برای مشاهده آموزش‌های کاربردی مهندسی عمران در حوزه اجرا و دفترفنی و سرمایه گذاری روی خودت، حتما روی این بنر کلیک کن!
0
02144030986

پمپ بتن و تمام دانستنی‌های انواع آن + فیلم کارگاهی

عکس پمپ بتن

حتما تا به حال موقع تردد از کوچه و خیابان‌ها، بتن‌ریزی توسط پمپ بتن را دیده‌اید! در سال‌های اخیر استفاده از پمپ بتن جهت بتن‌ریزی بسیار رایج شده است. استفاده روز افزون از پمپ بتن بیشتر به علت مدرنیزه شدن دستگاه پمپاژ است از این رو آشنایی با انواع پمپ بتن و عملکرد آن‌ها امری ضروری است. ما در این مقاله تمام نکات مربوط به پمپ بتن را زیر برده‌ایم. با ما همراه باشید.

آنچه که در این مقاله می آموزید :

فیلم پمپ بتن کارگاهی

پمپ بتن چیست ؟

طول مسیر پمپاژ

انواع و نحوه کار پمپ بتن

 پمپ‌ هیدرولیک

 پنوماتیک (بادی)

 پمپ پیستونی با عملکرد مستقیم 

 پمپ‌ فشرده دورانی مکنده

 پمپ ‌بتن ثابت ( زمینی یا برقی یا دستی ) 

 پمپ بتن هوایی ( موبایل یا بوم )

 پمپ بتن پرتابل یا برجی با بوم هیدرولیک

طرح اختلاط بتن برای پمپاژ

نکات مهمی که در مورد پمپ بتن باید بدانید!

برنامه ریزی کارگاه

سازماندهی کارگاه

فیلم پمپ بتن کارگاهی

پیشنهاد می‌کنیم پیش از خواندن ادامه مطلب ابتدا فیلم زیر را مشاهده کرده تا این مقاله را با دید بهتری بخوانید.

پمپ بتن چیست ؟

مسائلی از قبیل ارتفاع زیاد، تنگی مسیر عبور، فاصله طولانی تا محل ریختن مخلوط بتنی و ابعاد بزرگ عضو سازه‌‌ای نظیر پی‌های گسترده باعث می‌شوند دسترسی به محل نهایی ریختن مخلوط بتنی به سادگی امکان‌پذیر نباشد.

استفاده از پمپاژ بتن، یک راهکار مناسب جهت بتن‌ ریزی است که به کمک آن می‌توان بتن خمیری را بدون این که جداشدگی خاصی در بین دانه‌های آن ایجاد شود به فواصل طولانی منتقل کرد.

پمپ بتن

درگذشته پمپ‌ها بسیار سنگین و استاتیک بودند و فقط برای ریختن مخلوط بتنی در حجم زیاد ارزش استفاده داشتند. در حالی که پمپ‌های بتن امروزی به اندازه کافی سبک و قابل نصب بر روی انواع تریلرها و کامیون‌ها هستند. 

هم‌چنین قدرت و قابلیت کنترل پمپ های جدیدتر بسیار بیشتر از پمپ ‌های مکانیکی در گذشته است. جرثقیل‌های جدید با سیستم بازوی تاشونده و لوله های سبک وزن، انعطاف بیشتری به این روش انتقال بتن داده‌اند.

در انتهای لوله، وسیله مخصوصی قرار دارد که به وسیله دستگاه‌های مکانیکی یا الکترونیکی قادر است عمل تخلیه را با دقت و سرعت بیشتری هدایت و تنظیم کند.

در عمل به منظور پمپاژ راحت‌تر می‌توان طرح اختلاط بتن را طوری در نظر گرفت که بیشترین میزان مجاز ریزدانه به کار گرفته شود.

البته باید به این نکته توجه نمود که میزان خیلی زیاد ریزدانه به دلیل ایجاد اصطکاک بیش از حد، خود عاملی برای گرفتگی لوله پمپاژ خواهد بود.

