علت ترک خوردن دیوار هبلکس چیست؟ + روش جلوگیری و ترمیم ترک

دیوار هبلکس به دلیل وزن کم، اجرای سریع و ویژگی‌های مناسب، یکی از گزینه‌های پرکاربرد برای دیوارچینی ساختمان است. با این حال، ترک خوردن دیوار هبلکس یکی از مشکلاتی است که ممکن است در اثر عوامل مختلف ایجاد شود. اما علت ترک دیوار هبلکس چیست و چگونه می‌توان از ایجاد این ترک‌ها جلوگیری کرد؟

در این مقاله ابتدا مهم‌ترین دلایل ترک در دیوار هبلکس را بررسی می‌کنیم و سپس روش‌های جلوگیری و ترمیم ترک دیوار هبلکس را توضیح می‌دهیم؛ پس تا انتها همراه آکادمی عمران باشید.

علت ترک خوردن دیوار هبلکس

ترک خوردن دیوار هبلکس می‌تواند به دلایل مختلفی مانند کیفیت نامناسب بلوک، استفاده از چسب نامرغوب یا اجرای نادرست آن، نحوه چیدمان بلوک‌ها، رعایت نکردن اصول دیوارچینی، اجرای نامناسب گچ و نازک‌کاری ایجاد شود. بنابراین، برای جلوگیری از ترک در دیوار هبلکس، ابتدا باید علت ایجاد ترک به‌درستی شناسایی شود.

البته همه ترک‌ها نشانه وجود مشکل جدی در خود هبلکس نیستند؛ گاهی ترک در لایه گچ یا محل اتصال دیوار به اجزای سازه‌ای ایجاد می‌شود و علت متفاوتی دارد. به همین دلیل، محل، جهت و عمق ترک دیوار هبلکس در تشخیص علت آن اهمیت زیادی دارد.

در ادامه، مهم‌ترین دلایل ایجاد ترک در دیوار هبلکس را بررسی می‌کنیم و سپس به روش‌های جلوگیری و ترمیم ترک‌های ایجادشده می‌پردازیم.

دلایل ایجاد ترک در دیوار هبلکس

به‌طور کلی، ترک در ساختمان می‌تواند به دلایل مختلفی از کیفیت مصالح گرفته تا نحوه دیوارچینی، اجرای نازک‌کاری و حتی نشست ساختمان اتفاق بیفتد. مهم‌ترین دلایل ترک خوردن دیوار هبلکس به شرح زیر است:

1. بلوک‌های هبلکس نامرغوب

کیفیت بلوک یکی از عوامل مهم در جلوگیری از ترک خوردن دیوار هبلکس است. اگر بلوک‌های هبلکس از مواد اولیه نامناسب تولید شده باشند یا فرآیند تولید آن‌ها استاندارد نباشد، مقاومت و کیفیت نهایی دیوار کاهش پیدا می‌کند و احتمال ایجاد ترک افزایش می‌یابد.

بنابراین، برای اجرای دیوار هبلکس بهتر است از بلوک‌های استاندارد و باکیفیت استفاده شود و مشخصات فنی محصول پیش از خرید بررسی شود.

بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفه‌ای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی

مشاهده

2. کیفیت پایین چسب هبلکس

یکی دیگر از دلایل ترک در دیوار هبلکس، استفاده از چسب بی‌کیفیت یا اجرای نادرست آن است. از آنجا که بلوک‌های هبلکس ابعاد بزرگی دارند، در دیوارچینی آن‌ها از لایه نازکی از چسب مخصوص استفاده می‌شود. به همین دلیل، کیفیت چسب و نحوه اجرای آن اهمیت زیادی دارد.

چسب هبلکس باید متناسب با دستورالعمل تولیدکننده آماده و با ضخامت مناسب اجرا شود. پوشش نامناسب چسب، اضافه کردن بیش از حد آب یا رعایت نکردن زمان مصرف می‌تواند کیفیت اتصال بین بلوک‌ها را کاهش دهد و زمینه ایجاد ترک را فراهم کند.

همچنین در محل درزهای بلوک باید پیوستگی مناسبی ایجاد شود تا دیوار عملکرد یکپارچه‌ای داشته باشد.

3. استفاده از ملات ماسه سیمان به جای چسب

برای اتصال بلوک‌های هبلکس باید از چسب مخصوص این بلوک‌ها استفاده شود و جایگزین کردن آن با ملات ماسه سیمان می‌تواند باعث ایجاد مشکلات اجرایی و افزایش احتمال ترک شود.

هبلکس به دلیل ساختار متخلخل خود جذب آب نسبتا بالایی دارد. در صورتی که برای اجرای بلوک‌ها از ملات ماسه سیمان استفاده شود، آب ملات ممکن است توسط بلوک جذب شود و در نتیجه، کیفیت و عملکرد ملات تحت تاثیر قرار گیرد. این مسئله می‌تواند باعث کاهش کیفیت اتصال، از بین رفتن تراز دیوار و در نهایت ایجاد ترک شود.

بنابراین، استفاده از چسب مخصوص هبلکس و اجرای صحیح آن، یکی از نکات مهم برای کاهش احتمال ترک خوردن دیوار هبلکس است.

4. نچسباندن درزهای عمودی بلوک‌ها

بلوک‌های هبلکس علاوه بر اتصال در سطح افقی، باید درزهای عمودی نیز مطابق ضوابط و دستورالعمل اجرایی سیستم، به‌درستی به یکدیگر متصل شوند.

اگر درزهای قائم به‌درستی اجرا نشوند، پیوستگی دیوار کاهش پیدا می‌کند و در اثر تغییرات دمایی، جابه‌جایی‌های جزئی یا ایجاد تنش در دیوار، احتمال ایجاد ترک افزایش می‌یابد. به همین دلیل، نحوه اجرای درزهای افقی و عمودی باید از ابتدا در دیوارچینی مورد توجه قرار گیرد.

5. عدم وجود فضای آزاد اطراف دیوار

یکی از عوامل مهم در ترک دیوار هبلکس، اجرای نادرست اتصال دیوار به ستون، تیر یا سقف است. دیوارهای غیرسازه‌ای نباید به‌گونه‌ای به اجزای سازه‌ای متصل شوند که تغییرشکل یا خیز سازه مستقیما به دیوار منتقل شود.

• به دلیل خیز تیر یا سقف، باید فاصله بین دیوار و سقف یا تیر با مصالح انعطاف‌پذیر مناسب پر شود.
• فاصله بین دیوار و ستون نیز باید حدود یک درصد ارتفاع دیوار (تقریبا ۳ سانتی‌متر) باشد و با مصالح انعطاف‌پذیری مانند پشم سنگ پر شود.

رعایت این فاصله‌ها از انتقال تنش سازه به دیوار و در نتیجه ایجاد ترک جلوگیری می‌کند.

اگر می‌خواهید با جزئیات بیشتری درباره نحوه مهار و اتصال دیوارهای غیرسازه‌ای و الزامات اجرای آن‌ها آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله وال پست را نیز مطالعه کنید.

6. نشست ساختمان

نشست ساختمان یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند باعث ترک خوردن دیوارها، از جمله دیوارهای هبلکس شود. زمانی که خاک زیر ساختمان دچار تغییر شکل یا کاهش تراز شود، تغییرمکان ایجادشده می‌تواند به دیوارها منتقل شده و باعث ایجاد ترک شود.

نشست ممکن است به‌صورت یکنواخت یا نامتقارن اتفاق بیفتد. نشست نامتقارن معمولا اهمیت بیشتری دارد، زیرا اختلاف تغییرمکان در بخش‌های مختلف ساختمان می‌تواند تنش بیشتری در دیوارها ایجاد کند.

بنابراین، اگر ترک‌های دیوار هبلکس گسترده، عمیق، مورب یا در حال افزایش باشند، نباید صرفا با ترمیم سطحی گچ مشکل را برطرف کرد و لازم است علت اصلی ایجاد ترک بررسی شود.

7. نحوه نادرست قرارگیری بلوک‌ها

نحوه قرارگیری بلوک‌ها در زمان دیوارچینی هبلکس نیز می‌تواند در جلوگیری از ترک دیوار هبلکس موثر باشد. بلوک‌ها باید به‌صورت صحیح و با رعایت فاصله مناسب بین درزهای قائم ردیف‌های مختلف روی یکدیگر قرار بگیرند.

در دیوارچینی، درزهای قائم بلوک‌های دو ردیف متوالی نباید در یک راستا قرار داشته باشند و باید حداقل به اندازه 15 سانتی‌متر بین درزهای قائم آن‌ها فاصله وجود داشته باشد. رعایت این نکته باعث می‌شود اتصال و یکپارچگی دیوار بهتر حفظ شود و احتمال ایجاد ترک در محل درزها کاهش پیدا کند.

8. استفاده نادرست از رابیتس

در صورتی که روی دیوار هبلکس نیاز به اجرای سیمان‌کاری یا پوشش‌های مشابه باشد، نحوه اتصال و اجرای رابیتس اهمیت زیادی دارد. اجرای نادرست رابیتس می‌تواند باعث جداشدگی آن از سطح دیوار و ایجاد ترک در لایه سیمانی شود.

برای مثال، اگر تعداد یا نحوه اتصال پیچ‌ها و اتصالات رابیتس مناسب نباشد، وزن لایه سیمانی ممکن است باعث فاصله گرفتن تدریجی رابیتس از سطح بلوک شود. این جداشدگی در نهایت می‌تواند به ترک خوردن پوشش روی دیوار منجر شود.

همچنین در محل کنج‌ها و نقاطی که دو سطح متفاوت به یکدیگر می‌رسند، استفاده از مش فایبرگلاس یا جزئیات مسلح‌کننده مناسب، مطابق سیستم اجرایی، می‌تواند به کاهش احتمال ترک در لایه نازک‌کاری کمک کند.

چگونه از ترک خوردن دیوار هبلکس جلوگیری کنیم؟

با توجه به دلایلی که در بخش‌های قبل بررسی کردیم، رعایت اصول صحیح در انتخاب مصالح، دیوارچینی و اجرای نازک‌کاری می‌تواند احتمال ترک خوردن دیوار هبلکس را تا حد زیادی کاهش دهد.

مهم‌ترین راه‌های جلوگیری از ترک دیوار هبلکس عبارتند از:

• استفاده از بلوک هبلکس و چسب باکیفیت و استاندارد
• اجرای صحیح بلوک‌ها و رعایت فاصله مناسب درزهای قائم و افقی
• رعایت فاصله مناسب دیوار از ستون، تیر و سقف و استفاده از مصالح انعطاف‌پذیر در محل‌های لازم
• اجرای صحیح رابیتس و اتصال مناسب آن در صورت نیاز به سیمان‌کاری
• آماده‌سازی مناسب سطح هبلکس و رعایت نسبت استاندارد آب و گچ در نازک‌کاری
• توجه به محل‌های حساس مانند اطراف بازشوها و اتصالات دیوار به اجزای سازه‌ای
• بررسی و کنترل نشست ساختمان و جلوگیری از انتقال تغییرشکل‌های غیرمجاز به دیوار

در نهایت، اجرای اصولی دیوار هبلکس از مرحله انتخاب بلوک و چسب تا دیوارچینی و نازک‌کاری مهم‌ترین عامل در جلوگیری از ایجاد ترک است.

علت ترک خوردن گچ روی هبلکس

یکی از دلایل ترک خوردن گچ روی هبلکس می‌تواند جذب آب ملات گچ توسط بلوک باشد. هبلکس به دلیل ساختار متخلخل خود می‌تواند بخشی از آب ملات را جذب کند و در صورتی که سطح بلوک پیش از اجرای نازک‌کاری به‌درستی آماده نشده باشد، این موضوع می‌تواند روی کیفیت و گیرش گچ تاثیر بگذارد.

به همین دلیل، آماده‌سازی سطح هبلکس پیش از گچ کاری دیوار اهمیت زیادی دارد. همچنین باید میزان آب و گچ و شرایط اجرای ملات مطابق دستورالعمل مصالح رعایت شود.

نکته مهم این است که اگر ترک فقط در لایه گچ ایجاد شده باشد، لزوما به معنی ترک خوردن خود بلوک هبلکس نیست و باید وضعیت لایه نازک‌کاری نیز بررسی شود.

چگونه از ترک خوردن گچ روی هبلکس جلوگیری کنیم؟

برای کاهش احتمال ترک خوردن گچ روی هبلکس، پیش از اجرای مراحل نازک کاری باید چند نکته را رعایت کرد:

• آماده‌سازی سطح: سطح بلوک باید تمیز، عاری از گردوغبار و آماده اجرای گچ باشد تا چسبندگی مناسبی بین گچ و سطح هبلکس ایجاد شود.
• کنترل جذب آب: به دلیل جذب آب بالای هبلکس، باید پیش از گچ‌کاری شرایط سطح از نظر رطوبت و جذب آب کنترل شود تا آب ملات گچ بیش از حد جذب بلوک نشود.
• اجرای صحیح ملات گچ: میزان آب و گچ باید مطابق دستورالعمل محصول باشد و از رقیق یا غلیظ کردن بیش از حد ملات خودداری شود.
• مسلح کردن نقاط حساس: در محل اتصال دیوار هبلکس به ستون، تیر، اطراف بازشوها و نقاطی که احتمال ایجاد تنش وجود دارد، استفاده از مش یا جزئیات مسلح‌کننده مناسب می‌تواند احتمال ترک در لایه نازک‌کاری را کاهش دهد.

در نهایت، آماده‌سازی صحیح سطح، کنترل جذب آب و اجرای اصولی گچ مهم‌ترین اقدامات برای جلوگیری از ترک خوردن گچ روی هبلکس هستند.

ترمیم ترک دیوار هبلکس چگونه انجام می‌شود؟

روش ترمیم ترک دیوار هبلکس به محل، اندازه و علت ایجاد ترک بستگی دارد. قبل از ترمیم باید مشخص شود ترک فقط در لایه گچ و نازک‌کاری ایجاد شده یا به خود دیوار هبلکس و اتصالات آن مربوط است. اگر ترک ناشی از حرکت سازه، نشست ساختمان یا اجرای نادرست دیوار باشد، ابتدا باید علت اصلی برطرف شود؛ در غیر این صورت ترمیم سطحی ممکن است دوباره با ترک خوردن همراه شود.

ترمیم ترک‌های سطحی دیوار هبلکس

اگر ترک فقط در لایه گچ یا پوشش نهایی ایجاد شده باشد، ابتدا باید علت ایجاد آن برطرف و قسمت‌های سست و ترک‌خورده از سطح جدا شود. سپس سطح باید تمیز و آماده‌سازی شده و با مصالح ترمیمی سازگار با سیستم نازک‌کاری ترمیم شود.

در محل‌هایی که احتمال حرکت یا ایجاد تنش بیشتر است، استفاده از مش یا مسلح‌کننده مناسب در لایه نازک‌کاری، مطابق سیستم اجرایی مورد استفاده، می‌تواند به کاهش احتمال ایجاد مجدد ترک کمک کند.

اگر ترک دوباره در همان محل ایجاد شود، گسترده باشد یا از لایه گچ عبور کرده و به بلوک هبلکس برسد، نباید فقط به ترمیم ظاهری اکتفا کرد و لازم است علت اصلی ترک و وضعیت دیوار بررسی شود.

ترمیم ترک‌های عمیق و بازشده

اگر ترک عمیق و بازشده باشد و به خود بلوک‌های هبلکس رسیده باشد، ابتدا باید علت ایجاد ترک مشخص و برطرف شود. در صورتی که بخشی از بلوک آسیب دیده یا ترک‌خورده باشد، قسمت آسیب‌دیده باید تا رسیدن به بخش سالم برداشته شود و محل برای ترمیم آماده شود.

سپس بخش آسیب‌دیده با قطعه مناسب از بلوک هبلکس و چسب مخصوص AAC بازسازی می‌شود. در ترک‌هایی که به‌دلیل ضعف اتصال یا حرکت دیوار ایجاد شده‌اند، باید جزئیات اتصال و مهار دیوار نیز اصلاح شود تا ترک دوباره ایجاد نشود. در نهایت، محل ترمیم‌شده با اجرای لایه نازک‌کاری مناسب پوشانده می‌شود.

اگر ترک بسیار عمیق، گسترده، مورب یا در حال افزایش باشد، به‌خصوص اگر همراه با تغییرشکل دیوار یا نشانه‌های نشست ساختمان باشد، ترمیم نباید صرفا به تعویض بخش آسیب‌دیده محدود شود و لازم است علت اصلی توسط متخصص بررسی شود.

جمع‌بندی

ترک خوردن دیوار هبلکس می‌تواند به دلایلی مانند کیفیت نامناسب مصالح، اجرای نادرست دیوارچینی، اتصال نامناسب به اجزای سازه‌ای، نشست ساختمان یا اجرای نادرست نازک‌کاری ایجاد شود. با رعایت اصول صحیح اجرا و شناسایی علت ترک، می‌توان از ایجاد آن جلوگیری و در صورت بروز، روش مناسب ترمیم را انتخاب کرد.

از آنجا که اجرای صحیح دیوارچینی و نازک‌کاری نقش مهمی در جلوگیری از این مشکلات دارد، آشنایی با اصول و مراحل اجرای ساختمان اهمیت زیادی دارد. در آموزش اجرای ساختمان مراحل اجرا از تخریب و گودبرداری، اجرای اسکلت بتنی و فولادی تا دیوارچینی و اجرای نازک‌کاری را همراه با فیلم‌های کارگاهی بررسی کرده‌ایم.

در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات کاملی درباره علت، روش‌های جلوگیری و ترمیم ترک در دیوار هبلکس کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید می‌توانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران

مشاهده مسیر یادگیری