرماتور شناژ نیز باید موقعیت میلگردها و خاموت‌ها کنترل شده و سیم‌های اضافی و بریده‌شده از محل کار جمع‌آوری شوند. برای آشنایی بیشتر با اصول شناژ بندی به مقاله شناژ چیست مراجعه کنید.

نحوه بستن آرماتور ستون

در آرماتوربندی ستون، میلگردهای طولی درون خاموت‌ها قرار گرفته و در محل‌های تقاطع با سیم آرماتوربندی به خاموت متصل می‌شوند. هدف از بستن آرماتور ستون، تثبیت میلگردهای طولی و خاموت‌ها در موقعیت صحیح تا زمان بتن ریزی ستون است.

برای اتصال میلگردهای طولی به خاموت، با توجه به محل تقاطع می‌توان از گره ساده یا گره پشت گردنی استفاده کرد. در قسمت‌هایی که احتمال لغزش میلگردها وجود دارد نیز می‌توان با توجه به شرایط اجرا از گره مناسب برای افزایش پایداری اتصال استفاده کرد.

در پایان آرماتوربندی ستون، باید از قرارگیری صحیح خاموت‌ها، ثابت بودن میلگردهای طولی و حفظ آرایش آرماتورها مطابق نقشه اجرایی اطمینان حاصل شود.

نحوه بستن آرماتور سقف

در آرماتوربندی سقف، میلگردهای اصلی و فرعی مطابق نقشه اجرایی روی یکدیگر قرار گرفته و در محل تقاطع با سیم آرماتوربندی به هم متصل می‌شوند. بستن مناسب میلگردها اهمیت زیادی دارد تا در اثر رفت‌وآمد عوامل اجرایی و اجرای بتن‌ریزی، شبکه آرماتورها جابه‌جا نشود.

برای بستن آرماتور سقف، گره ساده یا لغزان یکی از روش‌های متداول برای اتصال میلگردهای اصلی و فرعی در شبکه‌های افقی است. در محل‌هایی که به اتصال متفاوتی نیاز باشد نیز می‌توان با توجه به شرایط اجرا از سایر انواع گره آرماتوربندی استفاده کرد.

پس از تکمیل آرماتوربندی سقف نیز باید موقعیت میلگردها کنترل و قسمت‌های اضافی سیم آرماتوربندی از روی شبکه جمع‌آوری شود.

دستگاه سیم بند آرماتور (اتوماتیک)

یکی دیگر از روش‌های بستن آرماتورها، استفاده از دستگاه سیم بند آرماتور یا دستگاه گره زن آرماتوربندی اتوماتیک است. این دستگاه با استفاده از سیم آرماتوربندی، میلگردها را در محل تقاطع به‌صورت خودکار به یکدیگر متصل می‌کند.

دستگاه‌های سیم‌بند آرماتور در مدل‌های شارژی و برقی تولید می‌شوند و استفاده از آن‌ها می‌تواند سرعت و یکنواختی اجرای آرماتوربندی را افزایش دهد. سرعت بستن هر گره و تعداد گره قابل اجرا با هر بار شارژ، به مدل و مشخصات دستگاه بستگی دارد.

برخی از این دستگاه‌ها دارای فک قابل تنظیم برای میلگردهای با قطرهای مختلف هستند و می‌توانند گره‌ها را به‌صورت سریع و یکنواخت اجرا کنند. همچنین بسته به مدل دستگاه، میزان مصرف سیم آرماتوربندی و نوع گره قابل اجرا متفاوت است.

نحوه بستن سیم آرماتوربندی با دستگاه سیم‌بند نیز بسیار ساده است؛ دستگاه روی محل تقاطع میلگردها قرار گرفته و پس از فعال شدن، سیم را به‌صورت خودکار دور میلگردها پیچانده و گره می‌زند. این روش به‌ویژه در پروژه‌هایی که حجم آرماتوربندی زیادی دارند، می‌تواند زمان اجرای کار را کاهش دهد.

توجه داشته باشید بستن میلگردها با سیم آرماتوربندی با وصله میلگرد متفاوت است. بستن میلگردها برای ثابت نگه داشتن آرماتورها در محل خود تا زمان بتن‌ریزی انجام می‌شود، اما در وصله، دو میلگرد برای تامین طول موردنیاز و انتقال نیرو به یکدیگر متصل می‌شوند.

برای وصله میلگرد روش‌های مختلفی مانند کوپلینگ، فورجینگ، اورلپ و وصله اتکایی وجود دارد؛ برای آشنایی بیشتر با انواع وصله به مقاله وصله میلگرد چیست مراجعه کنید.

جمع‌بندی

سیم آرماتوربندی برای اتصال و تثبیت میلگردها پیش از بتن‌ریزی استفاده می‌شود و انتخاب نوع گره باید متناسب با محل و شرایط اتصال انجام شود. در این مقاله، انواع گره‌های آرماتوربندی و نحوه بستن آرماتور با انبر و دستگاه سیم‌بند را بررسی کردیم و روش بستن میلگردها در فونداسیون، شناژ، ستون و سقف را نیز توضیح دادیم. توجه به نحوه صحیح بستن سیم و جمع‌آوری قسمت‌های اضافی آن نیز از نکات مهم اجرایی برای جلوگیری از مشکلات بعدی است.

در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات خوبی درباره نحوه بستن سیم آرماتور بندی کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید می‌توانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران

مشاهده مسیر یادگیری