بخشنامه مابه التفاوت قیر و نحوه محاسبه آن در یک مقاله

آیا تا به حال دقت کرده‌اید که در شاخص‌های تعدیل، افزایش نرخ قیر مصرفی در راه سازی مثل آسفالت در نظر گرفته نشده است؟ آیا می‌دانید پیمانکاران حوزه راه سازی چگونه هزینه ناشی از افزایش نرخ قیر در طول پروژه را از کارفرمایان می‌گیرند؟ با بخشنامه مابه‌ التفاوت قیر و روش محاسبه درصد قیر آشنایی دارید؟ در این مقاله همراه ما باشید تا به پاسخ سوالات خود برسید.

 

مابه التفاوت قیر چیست؟

با گذر زمان در پروژه و افزایش نرخ تورم، متقابلا قیمت‌های خرید مصالح هم افزایش پیدا می‌کند.

همانطور که در مقاله تعدیل چیست اشاره کردیم، برای هماهنگ سازی قیمت‌های زمان اجرا پروژه با قیمت‌های زمان برآورد، از تعدیل و شاخص‌هایش استفاده می‌کنیم.

اما نکته‌ای که در اینجا با آن مواجه می‌شویم این است که تفاوت قیمت قیر در زمان برآورد پیمان با قیمت آن هنگام اجرای پروژه در شاخص‌های تعدیل دیده نشده است، پس برای هماهنگ سازی این دو قیمت باید از ما‌به‌ التفاوت قیر استفاده کنیم. 

 

بخشنامه مابه التفاوت قیر

 

مابه‌ التفاوت قیر به مقدار قیر مصرفی در راه سازی یا محوطه سازی رشته راه و باند مربوط می‌شود.

دقت داشته باشید که برای قیرهای مصرفی در کارهایی به جز کارهای آسفالتی (مثل عایق کاری یا قیراندود کردن)، تفاوت بها در شاخص‌های تعدیل منظور شده است و مابه‌ التفاوت به آن تعلق نمی‌گیرد.

فرمول محاسبه مابه‌ التفاوت قیر

طبق آخرین بخشنامه مابه التفاوت قیر با عنوان دستورالعمل نحوه محاسبه تفاوت بهای قیر منتشره در تاریخ 1388/1/31، برای محاسبه مابه‌ التفاوت قیر از فرمول زیر استفاده می‌کنیم.

فرمول محاسبه ما‌به‌التفاوت قیر

 

F : مبلغ تفاوت بهای قیر

A : بهای قیر در زمان ورود به کارگاه، بر اساس جدول شماره 1 یا فاکتور خرید از بورس فرآورده‌های نفتی (هر کدام که کمتر باشد.)

طبق نحوه محاسبه مابه التفات بهای قیر در کارهای آسفالتی رشته‌های راه، راه آهن، باند فرودگاه و راهداری که همراه با شاخص‌های تعدیل سه ماهه اول و دوم سال 1400 منتشر شد، برای پارامتر A نرخ مندرج در جدول شماره 1 منظور می‌شود و کمترین مقدار نرخ قیر مندرج در جدول شماره 1 و نرخ فاکتور ملاک عمل قرار نمی‌گیرد.

برای اطلاعات بیشتر درباره شاخص تعدیل و دانلود همه شاخص‌های تعدیل منتشره تا کنون، به مقاله شاخص میانگین در تعدیل ” سر بزنید.

B : بهای قیر در ماه سوم دوره سه ماهه شاخص مبنای پیمان بر اساس جدول شماره یک

دقت داشته باشید در محاسبه تفاوت بهای قیر، برای ماه‌هایی که بهای قیر در زمان ورود به کارگاه (A) کمتر از بهای آن در دوره مبنا (B) باشد، ضریب 1.14 گفته شده در فرمول بالا ، اعمال نمی‌شود.

V : مقدار قیر مصرف شده بر حسب کیلوگرم که با توجه به طرح اختلاط آزمایشگاهی و وزن مخصوص مخلوط آسفالتی و اعمال 5 درصد افت و ریز محاسبه می‌شود.

جدول شماره 1 مابه التفاوت قیرمثال:

اگر 100 کیلو گرم قیر خالص در شهریور ماه سال 1400 وارد کارگاه شود و همچنین مبنای پیمان، دوره سه ماهه اول سال1400 بوده باشد، آنگاه مابه‌التفاوت قیمت قیر برابر است با :

74.952 = A طبق جدول شماره یک

B = 67.213 طبق جدول شماره یک در ماه سوم دوره سه ماهه اول

V =105kg وزن با احتصاب پنج درصد افت و ریز

926.35 = 1.14 * 105 * (74.952-67.213) = F

 

اگر طبق این فرمول مقدار منفی به دست آمد، در این شرایط کارفرما این مبلغ را جزء بدهی‌های پیمانکار در نظر می‌گیرد.

به این نکته دقت داشته باشید که برای محاسبه مابه‌ التفاوت قیمت قیر، اگر قیر توسط پیمانکار و در زمان تأخیر غیر مجاز خریداری شود، کارفرما نرخ آن در زمان مجاز را ملاک قرار می‌دهد و خسارت ناشی از تعلل پیمانکار در خرید را نمی‌پردازد.

