اجرای سقف یوبوت را کاملا اصولی و با فیلم یاد بگیرید!

تا به حال در مورد دال‌های مجوف شنیده‌اید؟! شاید در مورد نحوه اجرای آن‌ها برایتان سوال پیش آمده است! یوبوت یکی از انواع سقف های دال مجوف است که ریزه‌کاری‌های مختص به خود را دارد. در این مقاله سعی بر این است تمام مشکلات و ابهامات اجرای سقف یوبوت را بررسی کرده و به معرفی سقف یوبوت بپردازیم. سپس تمام نکات اجرایی و نحوه اجرا همراه با جزئیات را مورد بررسی قرار خواهیم داد. در ادامه نیز چند فیلم برای اجرای سقف یوبوت مشاهده می‌کنیم.

آنچه در این مقاله می آموزید:

فیلم کارگاهی نکات اجرایی سقف یوبوت

سقف یوبوت چیست ؟

نحوه اجرای سقف یوبوت 

دو نکته مهم بتن ریزی در سقف

حداکثر دهانه سقف یوبوت و ارتفاع آن

نکات اجرایی قالب بندی سقف یوبوت همراه با جزئیات

چهار قالب مورد استفاده در اجرای سقف

انواع قالب های سقف یوبوت

انواع قالب سقف یوبوت

مرحله قالب برداری در سقف ها چگونه اجرا می‌شود؟

نکات اجرایی سقف یوبوت زمان قالب برداری 

مزایا سقف یوبوت

معایب سقف یوبوت

فیلم کارگاهی نکات نحوه اجرای سقف یوبوت

در فیلم زیر به صورت کارگاهی نکات حرفه‌ای نحوه اجرای سقف یوبوت را بررسی می‌کنیم.

سقف یوبوت چیست ؟

سقف یوبوت، بابل دک و کوبیاکس از جمله معروف‌ترین دال‌های مجوف به شمار می‌روند. این سقف‌ها جزء دال های مجوف I شکل هستند که تا حدود بسیار زیادی از نظر اجرایی به هم شبیه اند.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

دال عضوی از سازه است که ضخامت آن نسبت به بعدهای دیگرش کمتر بوده و اصولا برای پوشش کف طبقات استفاده می‌شود.

دال‌های مجوف یکی از انواع دال‌هایی است که بتن در قسمت هسته مرکزی یا نواحی کششی دال‌ها حذف شده و حذف بتن در این نواحی سبب کاهش بار مرده و قابلیت ساخت دهانه‌های بلندتر را فراهم می‌سازد. 

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

تفاوت یوبوت ، بابل دک ، کوبیاکس و نظایر آن به عنوان دال مجوف ، در المان پرکننده هسته مرکزی بتن می‌باشد.

معمولا برای پرکردن هسته مرکزی بتن در سقف‌های یوبوت از المان‌های مکعبی، در سقف‌های بابل دک از المان‌های کروی و در سقف‌های کوبیاکس از المان‌های بیضی شکل استفاده می‌شود.

این المان‌های پرکننده معمولا از جنس پلی پروپیلن هستند. در تصویر زیر نمونه‌ای از سقف دال مجوف بابل دک را مشاهده می‌کنید. 

در مقاله «سقف بابل دک و بررسی ریزه‌کاری‌های اجرا با فیلم کارگاهی» به طور کامل در مورد سقف بابل دک و نحوه اجرای آن صحبت می‌کنیم.

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

 

آموزش‌های اجرایی ساختمان

آموزش‌های فراتر از کاربردی

به جمع حرفه‌ای‌ها بپیوندید!

کلیک کنید

مسیر یادگیری مهندسی عمران

یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

کلیک کنید

 

نحوه اجرای سقف یوبوت 

کلیات اجرایی تمام انواع دال های مجوف مشابه یکدیگر هست. در ادامه به بررسی نحوه اجرای سقف یوبوت ، نکات اجرایی و جزئیات اجرای سقف یوبوت خواهیم پرداخت.

