شاخص تعدیل چیست؟ | دانلود آخرین شاخص تعدیل ۱۴۰۴

آخرین شاخص تعدیل ۱۴۰۴ (شاخص‌های قطعی سه‌ماهه سوم و چهارم ۱۴۰۴) توسط سازمان برنامه و بودجه کشور منتشر شده و مبنای محاسبه تعدیل قراردادهای عمرانی است. در این مقاله امکان دانلود آخرین شاخص تعدیل اعلام شده (1404)، شاخص تعدیل ۱۴۰۳ و آرشیو شاخص‌های تعدیل از سال ۱۳۸۲ تاکنون به همراه فایل بخشنامه‌های مربوطه فراهم شده است.

علاوه بر دانلود شاخص های تعدیل ۱۴۰۴، در ادامه این مقاله از آکادمی عمران با مفهوم شاخص تعدیل، تفاوت شاخص تعدیل قطعی و موقت، شاخص مبنای پیمان، نحوه محاسبه شاخص میانگین تعدیل و سایر نکات کاربردی موردنیاز برای محاسبه تعدیل قراردادهای عمرانی آشنا خواهید شد.

آخرین شاخص تعدیل ۱۴۰۴

در حال حاضر، آخرین شاخص تعدیل ۱۴۰۴ مربوط به شاخص های تعدیل سه ماهه سوم و چهارم 1404 است که سازمان برنامه و بودجه کشور در تاریخ 2 تیر ۱۴۰۵ با صدور بخشنامه شماره ۱۴۰۵/۱۵۵۲۳۳ منتشر کرده است. این شاخص‌ها، آخرین شاخص تعدیل اعلام شده برای قراردادهای عمرانی بوده و مبنای محاسبه تعدیل پیمان‌های مشمول این بخشنامه هستند.

فایل دانلود آخرین شاخص تعدیل ۱۴۰۴ را می‌توانید از طریق لینک زیر دریافت کنید.

شاخص تعدیل دوره اول و دوم 1404

در تاریخ 29 آذر ۱۴۰۴، سازمان برنامه و بودجه کشور با صدور بخشنامه شماره 515240، شاخص های قطعی تعدیل دوره‌های سه ماهه اول و دوم ۱۴۰۴ را منتشر کرد. این شاخص‌های تعدیل ۱۴۰۴ برای پیمان‌های عمرانی شامل فهرست‌های پایه و غیرپایه آحاد بها کاربرد داشته و تغییرات دستمزد نیروی انسانی، کرایه ماشین‌آلات، حمل‌ونقل و مصالح در آن‌ها لحاظ شده است.

اگر به دنبال شاخص تعدیل سه‌ماهه اول ۱۴۰۴ یا شاخص تعدیل سه‌ماهه دوم ۱۴۰۴ هستید، می‌توانید فایل کامل بخشنامه را از طریق لینک زیر دانلود کنید.

توجه داشته باشید که تفاوت بهای قیر در کارهای آسفالتی از سال ۱۳۹۷ به صورت جداگانه محاسبه می‌شود. برای آشنایی بیشتر با نحوه محاسبه آن، مقاله نحوه محاسبه مابه التفاوت قیر را مطالعه کنید.

قبل از مطالعه ادامه مقاله توصیه می‌کنیم، فیلم زیر را در خصوص بررسی شاخص مبنای پیمان مشاهده کنید. این ویدئو تنها بخشی از آموزش تعدیل است که در آن، جزئیات محاسبه تعدیل، نحوه استفاده از شاخص‌های تعدیل و سایر مباحث کاربردی موردنیاز برای ورود به بازار کار دفتر فنی به‌صورت کامل آموزش داده شده است.

شاخص تعدیل چیست؟

شاخص تعدیل، عددی است که تغییرات متوسط قیمت‌ها را نسبت به یک دوره پایه نشان می‌دهد و برای انطباق قیمت‌های قراردادها با شرایط روز در طول مدت اجرا مورد استفاده قرار می‌گیرد. این شاخص که به آن شاخص تعدیل آحاد بها نیز گفته می‌شود، به‌طور دوره‌ای (معمولا هر سه ماه یک‌بار) توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور اعلام می‌شود. قیمت‌های این شاخص بر مبنای میانگین قیمت مصالح، دستمزد نیروی انسانی، هزینه ابزار و ماشین‌آلات و همچنین هزینه حمل و نقل محاسبه می‌شود.