برای مثال اگر پیمانکار در آبان ماه باید آن را تهیه می‌کرده ولی در دی ماه تهیه کرده باشد، آن وقت کارفرما خسارت وارد شده به پیمانکار ناشی از افزایش قیمت قیر در آن دو ماه را نمی‌پردازد.

مگر این که نرخ زمان خرید آن در زمان تأخیر غیر مجاز کمتر از نرخ مدت اولیه پیمان و تأخیرات مجاز باشد. مثلا نرخ در دی ماه نسبت به آبان ماه همان سال کاهش داشته باشد.

 

دانلود آخرین بخشنامه مابه التفاوت قیر

برای دانلود آخرین بخشنامه مابه التفاوت قیر روی لینک زیر کلیک کنید.

دانلود بخشنامه مابه التفاوت قیر

 

محاسبه مابه التفاوت قیر

 

روش محاسبه مابه‌ التفاوت قیرهای امولسیونی

طبق پیوست سوم بخشنامه شاخص‌های قطعی تعدیل آحادبها نرخ 1400/9/29، انواع قیرهای امولسیونی که در جدول شماره 1 برای آن قیمت ابتدایی (قیمت ماه مبنای پیمان یا B)، قیمت انتهایی (قیمت دوره کارکرد A) یا هیچکدام اعلام نشده باشد، ابتدا بها در ماه فاقد قیمت طبق رابطه زیر تعیین شده و سپس مابه‌ التفاوت بهای آن، براساس بخشنامه شماره 100/7135 مورخ 1388/1/31 محاسبه و مبنای تعیین تفاوت بهای قیرهای امولسیونی قرار می‌گیرد.

فرمول محاسبه ما به التفاوت قیر امولسیونی

دقت داشته باشید که در فرمول بالا، بعد از تاریخ 1397/1/1، از بهای اعلام شده برای قیر خالص به جای 60/70 استفاده می‌شود.

تا زمان ابلاغ شاخص‌های تعدیل و نرخ قیر، برای محاسبه علی الحساب تفاوت بهای آن، 95 درصد متوسط بهای آن در بورس فرآورده‌های نفتی یا نرخ فاکتور خرید آن از بورس (هر کدام کمتر باشد) اعمال می‌شود.

 

دانلود رایگان فایل اکسل محاسبه مابه‌ التفاوت قیر

در انتهای این بخش از مقاله یک نمونه فایل اکسل محاسبه مابه التفاوت را برایتان قرارداده ایم. در صورت تمایل به دانلود آن روی لینک زیر کلیک کنید.

دانلود فایل اکسل محاسبه مابه التفاوت قیر

 

مابه‌ التفاوت مصالح

در قراردادهای قبل از سال 85، برای مصالح هم مانند قیر، مابه‌ التفاوت در نظر می‌گرفتیم. اما بعد از سال 85 این مابه‌ التفاوت منسوخ شده و در شاخص‌های تعدیل، افزایش بهای سیمان و فولاد و آهن آلات و غیره در نظر گرفته می‌شود.

 

پیشنهاد می‌کنیم اگر مایل به آشنایی بیشتر و کاربردی‌تر مابه التفاوت قیر هستید حتما به آموزش تعدیل سر بزنید.

 

آموزش تعدیل

 

امیدواریم در پایان این مقاله به جواب سوال‌های خود رسیده باشید و از اینکه تا پایان مقاله با ما همراه بودید، تشکر می‌کنیم. نظرات خود را در مورد این مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

بر روی اینجا کلیک کنید

دیدگاه کاربران
  • samira ۴ دی ۱۴۰۱

    عرض سلام و احترام
    با فرض اینکه پیمانکار خود کارخانه قیر دارد و تاریخ حواله قیر قبل از شروع قرارداد جدید باشد در محاسبه مابه التفاوت قیر A در قرارداد جدید چگونه محاسبه می گردد؟

    • ملیکا سلیمانی پشتیبان آکادمی عمران ۴ دی ۱۴۰۱

      سلام، وقت بخیر
      مابه التفاوت قیر برای تهیه و مصرف قیر در پروژه در نظر گرفته شده تا اختلاف بهای تمام شده و دریافتی پیمانکار را جبران کند. اما نمی توان تاریخی قبل از شروع پیمان را برای تهیه آن در نظر گرفت. منطقی نیست.

      تاریخ تهیه آن باید متناسب با برنامه زمان بندی باشد و مشاور می تواند تاریخی که در برنامه زمان بندی برای مصرف در نظر گرفته شده به علاوه زمان صرف شده برای تهیه و انتقال به کارگاه را در نظر بگیرد.

      البته این مورد قطعا محل اختلاف خواهد بود.

  • رضا ۳۰ دی ۱۴۰۱

    درود
    فایل اکسل محاسبه مابه التفاوت برای من باز نمیشه چرا؟

    • ملیکا سلیمانی پشتیبان آکادمی عمران ۱ بهمن ۱۴۰۱

      سلام وقت بخیر
      فایل درست شد میتونید مجدد دانلود بفرمایید .

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *