ترسیم درب در اتوکد + آموزش پنجره در پلان (همراه فیلم)
ترسیم درب و پنجره در اتوکد یکی از بخشهای مهم نقشهکشی معماری است، چرا که دقت در رسم این اجزا تاثیر مستقیمی بر کیفیت، خوانایی و استاندارد نهایی پلان دارد. چه به دنبال یادگیری نحوه کشیدن درب در اتوکد با دستورات پایه باشید و چه بخواهید از انواع درب آماده در اتوکد استفاده کنید، تسلط بر ترسیم درب و پنجره در اتوکد و پنجره در اتوکد برای هر طراحی ضروری است.
در این مقاله از آکادمی عمران، تمام تکنیکهای ترسیم درب در اتوکد و نکات کلیدی پلان پنجره در اتوکد را بررسی میکنیم تا با شناخت دقیق دستور درب در اتوکد، نقشههای خود را حرفهایتر ارائه دهید.
پیش از مطالعه مقاله، ویدئوی کوتاه زیر را ببینید؛ این فیلم بخشی از آموزش صفر تا صد اتوکد است که مراحل ترسیم درب و پنجره را به صورت عملی نشان میدهد.
انواع درب در اتوکد
در طراحی پلان و ترسیم درب در اتوکد، شناخت انواع دربها اهمیت زیادی دارد. انتخاب نوع مناسب نه تنها زیبایی فضا را افزایش میدهد، بلکه کارایی و راحتی استفاده از فضا را نیز تضمین میکند.
پرکاربردترین مدلها شامل:
- درب کشویی
- درب جیبی (Pocket Door)
- درب کرکره ای
- درب آکاردئونی
- درب دو لنگه
توجه داشته باشید که درب آکاردئونی و کرکرهای دو نوع کاملا متفاوت هستند و هر کدام کاربرد و روش ترسیم خاص خود را دارند. برای ترسیم دقیق این مدلها آشنایی با کشیدن مستطیل در اتوکد، Arc و استفاده از بلاک آماده ضروری است.
در جدول زیر میتوانید نگاهی سریع به نکات ترسیمی انواع درب در اتوکد داشته باشید.
| نوع درب | نکات ترسیم در اتوکد | کاربرد |
| درب کشویی | رسم مستطیل و قوس بازشو یا استفاده از بلاک آماده |
فضاهای کوچک و کمعرض |
| درب جیبی | استفاده از خطوط مستطیل داخل دیوار و بلاک آماده |
مخفی شدن درون دیوار، جلوه مینیمال |
| درب دو لنگه | دو مستطیل و Arc بازشو برای هر لنگه | ورودیهای بزرگ و درهای اصلی |
| درب کرکرهای | مستطیل بزرگ با لایهبندی مخصوص، ارتفاع آزاد حداقل 210cm |
پارکینگ، انبار و ورودیهای امنیتی |
| درب آکاردئونی | خطوط چندگانه و نمایش زاویه بازشو | پارتیشن داخلی و فضاهای انعطافپذیر |
توجه داشته باشید قبل از ترسیم درب در اتوکد، جانمایی درب و فضای بازشو را بررسی کرده و حداقل عرض استاندارد 60 سانتیمتر برای دربهای داخلی را رعایت کنید.
نماد و علائم ترسیم درب در پلان
در نقشههای معماری، برای نمایش دربها و پنجرهها در پلان، باید از نمادها و علائم استاندارد استفاده شود تا اطلاعات دقیق اجرا و تیپبندی به وضوح منتقل شود.
برای تیپبندی، دربها با حرف D و پنجرهها با حرف W مشخص میشوند.
متریالها با حروف اختصاری نشان داده میشوند:
- M (Metal) = آهن
- WO (Wood) = چوب
- AL (Aluminium) = آلومینیوم
- UPVC = پنجره دو جداره
توجه داشته باشید که:
- در پلان معماری، شکل و ظاهر دربها و پنجرهها باید مطابق با نوع اجرایی واقعی ترسیم شود.
- به دلیل تعداد زیاد درب و پنجره، بهتر است تیپبندی شوند و جزئیات هر تیپ در نقشههای دیتیل نمایش داده شود.
- نقشه دیتیل میتواند با مقیاسهای 1:50، 1:20 یا 1:10 ترسیم شود و در آن اندازهگذاری دقیق، بازشو و جزئیات اجرایی مشخص شود.
- برای هر تیپ درب و پنجره، یک جدول جداگانه در نقشه دیتیل تهیه میشود تا ابعاد، متریال و نوع بازشو به وضوح مشخص شود.
- استفاده از لایهبندی و بلاکهای آماده در اتوکد توصیه میشود تا هنگام تغییر پلان یا بزرگنمایی، نمادها به سرعت بهروز شوند و استانداردهای معماری حفظ شود.
بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفهای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی
نحوه کشیدن درب در اتوکد
بهطور کلی، دو روش اصلی برای کشیدن درب در اتوکد وجود دارد:
- روش دستی (Manual): رسم مرحله به مرحله با خطوط، مستطیلها و قوسها برای بازشو
- روش آماده / Block یا Dynamic Block: استفاده از بلاکهای آماده که سریع و قابل ویرایش هستند.
هر روش دارای مزایا و کاربردهای خاص خود است و در ادامه مقاله، مراحل هر روش به صورت جداگانه و گامبهگام آموزش داده میشود.
ترسیم درب در اتوکد (روش دستی)
برای ترسیم درب در اتوکد همراه با دیوار مجاور، مراحل زیر را قدم به قدم دنبال کنید:
مرحله ۱: تعیین فاصله بین دیوارها
ابتدا بین دو دیوار مجاور، به اندازه عرض درب فاصله بگذارید. برای درهای اتاق معمولا این فاصله حدود ۹۰ سانتیمتر تا ۱ متر است.
بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفهای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی
مرحله ۲: ایجاد چارچوب درب
برای ایجاد چارچوب، از دو مستطیل استفاده کنید:
- مستطیل اول: ارتفاع ۱۰ سانتیمتر و عرض ۵ سانتیمتر
- مستطیل دوم: از گوشه بالایی مستطیل اول، مستطیل دیگر با ارتفاع ۴ سانتیمتر و عرض ۲ سانتیمتر رسم کنید.
سپس با دستور Mirror، چارچوب ایجاد شده را به دو دیوار کناری بچسبانید.
مرحله ۳: بررسی فضای بازشو
فاصله دو طرف دیوار را مجدد محاسبه کنید تا مطمئن شوید فضای کافی برای باز شدن درب وجود دارد (بین ۹۰ سانتیمتر تا ۱ متر).
مرحله ۴: رسم خود درب
یک مستطیل دیگر به عنوان درب رسم کنید. ضخامت درب اتاق معمولا حدود ۵ سانتیمتر است، بنابراین مستطیل درب را با عرض ۵ سانتیمتر رسم کنید.
مرحله ۵: رسم قوس بازشو (Arc)
برای نمایش قوس یا همان بازشو درب، از فرمان Arc (کمان) استفاده کنید:
- ابتدا به لایه Hidden Line بروید تا خطوط قوس کم رنگتر نمایش داده شود.
- دستور A را تایپ کرده و Enter بزنید، نقطه شروع قوس را انتخاب کنید و دوباره Enter بزنید.
- دستور C را تایپ کرده و Enter بزنید تا نقطه مرکز قوس مشخص شود.
- نقطه پایان قوس را انتخاب کرده و Enter بزنید تا رسم قوس به پایان برسد.
ترسیم درب اماده در اتوکد
استفاده از بلاک آماده یا Dynamic Block برای پروژههای بزرگ یا پلانهای با تعداد زیاد درب، بسیار کاربردی و صرفهجویی در زمان است.
به این ترتیب برای استفاده از دربهای آماده در اتوکد:
- دستور INSERT را تایپ و بلاک درب را انتخاب کنید.
- بلاک را در محل مناسب قرار دهید و جهت بازشو را تنظیم کنید.
- اندازه و مقیاس درب را مطابق استاندارد تغییر دهید (مثلا عرض ۹۰ سانتیمتر برای اتاق)
اگر بلاک Dynamic باشد، میتوانید عرض، نوع و جهت بازشو را بدون ویرایش خطوط تغییر دهید. برای آشنایی بیشتر با فراخوانی و ویرایش بلاکها، مقاله دستور بلوک در اتوکد را مطالعه کنید.
جهت سرعت بخشیدن به روند ترسیم و حفظ استانداردهای معماری، میتوانید مجموعهای از بلاکهای آماده و استاندارد درب و پنجره را از طریق لینک زیر دانلود کنید:
ترسیم پنجره در اتوکد
رسم پنجره در اتوکد کار پیچیدهای نیست و تنها کافی است یک Rectangle رسم کرده و فریم آن را همانند فریم درب مشخص کنید.
دستورات ترسیمی اتوکد برای رسم درب و پنجره ساده هستند، اما باید به ریزکاریها و مقیاس دقیق توجه داشته باشید.
برای سرعت و دقت بیشتر، میتوانید از فایلهای آماده انواع پنجره استفاده کنید. اگر مقیاس پلان شما با فایل آماده متفاوت باشد، از دستور Scale استفاده کنید تا اندازهها درست شود و تنها جانمایی پنجره بین دو دیوار باقی بماند.
هنگام ترسیم پنجرهها، رعایت اندازه و محاسبه مساحت مهم است، برای یادگیری کامل این موضوع میتوانید مقاله محاسبه مساحت در اتوکد را مطالعه کنید.
جمعبندی
نحوه کشیدن درب در اتوکد شامل ترسیم انواع دربها مانند کشویی، جیبی، دو لنگه، کرکرهای و آکاردئونی است و با استفاده از خطوط، مستطیل، Arc و بلاکهای آماده انجام میشود. همزمان ترسیم پنجره با Rectangle و فریم مشابه درب انجام شده و رعایت مقیاس، جانمایی، اندازه و محاسبه مساحت اهمیت بالایی دارد. استفاده از نمادها و تیپبندی استاندارد، لایهبندی و جدول جزئیات، دقت و سرعت در طراحی را افزایش میدهد.
در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات خوبی درباره روشهای ترسیم درب در اتوکد کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید میتوانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.
مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران
سوالات متداول
بهترین رویکرد، استفاده از بلوکهای از پیش طراحی شده (Blocks) یا ترسیم دستی اجزا با ابزارهای پایه اتوکد (مانند Line، Rectangle، Arc، Offset) و سپس ذخیره آن به صورت یک Block جهت استفاده مجدد است. برای ایجاد بازشو در دیوار میتوان از Trim استفاده کرد و برای جانمایی دقیقتر و قرینهسازی اجزا، دستور Mirror کاربرد دارد. همچنین، بهرهگیری از Dynamic Block سرعت و دقت در جانمایی و ویرایش دربها را افزایش میدهد.
پس از ترسیم شکل درب یا پنجره، همه اجزا را انتخاب کرده و دستور BLOCK یا B را وارد کنید. سپس نامی برای بلوک انتخاب کرده و نقطه پایه (Base Point) را مشخص نمایید تا بلوک ایجاد شود.
پنجرهها معمولا به صورت مستطیل با خطوط داخلی نمایش داده میشوند. انواع مختلف پنجره مانند کشویی، دو لنگه یا تکلنگه، هر کدام با نمادهای نمایانگر مکانیزم بازشو یا تقسیمبندی داخلی، در پلان مشخص میگردند.
ابتدا در محل مورد نظر دیوار، شکاف بازشو را با استفاده از دستور Trim یا Erase ایجاد کنید. سپس بلوک درب را با دستور Insert درج نموده و زاویه باز شدن آن را با دستور Rotate تنظیم نمایید.
در نمای برش، موقعیت درب در پلان را مشخص کرده و سپس با توجه به مقیاس برش، جزئیات چارچوب و لنگه درب را با خطوط ضخیمتر و متمایز نسبت به خطوط دیوار نمایش دهید. نمایش صحیح بازشو، لولاها و دستگیره با توجه به استانداردهای ترسیم فنی ضروری است. استفاده از لایههای مجزا برای هر جزء (مانند چارچوب، لنگه، یراقآلات) به خوانایی برش کمک میکند.
بله، با استفاده از ابزار Parametric Constraints میتوان پارامترهایی مانند عرض، ارتفاع و زاویه بازشو را تعریف کرد تا درب بهصورت پویا و قابل ویرایش طراحی شود.

ممنون از محتوای خوبتون کلاس حضوری ندارید؟
سلام وقت بخیر
ممنون از لطف شما؛ در حال حاضر کلاس ها به شکل آفلاین ارائه می شود، در صورت برگزاری کلاس های حضوری اطلاع رسانی خواهیم کرد.