پمپ بتن

استفاده از مواد افزودنی روان کننده یا فوق روان کننده (روان کننده های ممتاز) نظیر نفتالین سولفات نیز می‌تواند در دستیابی به یک پمپاژ آسان مؤثر واقع شود.

از این رو نحوه تخلیه و حمل بتن باید در زمان طرح اختلاط آن مدنظر قرار گیرد.

بدیهی است که استفاده زیاد از سنگدانه های درشت شکسته (درشت دانه های غیرطبیعی) می تواند اختلالاتی را در عملیات پمپاژ بتن ایجاد نماید.

برای مطالعه بیشتر در مورد وسایل حمل بتن و نکات آن‌ها به مقاله “هر آنچه که باید از انواع وسایل حمل مخلوط بتنی بدانیم!” مراجعه کنید.

 

اجرا ساختمان

 

طول مسیر پمپاژ

یکی از مزایای پمپاژ بتن، حرکت عمودی و افقی بتن است. برای حمل بتن در فاصله‌های افقی تا ۸۰۰ متر و فاصله‌های عمودی تا ۳۰۰ متر می‌توان از پمپ استفاده کرد. البته پمپاژ عمودی و افقی به صورت همزمان سبب کاهش فواصل مذکور می‌شود. 

در هوای خیلی گرم، لازم است لوله‌های انتقال به طریقی خنک نگه داشته شوند.

برای مطالعه بیشتر در مورد ریختن مخلوط بتنی در هوای گرم و سرد به مقاله‌های “نکات مهم ریختن مخلوط بتنی در هوای گرم” و “هر آنچه که باید از ریختن مخلوط بتنی در هوای سرد بدانید!” مراجعه کنید.

پمپ بتن

عملا بازدهی پمپ‌ها بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ متر مکعب در ساعت است. بازدهی پمپ تابع عواملی از قبیل موارد زیر است:

نوع پمپ

طول افقی و عمودی لوله

تعداد خم‌های لوله

مخلوط بتنی

اتصالات زانویی با زوایای تند موجب افت فشار در مسیر و در نتیجه کاهش طول مؤثر پمپاژ خواهد شد.

مقادیر پیشنهادی برای معادل سازی طول لوله‌های خمیده در جدول زیر آمده است (هر یک متر مسیر قائم معادل ۸ متر مسیر افقی در نظر گرفته می‌شود).

زاویه زانویی طول مسیر افقی معادل (m)
۹۰ درجه ۱۲
۴۵ درجه ۶
۳۰ درجه ۴

 

انواع و نحوه کار پمپ بتن

در ادامه مقاله، انواع پمپ بتن را برای شما شرح خواهیم داد.

پمپپ بتن را از لحاظ نحوه عملکرد می‌توان سه نوع دسته تقسیم کرد.

دسته‌بندی اول بر اساس نوع ایجاد فشار می‌باشد که شامل دو نوع زیر است:

۱) پمپ‌ هیدرولیک 

پمپ بتن

رابطه بین فشار روغن در پمپ هیدرولیکی و ارتفاع قابل پمپاژ نیز بر اساس نمودار زیر تعیین می‌شود.

پمپ بتن

۲) پنوماتیک (بادی) 

پمپ بتن

دسته بندی دیگر از انواع پمپ بتن بر اساس نوع موتور عبارت است از:

۱) پمپ پیستونی با عملکرد مستقیم 

پمپ‌‌های پیستونی، بتن را در مسیر افقی تا ۴۵۰ متر و در مسیر قائم تا ارتفاع ۴۰ متری پمپاژ می‌کنند.

پمپ بتن

۲) پمپ‌ های فشرده دورانی مکنده

پمپ‌ بتن فشرده دورانی مکنده بتن را در مسیر افقی تا ۹۰ متر و در مسیر قائم تا ارتفاع ۳۰ متری انتقال می‌دهد.

پمپ بتن

 

دسته بندی دیگر از انواع پمپ بتن برحسب نحوه جابجایی آن شکل گرفته که شامل:

۱) بتن ریزی با پمپ ‌بتن ثابت ( زمینی یا برقی یا دستی ) 

پمپ بتن زمینی ، ثابت است اما با دو چرخی که به شاسی پمپ وصل شده قابلیت جابجایی نیز دارد.

این نوع پمپ در سایز کوچک نیز تولید می‌شود که به اسم پمپ بتن دستی شناخته می‌شود.

پس از آن که پمپ در محل اجرا قرار داده شد، باقی ابزار مانند لوله و اتصالات نیز نصب می‌شود. سپس مخلوط بتنی به داخل قیف پمپ ریخته شده و عملیات ریختن مخلوط بتنی آغاز می شود.

پمپ بتن

۲) پمپ‌ بتن هوایی ( بوم یا موبایل )

در این دسته از پمپ‌ها یک پمپ بتن بر روی شاسی کامیون که ممکن است به‌دلیل تحمل وزن دارای محورهای بیشتری از کامیون‌های معمول باشد، نصب می‌شود. به همین دلیل اصطلاحا به آن‌ها پمپ هوایی بتن نیز گفته می‌شود.

پمپ بتن

جهت انتقال بتن تا محل بتن‌ریزی از بازوهای تاشو که تعداد آن‌ها بین ۳ تا ۴ بازو متغیر است، بهره گرفته می‌شود.

این بازوها به‌کمک جک هیدرولیک باز شده و در راستاها و زوایای مختلف قرار می‌گیرند. به موازات هر بازو، لوله انتقال بتن با اتصال‌های انعطاف‌پذیر تعبیه شده که می‌تواند بتن را به محل بتن‌ریزی انتقال دهد.

لوله‌های پمپ باید تا حد امکان مستقیم و شعاع زانوهای آن حداقل ۱٫۵ متر باشد.

معمولا این کامیون‌ها مجهز به جک‌های کناری تعادل هستند، زیرا در اثر بازشدن بازوها ممکن است کامیون از حالت تعادل خارج شده و واژگون شود.

پمپ بتن

۳) پمپ بتن ‌پرتابل یا برجی با بوم هیدرولیک

این نوع پمپاژ بتن در بتن‌ریزی‌های حجیم و یا در برج‌هایی که نیاز به ریختن مخلوط بتنی در ارتفاع بالا دارند، استفاده می‌شود. پمپ پرتابل به همراه تاور کرین سبب افزایش سرعت اجرای ساخت می‌شود.

پمپ بتن

پمپ بتن

طرح اختلاط بتن برای پمپاژ

طرح اختلاط بتن نه تنها باید بر اساس ضوابط تعیین شده باشد، بلکه باید قابلیت پمپاژ داشته باشد. اصولا چنین مخلوطی مستعد آب‌آوری یا جدا شدن دانه ها نبوده و مقاومت اصطکاکی آن در مقابل لوله پمپ کم است.

برای مطالعه بیشتر در مورد طرح اختلاط مخلوط بتنی به مقاله “صفر تا صد طرح اختلاط + حل گام به گام + نمونه” مراجعه کنید.

معمولا تولیدکنندگان مخلوط بتنی شخص متخصصی جهت طراحی اختلاط بتن برای پمپاژ دارند.

پمپ بتن

به عنوان راهنما، بتن قابل پمپاژ دارای شرایط زیر است:

اسلامپ آن حدود ۷۵ میلی‌متر است.

مقدار سیمان آن حداقل ۲۸۰ کیلوگرم بر مترمکعب بوده تا تمام منافذ دانه‌های سنگی پر شود.

دانه بندی مصالح سنگی باید متوالی و با حداقل تخلخل باشد.

مقدار ۱۵ درصد ماسه باید از الک ۳۰۰ میکرون (نمره ۵۰) عبور کند.

از مصرف مصالح سنگی خرد شده و یا پولکی خودداری شود.