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

در اجرای این نوع سیستم، ابتدا زیرسازی قالب ‌بندی سقف مانند دال‌های تخت معمولی انجام شده و شبکه مش زیرین بافته می‌شود. برای کارایی بهتر هر نوع سقفی باید در مرحله آرماتور بندی و بافتن شبکه مش بسیار دقت شود و تمام نکات اجرایی را رعایت کنید. در اجرای سقف یوبوت نیز این مورد باید به طور کامل رعایت شود.

برای اینکه در مورد زیرسازی سقف بیشتر بدانید به مقاله «دیتیل زیرسازی + قالب بندی سقف و تیر بتنی زیر ذره‌بین آکادمی عمران» سر بزنید.

 

چیدمان آرماتورها در دال مجوف یوبوت باید به گونه‌ای باشد که در بین هر دو قالب یوبوت یک میلگرد قرار گیرد. در بافتن شبکه مش زیرین این سقف نیز به دقت بالایی در آرماتور بندی و شابلون گذاری نیاز است.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

توصیه می شود ابتدا فاصله میلگردهایی که در مش تحتانی قرار می‌گیرند طبق نقشه‌های اجرایی به درستی مشخص شوند و مطابق آن روی سقف چیده شوند.

پس از تکمیل آرماتورهای شبکه تحتانی و قرار دادن قالب‌ها، باید میلگردهای اضافی مورد نیاز در نقشه‌ها شامل میلگردهای برشی و خمشی وسط دهانه، تقویتی و رکابی اطراف ستون‌ها و دیوارهای برشی و آرماتورهای ۴۵ درجه اطراف بازشوها نصب شود.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

لازم به ذکر است که افزایش کاور (پوشش) شبکه مش تحتانی جهت جاری شدن بهتر بتن راهکار مناسبی نیست و موجب افزایش بار مرده سقف و میزان بتن مصرفی می‌شود.

پس از قالب بندی، قالب‌های یوبوت مطابق با فواصل درج شده در نقشه اجرایی سازه، یک به یک کنار هم قرار داده و تسمه‌های هر قالب از ۴ طرف به سایر قالب‌ها متصل شود.

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

قالب‌ های سقف یوبوت باید مطابق نقشه‌های اجرایی بر روی سقف چیده شده و از تغییر فواصل اجتناب شود.

دقت کنید بست‌های موجود بر روی سطوح کناری قالب های یوبوت با توجه به فاصله مورد نیاز تنظیم شده و کاملا به یک دیگر محکم شوند.

قالب های مکعبی یوبوت در این سیستم نقش سازه ای ندارند و فقط وظیفه حذف بتن و ایجاد حفره در قسمت میانی را بر عهده دارند.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

خرد شدن یا سوراخ شدن قالب ها موجب نفوذ بتن و افزایش بار مرده سقف می گردد. در صورت زیاد بودن قالب‌های آسیب دیده، باید قبل از بتن ریزی نسبت به ترمیم و پوشش آن‌ها اقدام شود.

   جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

با توجه به این که قالب های یوبوت برای تحمل بار گسترده در حدود ۸۰ الی ۱۰۰ کیلوگرم طراحی شده اند، تا جایی که ممکن است از وارد آوردن بار بیشتر و یا بار متمرکز بر روی آن‌ها خودداری کنید.

پس از نصب قالب‌ها، در صورت نیاز آرماتورهای برشی و خمشی تقویتی بین بلوک ها قرار گرفته و سپس شبکه مش فوقانی بافته می شود.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

نهایتا پس از کنترل مجدد کلی ضوابط فنی، عملیات بتن ریزی و ویبره سقف اجرا شود.

در انتها نیز پس از بتن ریزی کامل تا تراز مورد نظر و مدفون شدن بلوک ها، ماله‌کشی و پرداخت سطح دال انجام می‌شود. 

برای مطالعه بیشتر در مورد ویبره زدن و پرداخت سطح بتن به مقالات صفر تا صد جزئیات ویبره زدن بتن و شرح صفر تا صد مراحل پرداخت سطح بتن مراجعه کنید.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

فیلم اجرای سقف یوبوت

فیلم اجرای سقف یوبوت تمام نکات اجرایی را شرح داده است. با دیدن این فیلم می‌توانید تمام مراحل و جزئیات اجرای سقف را مشاهده کنید.

همچنین در مقاله سقف یوبوت و تمام ریزه‌کاری‌های آن همراه با فیلم در یک مقاله در مورد ضوابط اجرای سقف یوبوت صحبت کردیم.

 

۲ نکته مهم بتن ریزی در سقف

جهت پر شدن زیر قالب‌ها با بتن، باید عمل ویبره کردن با دقت بالا انجام شود. در غیر این صورت بتن به زیر قالب‌ها نفوذ نکرده و نتیجه آن ایجاد حفره در زیر قالب‌ها خواهد شد.

هنگام بتن‌ریزی سقف یوبوت جهت جلوگیری از شناور شدن قالب‌ها ناشی از فشار بتن در قالب های ته بسته و یا نفوذ بتن به داخل بلوک های ته باز، به جای بتن ریزی در یک مرحله بتن ریزی در دو مرحله انجام می شود.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

پس از ریختن لایه بتن زیرین، ویبره کامل و گیرش اولیه آن نسبت به اجرای بتن دال فوقانی و تیرچه های میانی اقدام ‌شود.

اما بتن‌ریزی لایه دوم باید بلافاصله پس از گیرش اولیه بتن تحتانی آغاز شود تا از ایجاد درز سرد بین دو لایه و تمرکز شدید تنش اجتناب گردد.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

 

جهت یکپارچه کردن شبکه مش بالا و پایین و جلوگیری از بلند شدن قالب‌ها باید از آرماتور سنجاقی استفاده شود.

جهت اطمینان از عملکرد سنجاقی ها توصیه می‌شود سنجاقی با خم ۱۳۵ درجه به مش پایین و با خم ۹۰ درجه به مش بالا نصب و با سیم آرماتور بندی کاملا محکم گردد.

 

حداکثر دهانه سقف یوبوت و ارتفاع آن 

ارتفاع و وزن این سقف ها بر اساس متراژ دهانه انتخاب می‌شوند که رابطه مستقیم با نوع قالب آن دارد.

در جدول زیر ضخامت و ارتفاع سقف یوبوت با در نظر گرفتن متراژ دهانه نشان داده شده است.

ارتفاعنوعضخامتدهانه
۱۶تک۳۱ سانتی‌متر۹٫۵ متر
۲۰تک۳۵ سانتی‌متر۱۱٫۵ متر
۲۴تک۳۹ سانتی‌متر ۱۳٫۵ متر
۳۲دوبل۴۷ سانتی‌متر۱۵ متر
۴۰دوبل۵۵ سانتی‌متر ۱۷٫۵ متر
۴۸دوبل۶۳ سانتی‌متر ۲۰ متر

نکات اجرایی قالب بندی سقف یوبوت همراه با جزئیات

در ادامه به تمام نکات مهم اجرایی سقف یوبوت همراه با جزئیات آن پرداخته و به طور کامل این مبحث را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

برای قرارگیری کامل میلگردها در بتن باید از قالب های پایه‌ دار استفاده شود و از قرار دادن مستقیم قالب‌ها روی شبکه مش تحتانی اجتناب شود.

دقت کنید که برجستگی های ایجاد شده بر روی قالب های بدون پایه، تحت تاثیر رفت و آمد کارگران و بارهای وارده صاف شده و میلگردها به طور کامل در بتن مدفون نمی شوند.

در این سیستم نیز مانند سایر دال‌های مجوف، اطراف ستون ها و دیوارها برای جلوگیری از برش پانچ به صورت توپر اجرا شود.

در صورت نیاز به اتصال اجزای غیرسازه ای مانند نما و شاسی آسانسور به دال مجوف، پلیت های مورد نظر پیش از بتن ریزی در محل مورد نیاز تعبیه شود.

در مواردی که از قالب های یوبوت تک و دوبل معمولی استفاده شده، باید از بتن با اسلامپ بالا یعنی حدود ۱۰ الی ۱۲ سانتی‌متر، با استفاده از فوق روان‌کننده برای بتن ریزی دال بهره گرفت.

در تصویر زیر قالب های یوبوت تک و دوبل نشان داده شده اند.

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

به دلیل امکان ناتراز شدن قالب های یوبوت هنگام بتن ‌ریزی، قبل از بتن ریزی شاخصی با استفاده از یک میلگرد جهت کنترل ضخامت بتن تهیه شود. یعنی روی یک میلگرد ضخامت دال را علامت بزنید تا هنگام بتن ریزی با فروکردن آن در بتن ضخامت دال به راحتی بررسی شود.

در هنگام پمپاژ بتن با پمپ زمینی به سقف ضربه وارد می‌شود و این کار باعث بالا آمدن قالب های یوبوت می‌شود لذا ترجیحا از پمپ دکل جهت بتن ریزی استفاده شود.

برای مطالعه بیشتر در مورد پمپ بتن به مقاله هر آنچه که باید از پمپ بتن و انواع آن بدانیم! مراجعه کنید.

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

انواع قالب های سقفی

قالب‌های سقف بر اثر گذشت زمان و نیاز‌های سازندگان تکامل یافته و شکلی مدرن‌تر به خود پیدا کردند که سرعت ساخت آن‌ها نیز افزوده شده است.

انواع قالب‌های سقف به شرح زیر می‌باشند:

قالب های سنتی

قالب های پانلی

قالب های یکپارچه

قالب های میزی

قالب های تونلی

 

انواع قالب سقف یوبوت

قالب سقف‌های یوبوت به طور کلی به ۴ دسته تقسیم می‌شوند که در ادامه هر یک را همراه با جزئیات اجرایی سقف یوبوت، معرفی کرده و مزایا و معایب آن ها را شرح خواهیم داد.

قالب های مورد استفاده در ساخت و اجرای این نوع سقف ها، در عملکرد سقف یوبوت بسیار حائز اهمیت است و باید توسط مهندسین مربوط مورد بررسی قرار گیرد.

عموما در زیر هر قالب، چهار پایه به ارتفاع ۷ الی ۱۰ سانتی متر تعبیه شده که موجب قرار گرفتن مستقیم یوبوت ها بر روی قالب دال سقف ( نه بر روی میلگرد ها ) و حرکت کمتر و همین طور تعادل بیشتر هنگام بتن ریزی است.

هزینه تولید و حمل کمتر، از مزایای این قالب ها و امکان ورود بتن به داخل آن ها در صورت بتن ریزی یکپارچه سقف و افزایش بار مرده از معایب آن ها به شمار می رود. علاوه بر این امکان ایجاد درز سرد در بین دو لایه و تمرکز تنش در حد فاصل لایه بتن پایین و بالا به دلیل اجبار در بتن ریزی دو مرحله ای از دیگر معایب این بلوک ها است.

قالب های مورد استفاده در این سیستم در انواع تک، دوبل، یوبوت اصلاح شده و یوبوت از جنس پلی استایرن تولید می شود.

   سقف یوبوت و انواع قالب های آن

 

قالب یوبوت تک

این نوع قالب به صورت یک مکعب تو خالی به ابعاد ۵۲ در ۵۲ سانتی متر با ارتفاع ۱۳، ۱۶، ۲۰ ، ۲۴، ۲۶، ۳۲، ۴۰ و ۴۵ سانتی متر تولید شده که توسط تسمه های پلاستیکی در چهار سمت خود به سایر قالب ها متصل می گردد.

این تسمه ها علاوه بر امکان تغییر فاصله بین قالب ها طبق طراحی انجام شده، موجب حرکت کم تر یوبوت ها در هنگام بتن ریزی می شود.