هدف استفاده از شاخص تعدیل آحاد بها، حفظ تناسب و همخوانی قیمت‌های قراردادها با واقعیت‌های اقتصادی و تغییرات تورمی است. به‌عبارت دیگر، این شاخص به مدیران و پیمانکاران کمک می‌کند تا قیمت‌های قراردادها در طول مدت اجرای پروژه‌ها، با وضعیت فعلی بازار و هزینه‌های واقعی همخوانی داشته باشد.

شاخص تعدیل موقت چیست؟

شاخص تعدیل موقت، شاخصی است که سازمان برنامه و بودجه کشور پیش از انتشار شاخص قطعی و بر اساس اطلاعات موجود در زمان تهیه بخشنامه منتشر می‌کند. این شاخص برای محاسبه موقت تعدیل قراردادهای عمرانی مورد استفاده قرار می‌گیرد تا پرداخت‌ها تا زمان انتشار شاخص قطعی متوقف نشود.

بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفه‌ای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی

مشاهده

شاخص های موقت سه ماهه سوم و چهارم 1404

در تاریخ 19 اسفند 1404، سازمان برنامه و بودجه کشور با صدور بخشنامه شماره 666312، شاخص‌های موقت تعدیل دوره‌های سه ماهه سوم و چهارم ۱۴۰۴ را اعلام کرد. تفاوت اصلی شاخص تعدیل موقت نیمه دوم سال 1404 با سایر شاخص‌های تعدیل در این است که بر اساس شاخص تولید کننده پاییز و تابستان محاسبه می‌شود و یک جدول ثابت نیست.

با ابلاغ شاخص‌های قطعی سه ماهه سوم و چهارم 1404 در تاریخ دوم تیر ماه 1405، این مدل محاسبه شاخص های موقت دوره فاقد اعتبار بوده و تمامی محاسبات و تسویه‌حساب‌ها بر اساس شاخص قطعی انجام می‌شود. با این حال، می‌توانید از طریق لینک زیر شاخص موقت نیمه دوم 1404 را مشاهده و دریافت کنید.

توجه کنید از آنجایی که منظور از شاخص تولید کننده، شاخص قیمت کل تولیدکننده مرکز آمار ایران است، در لینک زیر می‌توانید شاخص قیمت کل تولیدکننده فصل تابستان و پاییز ١۴٠۴ ارائه شده از سوی مرکز آمار را دانلود کنید.

در این روش، تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده در فصل‌های تابستان و پاییز ۱۴۰۴ مبنای محاسبه ضرایب تعدیل قرار گرفت و این ضرایب در شاخص قطعی سه‌ماهه دوم سال ۱۴۰۴ اعمال شدند تا شاخص موقت هر دوره تعیین شود.

برای مثال، در رشته ابنیه، ضریب شاخص تعدیل موقت برای سه‌ماهه سوم حدود 1.069 و برای سه‌ماهه چهارم حدود 1.151 محاسبه شد.

شاخص تعدیل قطعی چیست؟

شاخص تعدیل قطعی، شاخصی است که سازمان برنامه و بودجه کشور پس از تکمیل بررسی‌ها و نهایی شدن اطلاعات هر دوره منتشر می‌کند. این شاخص، مبنای نهایی محاسبه تعدیل قراردادهای عمرانی بوده و جایگزین شاخص تعدیل موقت همان دوره می‌شود.

تمامی پرداخت‌ها، تسویه‌حساب‌ها و محاسبات تعدیل پس از ابلاغ شاخص تعدیل قطعی، بر اساس این شاخص انجام می‌شود. به همین دلیل، در صورت انتشار شاخص قطعی، شاخص موقت همان دوره دیگر مبنای محاسبات نخواهد بود.

تعریف دوره در شاخص تعدیل

برای محاسبه شاخص تعدیل ابتدا باید با مفهوم دوره آشنا شوید. به سه ماهه‌های منتهی به خرداد، شهریور، آذر یا اسفند دوره گفته می‌شود. به طور مثال تیر، مرداد، شهریور را دوره دوم آن سال می‌گویند.