 هنگامی که ریختن مخلوط بتنی توسط پمپ انجام می‌گیرد به دلیل فشار موجود، آب مخلوط بتنی شروع به حرکت کرده و از درون مواد جامد بتن بیرون کشیده می‌شود. از اکسید پلی اتیلن برای کاهش سیال بودن آب استفاده می‌شود.

 

نکات مهمی که در مورد پمپ بتن باید بدانید!

به هیچ وجه نباید سر لوله پمپ را به طرف افراد گرفت و یا از اتصالات ناقص و غیرایمن در مسیر لوله ها استفاده کرد.

فشار بتن بر اساس قطر لوله و ضخامت جدار آن باید به دقت محاسبه شود. زیرا فشار زیاد پمپاژ بتن می‌تواند موجب گسسته شدن اتصالات ضعیف شده و خطرات جبران ناپذیری را برای کارگران ایجاد نماید.

پمپ بتن

قطر لوله انتقال پمپ از سه برابر قطر بزرگترین درشت دانه مخلوط بتنی کمتر نباشد.

استفاده از لوله‌های انعطاف‌پذیر موجب کاهش فشار مخلوط بتنی می‌شود.

استفاده از لوله‌های آلومینیومی توصیه نمی‌شود.

در اثر واکنش شیمیایی سطح داخل لوله‌های آلومینیمی با سیمان، گاز هیدروژن تولید می‌شود که می‌تواند مقاومت مخلوط بتنی را به راحتی تا ۵۰ درصد کاهش دهد. به همین دلیل وسایل ساخته شده از آلومینیم یا آلیاژهای آن نباید به عنوان خطوط پمپاژ به کار روند.

بتنهایی که حباب هوا دارند، باید حداکثر تا فاصله ۴۵ متر پمپ نمود. 

اسلامپ مناسب برای پمپاژ در حد ۴ تا ۱۰ سانتی‌متر است. 

استفاده از مواد افزودنی روان کننده در پمپاژ بتنهایی که سنگدانه‌های سبک معمولی دارند، الزامی است. 

پمپ بتن

اکیدا توصیه می‌شود که بعد از ریختن مخلوط بتنی مسیر لوله‌ها به کمک فرستادن یک یا چند گلوله توپی به داخل لوله‌ها (توپ زدن لوله‌ها) پاک شود.

به علاوه پمپاژ آب خالی و هوا نیز موجب شسته شدن پمپ و لوله‌های آن می‌شود. قبل از شروع عملیات پمپاژ نیز توصیه می‌شود که کمی ملات پر عیار به منظور ایجاد لزجت مناسب در بدنه لوله‌ها، توسط پمپ در مسیر هدایت شود.

 

برنامه ریزی کارگاه

پمپاژ مطلوب بستگی به همکاری موثر و نزدیک بین پیمانکار، تولیدکننده بتن و شرکت کرایه‌دهنده پمپ دارد. قبل از انجام عملیات پمپاژ لازم است بین سازمان‌های مذکور جلساتی برگزار شده تا نیازها و وظایف هر یک نیز تعیین شود.

جزئیات ترتیب سازماندهی پیمانکار باید مورد بحث قرار گرفته و موافقت تولیدکننده مخلوط بتنی و شرکت کرایه‌دهنده پمپ به موارد زیر جلب شود:

 نوع پمپ

مخلوط بتنی قابلیت پمپاژ و انتقال آن با ضوابط استاندارد 

کل مخلوط بتنی مورد نیاز و میزان مصرف روزانه

جزئیات طرح لوله‌ها

محل‌هایی که پمپ بتن نصب می‌شود.

راه عبور برای تراک میکسر

تسهیلات برای شستن (لوله، دلو و غیره)

حداکثر فاصله عمودی و افقی که باید بتن پمپاژ شود.

پمپ بتن

از جمله وظایفی که پیمانکار به عهده دارد، انتخاب مناسب مخلوط بتنی جهت پمپاژ با در نظر گرفتن نوع پمپ است.

همچنین مسافت پمپاژ و میزان بتن مورد نیاز به عهده پیمانکار است. پیمانکار معمولا مسئولیت تهیه اقلام زیر را دارد:

۱) ساخت راه عبور مناسب به محلی که پمپ باید نصب شود.

۲) سطحی که پمپ بتن بر آن قرار می‌گیرد باید کاملا مسطح و محکم ساخته شود.

۳) نصب لوله آب در محل پمپ و تسهیلات دیگر جهت شستن پمپ

۴) سیمان برای دوغاب زدن اولیه به لوله پمپ، ۵۰ کیلو سیمان برای هر ۲۰ متر لوله

۵) کارگر اضافی برای نصب و باز کردن لوله‌ها

۶) تکیه گاه‌ها و مهاربندی مناسب برای لوله‌ها

۷) اطلاع دادن به تولیدکننده مخلوط بتنی و کرایه‌دهنده پمپاژ بتن در صورت توقف کار

پمپ بتن

 

سازماندهی کارگاه

برای حصول اطمینان از کارایی مطلوب پمپاژ در کارگاه انجام توصیه‌های زیر ضروری است:

مطمئن بودن از مسیر راحت برای حرکت کامیون حامل پمپ، تراک میکسر و این که تراک میکسر به آسانی بتواند به قیف پمپاژ دسترسی داشته باشد.

اگر مخلوط بتنی به وسیله تراک میکسر حمل می شود، باید فضای کافی برای دو تراک میکسر وجود داشته باشد.

به طوری که وقتی یک تراک میکسر را در قیف پمپ تخلیه می‌کند، تراک میکسر دومی در کنار اولی آماده تخلیه باشد تا به محض اتمام تخلیه تراک میکسر اول، شروع به عملیات تخلیه نماید.

پمپ بتن

محلی که تراک میکسر و پمپ بتن قرار می‌گیرد باید محکم و مسطح باشد.

محل نصب پمپ‌ها با دقت تعیین شود تا حتی الامکان طول خطوط لوله کم بوده و مستقیم باشد.

آب کافی جهت شست و شو در اختیار باشد و محل شست و شو کاملا زهکشی شود.

اگر قرار باشد که تراک میسکر در کارگاه شسته شود باید محل جداگانه برای آن در نظر گرفته شود.

به اندازه کافی سیمان برای دوغاب زدن لوله در اختیار باشد. برای هر ۲۰ متر لوله به یک کیسه سیمان نیاز است.

اطمینان حاصل کنید که میزان پمپاژ با میزان دریافت مخلوط بتنی و تعداد کارگر جهت ریختن مخلوط بتنی سازگار باشد. اغلب می‌توان بازدهی را با زیاد کردن تعداد کارگران برای ویبره زدن و پرداخت آن افزایش داد.

برای مطالعه بیشتر در مورد ویبره زدن و پرداخت به مقالات “صفر تا صد جزئیات ویبره زدن مخلوط بتنی” و “شرح صفر تا صد مراحل پرداخت سطح بتن” مراجعه کنید.

پمپ بتن

شخص با تجربه‌ای جهت هدایت انتهای شیلنگ در محل بتن‌ ریزی، باید در اختیار باشد. اگر چنین کارگری در کارگاه نباشد، شخص پمپ‌کننده می‌تواند چگونگی این عمل را نشان دهد.

در هر جا که امکان دارد، ریختن مخلوط بتنی در دورترین نقطه از پمپ شروع کرده، سپس به طرف عقب حرکت کنید و به تدریج با جدا کردن قسمت‌هایی از لوله از طول آن بکاهید.

امیدواریم در پایان این مقاله دید خوبی نسبت به انواع پمپ بتن پیدا کرده باشید و از اینکه تا پایان مقاله با ما همراه بودید، تشکر می‌کنیم. نظرات خود را در مورد این مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر یادگیری اسکلت بتنی

برای مشاهده تمامی مسیرهای یادگیری مهندسی عمران به صفحه زیر سر بزنید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *