آیتم وال پست در فهرست بها و ردیف میلگرد بستر (راهنمای برآورد)

اگر در حال متره و برآورد دیوارهای بنایی باشید، احتمالا با این سوال روبه‌رو شده‌اید که وال پست در فهرست بها چگونه محاسبه می‌شود؟ یا برای میلگرد بستر در فهرست بها چه ردیفی باید در نظر گرفت؟ با وجود اینکه این دو المان نقش مهمی در افزایش پایداری دیوارهای غیرسازه‌ای دارند، اما در بسیاری از موارد ردیف مستقلی برای آن‌ها در فهرست بهای واحد پایه تعریف نشده است.

در این مقاله به‌صورت کاربردی آیتم‌های مرتبط با وال پست در فهرست بها و همچنین ردیف میلگرد بستر در فهرست بها را بررسی کرده‌ایم؛ پس تا انتها همراه آکادمی عمران باشید.

وال پست در فهرست بها

وال پست (وادار) عضوی غیرسازه‌ای است که مطابق ضوابط آیین‌نامه ۲۸۰۰ برای مهار دیوارها در برابر نیروهای جانبی اجرا می‌شود.

با توجه به اینکه در فهرست بهای واحد پایه ردیف مستقلی با عنوان وال پست پیش‌بینی نشده است، هزینه اجرای آن معمولا بر اساس ردیف‌های مرتبط با ساخت و نصب مقاطع فولادی برآورد می‌شود که در ادامه به آن می‌پردازیم. اما لازم است در زمان متره و برآورد به نکات زیر توجه شود:

• در صورتی که برای این آیتم ردیف مشخصی در فهرست بهای واحد پایه پیش‌بینی نشده باشد، می‌توان یک ردیف ستاره‌دار در زمان برآورد تعریف کرد.
• توجه داشته باشید که در زمان مناقصه، در صورت استفاده از آیتم ستاره دار یا یکی از آیتم‌های فهرست بهای واحد پایه برای وال پست، پیمانکار هزینه اجرای آن را در پیشنهاد قیمت خود لحاظ کرده و از این باب در حین اجرای پیمان هیچ نوع اضافه پرداختی به پیمانکار تعلق نمی‌گیرد.
• در صورتی که در برآورد منضم به پیمان هیچ ردیفی برای موضوع پیش‌بینی نشده و همچنین در نقشه‌ها و جزئیات اجرایی نیز وجود نداشته باشد، موضوع به‌عنوان کار جدید تلقی شده و قیمت آن در حین اجرا تعیین و در صورت‌وضعیت اعمال می‌شود.

توصیه می‌کنیم برای آشنایی بیشتر با اقلام ستاره‌دار و محاسبه قیمت جدید به مقاله آیتم ستاره دار در فهرست بها مراجعه کنید.

بیش از ۵۰ ساعت آموزش حرفه‌ای ولی رایگان دفترفنی و ساختمان سازی

مشاهده

آیتم وال پست در فهرست بها

بر اساس بند ۳ الزامات گروه ۶ در فصل شانزدهم فهرست بها (کارهای فولادی سبک)، هزینه تهیه، ساخت و اجرای وال پست و قطعات اتصالی مربوط به مهار پانل‌ها به سازه اصلی یا وال پست، حسب مورد از ردیف‌های 160221 یا 160222 محاسبه و منظور می‌شود.

انتخاب ردیف مناسب برای برآورد هزینه وال پست با توجه به نوع آن (وادار انتهایی، وادار میانی یا تیرک افقی) و نیز روش اجرای هرکدام متفاوت است. به همین دلیل، متره و برآورد وال پست معمولا بر اساس ردیف‌های مرتبط در فهرست بها یا ترکیبی از چند آیتم، متناسب با جزئیات اجرایی صورت می‌گیرد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

برای آشنایی بیشتر با ساختار فصل‌ها و پیوست‌های فهرست بها به مقاله فهرست بهای ابنیه 1405 مراجعه کنید.

1- وادار انتهایی در فهرست بها

وادار انتهایی برای اتصال لبه دیوارهای غیرسازه‌ای به ستون‌ها و افزایش پایداری آن‌ها در برابر نیروهای جانبی اجرا می‌شود. این نوع وال پست معمولا به سه روش زیر قابل اجرا است:

• ناودانی (منقطع یا پیوسته)
• گیره و شاخک
• بست U شکل (رادیکالی)

هر یک از این روش‌ها در فهرست بهای واحد پایه با آیتم‌های مشخص یا به‌صورت ردیف‌های قابل تعریف لحاظ می‌شوند و انتخاب هر روش اجرایی مستقیما بر آیتم مورد استفاده در فهرست بها تاثیر دارد.

ناودانی (منقطع یا پیوسته)

در صورتی که وادار انتهایی به‌صورت ناودانی منقطع یا پیوسته اجرا شود، می‌توان هزینه آن را از ردیف 160221 فهرست بهای واحدپایه محاسبه کرد.