دوره مبنا، دوره‌ای است که برآورد اولیه هزینه اجرای پروژه هنگام عقد قرارداد بر اساس قیمت‌های آن انجام شده است. این دوره، مبنای محاسبه تعدیل و مقایسه تغییرات قیمت‌ها در طول اجرای پیمان محسوب می‌شود.

دوره کارکرد، نیز به دوره‌ای گفته می‌شود که عملیات اجرایی پروژه در آن انجام می‌شود. به‌عبارت ساده‌تر، هر دوره‌ای که کار اجرایی در آن صورت می‌گیرد، یک دوره کارکرد محسوب می‌شود. معمولا دوره‌های کارکرد بر اساس تقویم شمسی و به صورت سه ماهه تعیین می‌شوند. در برخی موارد، دوره کارکرد می‌تواند بر اساس پیشرفت فیزیکی کار نیز تعیین شود. مثلا هر مرحله از اجرای پروژه می‌تواند یک دوره کارکرد محسوب شود.

دانلود شاخص تعدیل 1403 و سال‌های گذشته

لینک‌های دانلود شاخص تعدیل از سال ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۳ برای شما آماده شده است. این مجموعه شامل شاخص‌های قطعی تعدیل آحاد بها برای سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۲ و همچنین شاخص‌های سه ماهه اول، دوم، سوم و چهارم ۱۴۰۳ می‌باشد.

استفاده از این شاخص‌ها به شما کمک می‌کند تا تحلیل دقیق‌تری از روند تغییرات اقتصادی و هزینه‌های پیمان‌های عمرانی داشته باشید. برای دانلود هر فایل، کافی است روی لینک مربوطه کلیک کنید و فایل مورد نظر را دریافت کنید.

برای دانلود شاخص های قطعی تعدیل آحادبها از سال 1382 تا 1402 بر روی لینک زیر کلیک کنید.

انواع شاخص تعدیل

در مجموع، سه نوع اصلی شاخص تعدیل شامل رشته‌ای، گروهی یا فصلی و کلی در قراردادهای عمرانی وجود دارد که هر یک به شیوه‌ای خاص نوسانات قیمت‌ها را در طول اجرای پروژه لحاظ می‌کنند.

شاخص رشته ای تعدیل

شاخص رشته ای عددی است که متوسط تغییرات قیمت‌های واحد اقلام یک رشته از فهرست‌های واحد پایه در هر دوره را نسبت به دوره پایه نشان می‌دهد. این شاخص برای تعدیل قیمت‌های مربوط به یک رشته خاص در قرارداد بسیار مناسب است. به‌عنوان مثال برای بررسی تغییرات قیمت مصالح ساختمانی در رشته ساختمان از شاخص رشته‌ای ساختمان استفاده می‌شود.

شاخص فصلی یا گروهی تعدیل

شاخص فصلی یا شاخص گروهی عددی است که متوسط تغییرات قیمت‌های واحد اقلام یک فصل از فهرست بهای واحد پایه در هر دوره را نسبت به دوره پایه نشان می‌دهد. این شاخص برای تعدیل قیمت‌های مربوط به یک گروه خاص از اقلام در قرارداد به کار می‌رود. به عنوان مثال برای بررسی تغییرات قیمت مصالح مربوط به فصل نازک‌کاری، از شاخص فصلی نازک‌کاری استفاده می‌کنیم.

شاخص کلی تعدیل

شاخص کلی عددی است که متوسط تغییرات قیمت های واحد اقلام تمامی فهرست‌های واحد پایه در هر دوره را نسبت به دوره پایه نشان می‌دهد. این شاخص برای تعدیل کلی قیمت‌های قرارداد استفاده شده و تصویری کلی از تغییرات قیمت‌ها در کل پروژه ارائه می‌دهد.

به‌طور کلی، انتخاب نوع شاخص تعدیل به عوامل مختلفی از جمله نوع قرارداد، پیچیدگی پروژه و توافقات طرفین بستگی دارد.

شاخص مبنای پیمان چیست؟

شاخص مبنای پیمان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های تعدیل است و مبنای مقایسه قیمت‌های زمان انعقاد قرارداد با دوره‌های بعدی محسوب می‌شود. نحوه تعیین این شاخص به روش انعقاد پیمان بستگی دارد.

به‌طور کلی، از شاخص مبنا پیمان در دو صورت استفاده می‌شود:

1. شاخص مبنای پیمان در مناقصه: یک دوره سه ماهه قبل از دوره سه ماهه‌ای که آخرین روز مهلت تعیین شده توسط کارفرما برای تسلیم پیشنهاد قیمت پیمانکار در آن واقع شده است. برای مثال، اگر آخرین مهلت تسلیم پیشنهاد 24 آبان باشد، شاخص مبنای پیمان مربوط به دوره سه ماهه دوم خواهد بود.
2. شاخص مبنای پیمان در ترک تشریفات مناقصه: یک دوره سه ماهه قبل از دوره سه ماهه‌ای که پیشنهاد نهایی پیمانکار به صورت کتبی تسلیم کارفرما شده است. به عنوان مثال، اگر پیمانکار پیشنهاد نهایی را در تیرماه (دوره سه ماهه دوم) به صورت کتبی تسلیم کند، شاخص مبنای پیمان به دوره سه ماهه اول مربوط می‌شود.

شاخص دوره کارکرد چیست؟

شاخص دوره کارکرد، عددی است که متوسط تغییرات قیمت‌ها را در هر دوره زمانی نسبت به دوره پایه نشان می‌دهد و مبنای محاسبه تعدیل کارهای انجام‌شده در همان دوره است. به عبارت دیگر، هر دوره‌ای که عملیات اجرایی پروژه در آن انجام شود، یک دوره کارکرد محسوب شده و شاخص تعدیل همان دوره برای محاسبات تعدیل به کار می‌رود.

توجه داشته باشید برای تعیین شاخص دوره کارکرد، تاریخ واقعی انجام کارها در کارگاه ملاک عمل است و تاریخ تهیه، ارسال یا تایید صورت وضعیت در نظر گرفته نمی‌شود.

در پایان هر ماه، پیمانکار موظف است کلیه کارهای انجام‌شده را بر اساس نقشه‌های اجرایی، دستورکارها و صورت‌جلسه‌ها اندازه‌گیری کرده و با استناد به فهرست بهای منضم به پیمان، مبلغ صورت وضعیت موقت را محاسبه و به مهندس ناظر ارائه کند. همچنین حداکثر تا یک ماه پس از تحویل موقت پروژه، صورت وضعیت قطعی باید بر اساس اسناد و مدارک پیمان، بدون احتساب مصالح و تجهیزات موجود در محل، تهیه و برای رسیدگی به مهندس مشاور ارسال شود.

در صورتی که زمان انجام بخشی از کار به‌طور دقیق مشخص نباشد، تعدیل آن بر اساس میانگین شاخص‌های دوره‌های مرتبط محاسبه می‌شود. همچنین در شاخص دوره کارکرد، مبلغ کارهای انجام‌شده، مصالح پای کار و هزینه تجهیز و برچیدن کارگاه با شاخص همان دوره محاسبه خواهد شد.

نحوه محاسبه شاخص میانگین تعدیل

محاسبه شاخص میانگین تعدیل به وضعیت تأخیرات پروژه بستگی دارد. در صورت وجود تأخیر، ابتدا باید مشخص شود که تأخیر مجاز است یا غیرمجاز؛ زیرا نحوه محاسبه شاخص در هر حالت متفاوت خواهد بود.

مراحل محاسبه شاخص میانگین تعدیل به شرح زیر است:

1- تعیین نوع تاخیر

ابتدا مشخص می‌شود تأخیر ایجادشده مجاز یا غیرمجاز است. تاخیرات مجاز معمولا خارج از اختیار پیمانکار بوده، اما تاخیرات غیرمجاز ناشی از قصور پیمانکار هستند.

2- محاسبه شاخص در تاخیر مجاز

در تاخیرات مجاز، شاخص تعدیل بر اساس دوره واقعی اجرای کار محاسبه می‌شود.