قالب یوبوت دوبل

قالب های دوبل جهت رفع نقایص مذکور در قالب تک به صورت ته بسته تولید شده و بتن ریزی دال بالا و پایین به صورت تقریبا یکپارچه انجام می شود. شکل و ابعاد این قالب ها دقیقا مشابه قالب های تک است با این تفاوت که از دو تکه بر روی هم ساخته شده که در محل پروژه مونتاژ می شود.

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

 

قالب یوبوت اصلاح‌شده

قالب یوبوت اصلاح شده در ابعاد ۳۰ در ۳۰ و ۳۴ در ۳۴ سانتی متر به صورت ته بسته جهت کاهش احتمال عدم نفوذ بتن زیر قالب ها و کرمو شدن لایه تحتانی دال تولید گردیده است. 

یکی از معایب این نوع قالب ها مصرف بتن بیشتر نسبت به قالب یوبوت معمولی است. زیرا حداقل فاصله بین قالب ها ۱۰ سانتی متر است و به دلیل کوچک تر بودن این قالب ها نسبت به یوبوت معمولی، تعداد تیر های ایجاد شده در یک سطح مشخص بیشتر شده و در نتیجه بار مرده آن نیز بالاتر است.

 

قالب یوبوت از جنس پلی‌ استایرن (یونولیت)

اخیرا قالب های یونولیتی در ابعاد ۴۵در ۴۵ و ۳۴ در ۳۴ سانتی متر با ارتفاع های مختلف نیز تولید و عرضه شده است.

نکته مهم در تهیه این نوع قالب ها، توجه به ضوابط و تاییدیه های مرکز تحقیقات وزارت راه، مسکن و شهرسازی است که باید از نوع کند سوز با گاز آلاینده غیر سمی باشد.

چفت و بست مشکل تر بین پانل ها و احتمال خرد شدن و یا فرو رفتن میلگرد های سقف در آن ها در اثر بار های وارده از معایب این قالب ها به شمار می رود که در اجرایی سقف یوبوت باید مورد اهمیت قرار گیرد.

ظاهر قالب سقف وافل شباهت هایی با قالب وافل دارد. برای مطالعه بیشتر در مورد تفاوت های سقف وافل و یوبوت به مقاله صفر تا صد تفاوت سقف وافل و یوبوت + کوبیاکس در ابعاد مختلف مراجعه کنید.

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

قالب برداری در سقف یوبوت چگونه است؟

قالب های زیرین سقف باید وقتی برداشته شود که بتن قادر به تحمل تنش‌ها و تغییر شکل‌های وارده باشد.

قبل از آن که اعضا و قطعات بتنی، مقاومت کافی برای تحمل وزن خود و بارهای وارده را کسب کنند، نباید پایه‌ها و قالب های باربر برچیده شوند.

عملیات قالب برداری و جمع کردن پایه‌ها باید گام به گام بدون ضربه و اعمال فشار، چنان صورت گیرد که اعضا و قطعات، تحت بارهای ناگهانی قرار نگیرند. بتن صدمه نبیند و خدشه‌ای به ایمنی و قابلیت بهره‌برداری قطعات وارد نشده و تغییر شکل‌های غیرمجاز در آن‌ها رخ ندهد.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

نکات اجرایی سقف یوبوت در زمان قالب برداری 

نوع قالب بندی و سیستم سازهدمای مجاور سطح بتن (درجه سیلسیوس)
۲۴ و بالاتر۱۶۸۰
قالب های قائم (ساعت)۹۱۲۱۸۳۰
دال‌هاقالب زیرین (شبانه روز)۳۴۶۱۰
پایه‌های اطمینان (شبانه روز)۷۱۰۱۵۲۵
تیرهاقالب زیرین (شبانه روز)۷۱۰۱۵۲۵
پایه‌های اطمینان (شبانه روز)۱۰۱۴۲۱۳۶

 

شروط استفاده از جدول فوق

۱) بتن با استفاده از سیمان پرتلند معمولی یا سمان پرتلند ضد سولفات تهیه شده باشد.

۲) حین سخت شدن بتن، دمای محیط کم‌تر از صفر درجه سانتی‌گراد نشود.

۳) هنگام قالب برداری سطوح قائم، جهت حفظ بتن در برابر گرما یا سرمای محیط بلافاصله پس از قالب برداری عمل آوردن بتن به روش مقتضی انجام شود.

۴) درصورت استفاده از سیمان زودگیر، ارقام جدول قابل کاهش است. هنگام استفاده از مواد دیرگیر کننده در ساخت بتن باید ارقام جدول فوق افزایش یابد.

۵) اگر ملاحظات خاصی برای پرهیز از ترک‌های زود هنگام یا تقلیل تغییر شکل‌های ناشی از وارفتگی مد نظر باشد، باید ارقام جدول را افزایش داد.

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

۶) برداشتن قالب ها و پایه‌ها در مدت‌های کم‌تر از مقادیر مندرج در جدول فوق فقط در صورت آزمایش میسر است.

۷) در صورتی که آزمایش نمونه‌های آگاهی (نگهداری شده در کارگاه) حاکی از رسیدن مقاومت بتن به (۷۰ درصد) مقاومت ۲۸ روزه مورد نظر باشد، می‌توان قالب سطوح زیرین را برداشت، ولی برداشتن پایه‌های اطمینان در صورتی مجاز است که علاوه بر رعایت سایر محدودیت‌ها، مقاومت بتن به مقاومت ۲۸ روزه مورد نظر رسیده باشد.

 

مزایا سقف یوبوت

اشغال فضای کم نسبت به سایر دال‌های مجوف

کاهش مصرف بتن و میلگرد در مقایسه با سیستم‌های جایگزین

کاهش تعداد ستون‌ها و امکان استفاده بهینه از فضای داخل ساختمان و امکان تأمین پارکینگ‌های بیشتر

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

امکان افزایش فاصله ستون‌ها و اجرای سازه‌های با دهانه بزرگ

امکان حذف تیر بین ستون‌ها و یا استفاده از تیرهای پنهان بدون آویز

قابلیت طراحی بهتر پلان معکوس به جهت حذف تیرهای میانی

جزئیات نحوه اجرای سقف یوبوت

افزایش قابل ملاحظه سختی دال با افزایش جزئی وزن آن و تسهیل در کنترل خیز منفی سقف

کاهش بار های وارده بر خاک و امکان حذف یا کاهش تعداد و ابعاد شمع‌ها در خاک‌های سست

هزینه کمتر قالب ‌بندی نسبت به سایر سیستم‌های تیر-دال به جهت حذف آویز تیرها در دهانه‌های بلند

عدم احتیاج به سقف کاذب و کاهش هزینه‌های مربوط به نصب سقف کاذب

کاهش هزینه‌های مربوط به لوله‌کشی و نازک‌کاری در زیر سقف به دلیل مسطح بودن تراز زیرین دال

کارایی بهتر سقف از نظر عایق‌بندی صوتی

ایمنی بالا در برابر آتش سوزی و تأمین نیازهای فنی مطابق استاندارد

سقف یوبوت و انواع قالب های آن

معایب سقف یوبوت

ایجاد حفره در زیر سطح زیر سقف یوبوت در صورت عدم بتن‌ریزی صحیح و ویبره مناسب

تغییرپذیری شکل قالب‌های سقف در صورت عدم استفاده طولانی

نگهداری سخت به دلیل طول عمر کوتاه قالب‌ها در صورت عدم استفاده به مدت ۴ ماه

نفوذ بتن در ساختار قالب یوبوت در صورت آسیب‌دیدگی و افزایش بار مرده بر سازه

هزینه‌ بر بودن تهیه قالب‌ها در مقیاس کوچک و تعداد زیاد

 

امیدواریم در پایان این مقاله به جواب تمام سوال‌های خود در مورد سقف‌های یوبوت و نحوه اجرای سقف یوبوت رسیده باشید و از اینکه تا پایان مقاله با ما همراه بودید، تشکر می‌کنیم. نظرات و تجربیات خود را در مورد این مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران

یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

کلیک کنید
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *