محاسبه مساحت در اتوکد | آموزش مساحتگیری و درج اتوماتیک
محاسبه مساحت در اتوکد یکی از کاربردیترین مهارتهایی است که هر مهندس عمران، معمار یا نقشهکش باید به آن مسلط باشد. در این آموزش، بهصورت کاملا کاربردی و مرحلهبهمرحله یاد میگیرید کدام دستور مساحت در اتوکد را اجرا کنید، محیط و مساحت را همزمان به دست آورید، مساحت چند شکل را جمع بزنید و حتی درج اتوماتیک مساحت در اتوکد را روی نقشه انجام دهید.
اگر میخواهید در کمترین زمان، سریعترین و حرفهایترین روشهای مساحتگیری در اتوکد را یاد بگیرید، این آموزش از آکادمی عمران را از دست ندهید.
ابتدا ویدئوی زیر را مشاهده کنید تا با نحوه محاسبه محیط و مساحت در اتوکد آشنا شوید. این فیلم تنها بخشی از آموزش اتوکد آکادمی عمران است که در آن تمام تکنیکهای کاربردی بهصورت کامل آموزش داده میشود.
مساحت در اتوکد
مساحتگیری به معنی اندازهگیری دقیق سطح اشکال ترسیمشده در نقشه است. این قابلیت در پروژههای عمرانی و معماری، بهویژه در متره و برآورد، طراحی پلان و محاسبه زیربنا اهمیت زیادی دارد.
اگرچه مساحت را میتوان با فرمولهای هندسی محاسبه کرد، اما در اتوکد امکان اندازهگیری اشکال منظم و نامنظم بهصورت سریعتر و دقیقتر فراهم است. به همین دلیل، آشنایی با روشهای تعیین مساحت در اتوکد یک مهارت ضروری برای مهندسان محسوب میشود.
بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفهای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی
دستور مساحت در اتوکد
برای محاسبه مساحت در اتوکد چندین روش وجود دارد که برخی از پرکاربردترین آنها شامل دستورات AREA و LIST هستند. در جدول زیر میتوانید یک نگاه سریع به 7 فرمان مساحت در اتوکد و میانبرهای آنها داشته باشید:
| دستور / ابزار | توضیح کوتاه | کلید میانبر / روش سریع |
| AREA | محاسبه مساحت و محیط اشکال بسته (Polyline، Polygon و…) |
تایپ AREA در خط فرمان |
| LIST | نمایش اطلاعات کامل آبجکت شامل مساحت و طول محیط |
تایپ LIST و انتخاب آبجکت |
| PROPERTIES | مشاهده مساحت و طول محیط از پنل Properties |
انتخاب آبجکت → پنل Properties (CTRL + 1) |
| HATCH | محاسبه مساحت داخل هاشور یا ناحیه پرشده |
انتخاب منطقه هاشور → راست کلیک → Hatch Edit |
| QUICK MEASURE | نمایش فوری مساحت، محیط و طول بین نقاط | ابزار Quick Measure در نوار ابزار (CTRL + SHIFT + M) |
| MASSPROP | محاسبه مساحت، جرم و مرکز هندسی برای پلیلاینها | تایپ MASSPROP در خط فرمان |
| MLEADER | درج خودکار مساحت روی نقشه با فلش و متن | تایپ MLEADER و انتخاب آبجکت |
لازم به ذکر است:
- برای اشکال نامنظم، معمولا ترکیب AREA + HATCH یا MASSPROP کاربرد بیشتری دارد.
- میانبرهای کلی مثل CTRL+1 یا Quick Measure باعث صرفهجویی در زمان میشوند.
چگونه در اتوکد مساحت بگیریم؟
بسته به نوع شکل و نیاز پروژه چندین روش مساحت گیری در اتوکد استفاده میشود که به شرح زیر است:
1- به دست آوردن مساحت با دستور AREA
دستور AREA یکی از رایجترین و کاربردیترین روشها برای محاسبه مساحت و محیط در اتوکد است. این روش زمانی مناسب است که شکل شما Polyline نیست یا میخواهید مساحت چند ناحیه را جمع کنید.
مراحل اجرای دستور area در اتوکد:
- تایپ AREA در خط فرمان و فشردن Enter
- برای اندازهگیری یک آبجکت، گزینه Object را انتخاب کنید.
- روی مرز شکل مورد نظر کلیک کنید.
- مساحت و محیط شکل در خط فرمان نمایش داده میشود.
بهتر است بدانید:
- با تایپ aa و Enter، گزینههای دیگری مانند Arc برای محاسبه طول کمانها فعال میشود.
- فعال بودن midpoint میتواند انتخاب نقاط را دقیقتر و آسانتر کند.
2- اندازه گیری مساحت در اتوکد با LIST
دستور LIST برای مشاهده جزئیات کامل آبجکتها، شامل طول محیط و مساحت، کاربرد دارد. این روش به خصوص برای بررسی سریع اشکال منحنی و پیچیده مناسب است.
مراحل اجرای دستور LIST:
- تایپ LIST یا LI در خط فرمان و فشردن Enter
- انتخاب آبجکت مورد نظر
- مشاهده اطلاعات کامل شامل طول محیط و مساحت در پنجره خروجی
این روش برای بررسی سریع و گرفتن جزئیات دقیق آبجکتها بسیار کاربردی است.
3- درج مساحت در اتوکد با دستور PROPERTIES
دستور PROPERTIES یکی از سریعترین روشها برای مشاهده مساحت آبجکتها در اتوکد است. این دستور کادر مشخصات آبجکتها را نمایش میدهد و در بخش Geometry مساحت و طول محیط را بهصورت مستقیم نشان میدهد.
مراحل استفاده از Properties:
1- اجرای فرمان Properties از طریق:
- تایپ PROPERTIES در خط فرمان و فشردن Enter
- یا از منوی View → Palettes → Properties استفاده کنید.
- یا کلید ترکیبی Ctrl + 1 را فشار دهید.
2- انتخاب آبجکت مورد نظر
- مشاهده مساحت در بخش Area داخل کادر مشخصات
- برای بررسی چند آبجکت، هر بار آبجکت قبلی را با فشردن Esc از حالت انتخاب خارج کنید و آبجکت بعدی را انتخاب کنید.
این روش بسیار سریع است و برای بررسی چندین شکل بهصورت متوالی کاربرد دارد.
4- محاسبه مساحت با MASSPROP
دستور MASSPROP برای استخراج اطلاعات دقیق مربوط به اشیاء دوبعدی (Region) و اجسام سهبعدی در اتوکد استفاده میشود. این روش امکان دسترسی به مساحت، طول محیط و سایر ویژگیهای هندسی را فراهم میکند.
مراحل استفاده از MASSPROP:
- تایپ MASSPROP در خط فرمان و فشردن Enter
- انتخاب آبجکت مورد نظر (مثلاً یک بیضی یا Region)
- فشردن Enter برای نمایش فهرست اطلاعات
- مشاهده مساحت در اولین ردیف بخش REGIONS
بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفهای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی
5- درج مساحت با MLEADER
دستور MLEADER امکان درج مساحت اشکال بسته در اتوکد را فراهم میکند و میتوان اندازه آن را حتی پس از تغییر ابعاد شکل بهروزرسانی کرد. این روش برای نمایش مساحت روی نقشه و گزارشدهی بسیار کاربردی است.
مراحل درج مساحت با MLEADER:
- تایپ MLEADER در خط فرمان و فشردن Enter یا از زبانه Annotate → Leaders → Multileader ابزار را فعال کنید.
- تعیین محل پیکان اندازهگذاری با کلیک روی نقشه
- ظاهر شدن کادر متن در ابتدای پیکان → تایپ = Area
- تنظیم ارتفاع متن از پنل Text Editor → Style → Text Height
- کلیک راست روی کادر متن → انتخاب Insert Field
- در پنجره Field:
- بخش Field category → Object
- بخش Object type → انتخاب شیء مورد نظر
- بخش Property → انتخاب Area
- کلیک روی OK → مساحت به صورت خودکار در ابتدای پیکان نمایش داده میشود
- در صورت تغییر ابعاد شکل، برای بهروزرسانی اندازه مساحت: روی متن اندازهگذاری دوبار کلیک → راستکلیک → Update Field
مزیت اصلی این روش نسبت به سایر روشها، نمایش مساحت بهصورت ثابت روی نقشه و امکان بهروزرسانی خودکار پس از تغییر شکل است.
روشهای ترکیبی برای محاسبه مساحت در اتوکد
برای پروژههای پیچیده و محاسبه دقیق مساحت، گاهی نیاز است از روشهای ترکیبی استفاده کنیم. با ترکیب ابزارهای HATCH و PROPERTIES میتوان مساحت نواحی مشترک، محدودههای بسته و مجموع چند شکل را بهصورت دقیق و سریع محاسبه کرد.
محاسبه مساحت با HATCH و PROPERTIES
این روش برای محاسبه مساحت محدودههای بسته، نواحی مشترک بین المانها و مجموع چند شکل کاربرد دارد. با ترکیب دستور HATCH و پنل PROPERTIES میتوانید مساحت دقیق را مشاهده و در صورت نیاز بهروزرسانی کنید.
مراحل محاسبه مساحت ناحیه یا شکل بسته:
- تایپ HATCH در خط فرمان و انتخاب محدوده مورد نظر
- مشاهده پیشنمایش هاشور → کلیک برای اعمال هاشور → فشردن Enter
- اجرای دستور PROPERTIES (Ctrl + 1)
- کلیک روی هاشور → مشاهده مساحت در بخش Area
محاسبه مساحت نواحی مشترک بین چند المان:
- هاشور زدن محدوده مشترک با HATCH
- فشردن Enter → انتخاب هاشور → مشاهده مساحت در Area
برای محاسبه مجموع مساحت چند شکل:
- هاشور زدن داخل تمام محدودههای بسته
- انتخاب تمام هاشورها → باز کردن پنل Properties
- مشاهده مجموع مساحت در بخش Cumulative Area
این روش امکان مشاهده مجموع مساحت چند شکل بسته و نواحی مشترک را فراهم میکند، که در حالت عادی انتخاب چند آبجکت این امکان را ندارد.
توصیه میکنیم بهمنظور آشنایی با دستور هاشور در نرمافزار اتوکد به مقاله نحوه هاشور زدن در اتوکد مراجعه کنید.
محاسبه سریع مساحت در اتوکد
یکی از ابزارهای پرکاربرد برای محاسبه سریع مساحت در اتوکد ابزار Quick Measure است که در نسخههای جدید اتوکد امکان مشاهده سریع مساحت، طول محیط و فاصله بین نقاط را بدون نیاز به تایپ دستورات طولانی فراهم میکند. این روش برای بررسی سریع نقشهها و مساحت چند شکل بسته بسیار کاربردی است.
مراحل استفاده:
- فعال کردن ابزار Quick Measure از نوار ابزار
- یا با فشردن کلید ترکیبی CTRL + SHIFT + M
- حرکت موس روی آبجکت یا منطقه مورد نظر
- مشاهده فوری مساحت، طول محیط و فاصله بین نقاط
بهتر است بدانید این روش برای محاسبه سریع مساحت در اتوکد، اندازهگیری محیط اشکال نامنظم و بررسی سریع چند المان بهصورت همزمان مناسب است.
استفاده از لیسپ (LISP) برای محاسبه خودکار مساحت
یکی از روشهای حرفهای برای محاسبه و درج خودکار مساحت در اتوکد، استفاده از LISP است. این روش مخصوص پروژههای بزرگ یا اشکال متعدد است و امکان نمایش همزمان مساحت و محیط را فراهم میکند.
مراحل استفاده از لیسپ:
- از منوی Tools → AutoLISP → Load Application وارد شوید
- فایل LISP مورد نظر را پیدا کرده و روی Load کلیک کنید
- یک شکل (مثلاً Rectangle) روی نقشه رسم کنید
- تایپ دستور LISP مناسب (مثلاً Ga) در خط فرمان و انتخاب شکل
- مشاهده مساحت و محیط شکل
نکته: برای اشکال کوچک یا مقیاس بزرگ، از Zoom استفاده کنید تا مقادیر مساحت و محیط بهدرستی نمایش داده شوند
جمعبندی
محاسبه مساحت در اتوکد با ابزارهایی مثل AREA، LIST، Properties، MASSPROP، MLEADER، HATCH و Quick Measure امکانپذیر است. برای اشکال ساده AREA کافی است، برای اشکال پیچیده HATCH + Properties و برای درج اتوماتیک MLEADER بهترین گزینه است. با آشنایی با این روشها، مساحت و محیط اشکال را سریع، دقیق و حرفهای محاسبه کنید.
در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات خوبی درباره نحوه محاسبه مساحت در اتوکد کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید میتوانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.
مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران
سوالات متداول
میتوانید از دستور AREA یا LIST استفاده کنید و یا با انتخاب آبجکت و باز کردن پنل Properties (Ctrl+1) مساحت و طول محیط را همزمان مشاهده کنید.
با دستور MLEADER میتوانید مساحت شکل بسته را کنار آن درج کرده و حتی پس از تغییر ابعاد، اندازه را بهروزرسانی کنید.
روش ترکیبی AREA + HATCH مناسب است. ابتدا محدوده را هاشور بزنید و سپس با پنل Properties مساحت را مشاهده کنید.
بله برای محاسبه مساحت چند پلیگون (شکل بسته) در اتوکد با هاشور زدن همه شکلها و انتخاب آنها در پنل Properties میتوانید مجموع مساحت آنها را در بخش Cumulative Area مشاهده کنید.
از دستور LIST یا AREA برای اشکال منحنی استفاده کنید و در صورت نیاز، از ابزار MASSPROP برای اطلاعات دقیق هندسی بهره ببرید.
با دستور MLEADER یا LISPهای مخصوص میتوانید مساحت را کنار شکل درج کنید و بهصورت خودکار بهروزرسانی شود.
با دستور UNITS میتوانید واحد طول را تغییر دهید و سپس مساحت براساس همان واحد محاسبه میشود.
از طریق Format → Units و انتخاب واحد طول، واحد مساحت به صورت خودکار تنظیم میشود.
ممکن است آبجکت به صورت بسته نباشد یا پنل Properties بسته باشد. با بستن و دوباره باز کردن Properties و بررسی اتصال خطوط، مشکل حل میشود.
برای یک شکل واحد از AREA، برای چند شکل از ترکیب HATCH + Properties و برای درج خودکار از MLEADER استفاده کنید.
بسته به نیاز: AREA برای ساده، HATCH + PROPERTIES برای نواحی پیچیده و MLEADER یا LISP برای درج اتوماتیک و پروژههای حرفهای.
بله، با هاشور زدن همه اشکال و انتخاب آنها در پنل Properties، مجموع مساحت در بخش Cumulative Area نمایش داده میشود.

ممنون از مقاله تون فقط اینکه شما کلاس حضوری اتوکد دارید یا نه کلا کلاس های آنلاین؟
سلام وقت بخیر
خیر متاسفانه دوره حضوری نداریم.
چقدر کامل بود عالیه 👍
سلام وقت بخیر
ممنون از لطف شما
عالی بود
سلام وقت بخیر. خوشحالیم که براتون مفید بوده.
سلام . وقت بخیر . چرا در برخی موارد وقتی cntr+1 را برای یک سطح هاشور خورده اجرا میکنیم ، مساحت را درج نمیکند ؟
باسلام
از دستور list استفاده کنید.
موفق باشید.