3- محاسبه شاخص در تاخیر غیرمجاز

در صورتی که تاخیر غیر مجاز باشد، برای مدت آن تاخیر، شاخص نهایی با استفاده از متوسط شاخص‌های دوره‌های مربوط به مدت پیمان محاسبه می‌شود. به این معنا که باید میانگین شاخص‌های مربوط به دوره‌های پیشین یا مشابه را محاسبه کرده و سپس این میانگین را برای تاخیر غیر مجاز استفاده کرد.

به طور مثال در تصویر زیر شاخص میانگین در دوره تاخیر غیر مجاز برای یک فصل محاسبه شده است.

طبق بخشنامه تعدیل چنانچه در پایان مدت اولیه یا تمدید مدت پیمان، نوع تاخیر مشخص نشده باشد، دستگاه اجرایی موظف است به درخواست پیمانکار، تاخیرات را بررسی کرده و شاخص‌های تعدیل را بر اساس نوع تاخیرها تعیین کند.

تا زمانی که این بررسی انجام نشود، تعدیل کارکردهای بعدی با استفاده از شاخص‌های دوره سه‌ماهه مربوط به پایان مدت اولیه یا تمدید پیمان محاسبه شده و به صورت علی‌الحساب پرداخت خواهد شد.

شاخص تعدیل تجهیز کارگاه

در بخشنامه‌ای که سال ۸۲ منتشر شد، شاخص تجهیز و برچیدن کارگاه، شاخص کل در نظر گرفته می‌شد. اما طبق بخشنامه ۱۰۰/۳۵۱۷ مورخ ۱۳۸۶/۱/۱۹ برای پیمان‌های بعد از این تاریخ، هزینه‌های مربوط به تجهیز و برچیدن کارگاه بر اساس میانگین شاخص رشته‌ای فهرست بهای واحد منضم به پیمان و فهرست بهای واحد ابنیه محاسبه خواهد شد. جهت آشنایی بیشتر با تجهیز کارگاه به مقاله تجهیز کارگاه در شرایط عمومی پیمان مراجعه کنید.

برای تهیه برآورد در پیمان‌هایی که شامل بیش از یک فهرست بها هستند، باید از شاخص رشته‌ای فهرستی استفاده شود که بالاترین برآورد را دارد. این اصلاحات در مقدمه شاخص‌های هر دوره پس از تاریخ ذکر شده، دوباره تکرار شده است.

شاخص فصل تجهیز و برچیدن کارگاه اگر برای رشته‌ای به جز ابنیه باشد از میانگین شاخص رشته ابنیه و شاخص رشته مربوط به آن محاسبه می‌شود.

به طور مثال برای تعیین شاخص میانگین تجهیز و برچیدن کارگاه به شکل زیر عمل می‌کنیم:

شاخص سه ماهه چهارم سال ۱۳۹۹

• برای رشته ابنیه برابر است با 2977.6
• برای رشته تاسیسات مکانیکی برابر است با 3337.5
• برای رشته تاسیسات برقی برابر است با 3772.1

در این حالت شاخص تجهیز و برچیدن کارگاه به شکل زیر محاسبه می‌شود:

(3772.1 + 2977.6) ÷ 2 = 3374.85

جمع‌بندی

شاخص تعدیل، معیاری کلیدی برای به‌روزرسانی قیمت قراردادهای عمرانی و مدیریت نوسانات بازار است. با استفاده از آخرین شاخص تعدیل ۱۴۰۴، شاخص تعدیل ۱۴۰۳ و شاخص‌های تعدیل دوره‌های قبل، پیمانکاران و مدیران پروژه می‌توانند تعدیل قراردادها را با دقت بیشتری محاسبه کرده و از اختلافات ناشی از تغییرات قیمت‌ها جلوگیری کنند. انتخاب صحیح شاخص مبنا، شاخص دوره کارکرد و نوع شاخص تعدیل نیز نقش مهمی در محاسبه دقیق تعدیل و تسویه‌حساب قراردادها دارد.

در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات خوبی درباره شاخص های تعدیل ۱۴۰۴ کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید می‌توانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران

مشاهده مسیر یادگیری