در شرح این ردیف، به تهیه، ساخت و اجرای نگهدارنده دیوارهای بنایی برای اتصال به اجزای سازه‌ای به‌صورت افقی یا قائم اشاره شده است. این نگهدارنده‌ها می‌توانند از مقاطعی مانند سپری، ناودانی، نبشی، میلگرد، مقاطع ساخته‌شده از ورق یا سایر مقاطع مشابه ساخته شوند.

گیره و شاخک

در صورتی که وادار انتهایی به روش گیره و شاخک اجرا شود، بسته به نحوه پیش‌بینی در برآورد، می‌توان برای آن یک ردیف ستاره‌دار در زمان برآورد تعریف کرد.

همچنین در صورت انطباق مشخصات اجرایی، امکان استفاده از ردیف‌های 160221 فهرست بهای واحدپایه وجود دارد؛ چرا که این آیتم به تهیه و ساخت انواع نگهدارنده‌های دیوارهای بنایی از مقاطع مختلف مانند ورق اشاره دارد.

دقت کنید در صورتی که در برآورد، برای میلگرد بستر ردیفی در نظر گرفته شده باشد اما ردیف جداگانه‌ای برای گیره و شاخک (ستاره‌دار یا آیتم 160221) در نظر گرفته نشده باشد، می‌توان هزینه اجرای گیره و شاخک را نیز از ردیف مربوط به میلگرد بستر پرداخت کرد.

آیتم بست U شکل (رادیکالی)

بست‌های U شکل که در بازار به بست رادیکالی معروف هستند، نقش کلیدی در ایجاد اتصال انعطاف‌پذیر دیوار به اجزای سازه‌ای دارند. برای برآورد هزینه این آیتم، دو راهکار اصلی وجود دارد:

• تعریف ردیف ستاره‌دار: در صورتی که مشخصات فنی بست (مانند جنس یا ابعاد خاص) با ردیف‌های موجود منطبق نباشد، می‌توان در زمان برآورد یک ردیف ستاره‌دار اختصاصی برای آن تعریف کرد.
• استفاده از ردیف 160221: از آنجایی که شرح ردیف 160221 شامل تهیه و ساخت انواع نگهدارنده‌های دیوارهای بنایی از مقاطع مختلف مانند ورق است، این ردیف گزینه‌ای استاندارد و مناسب برای محاسبه هزینه بست‌های رادیکالی (بر اساس وزن واحد کیلوگرم) محسوب می‌شود.

2- وادار میانی و افقی در فهرست بها

مطابق با ضوابط، در دیوارهایی با طول بیش از ۴ متر باید از وادار میانی و در ارتفاع‌های بیش از ۳.۵ متر از تیرک افقی استفاده ‌شود.

برای برآورد هزینه اجرای این نوع از وال پست در فهرست بها می‌توان از ردیف‌های زیر استفاده کرد:

• ردیف 160221: در صورتی که وادار از مقاطعی مانند نبشی یا ناودانی ساخته شود.
• ردیف 160222: در صورتی که وادار از قوطی اجرا شود.

محاسبه پلیت اتصال در وادار

در اجرای این نوع وادارها (میانی و افقی) معمولا از پلیت اتصال برای مهار عضو به اجزای سازه‌ای استفاده می‌شود. نحوه محاسبه این پلیت در برآورد، به زمان نصب آن بستگی دارد:

• در صورتی که پلیت قبل از بتن‌ریزی نصب شود (مدفون در بتن)، هزینه آن از ردیف 090701 محاسبه می‌شود.

• در صورتی که پلیت پس از بتن‌ریزی نصب شود، پلیت از ردیف 090701 و عملیات اتصال آن به سازه با استفاده از رول‌بولت از ردیف‌های 070801 (متداول‌تر) یا 070802 در فهرست بهای واحد پایه محاسبه می‌شود.

نکات و الزامات وال پست در فهرست بها

مطابق با بند ۲ الزامات عمومی فصل شانزدهم فهرست بهای واحد پایه (کارهای فولادی سبک)، توجه به موارد زیر در برآورد و اجرای وال پست ضروری است:

• در تمام ردیف‌های این فصل (16)، بهای جوشکاری، برشکاری، پرچکاری، سوراخکاری، بستن پیچ و مهره و همچنین سنگ زدن و مانند آن، منظور شده و از این بابت، وجهی اضافه منظور نمی‌شود. در واقع کارفرما ملزم به پرداخت هزینه‌ای جداگانه برای موارد فوق نیست و پیمانکار باید هزینه آن‌ها را در قیمت پیشنهادی لحاظ کند.
• هزینه الکترود، پیچ و مهره، مفتول یا سیم لحیم، پرچ و مانند آن، در قیمت‌های واحد مربوط منظور شده است. بنابراین، پیمانکار باید دقت کند که این هزینه‌ها در قیمت‌های واحد لحاظ شده‌اند و امکان تعریف ردیف اضافه برای آن‌ها وجود ندارد.
• در صورتی که ابعاد یا وزن وال پست مازاد بر نقشه‌های اجرایی باشد، هیچ‌گونه اضافه‌بهایی به قیمت‌های پایه تعلق نمی‌گیرد.
• پیمانکار باید دقت کند که طراحی مقاطع وال پست دقیقا مطابق نقشه‌ها و دستور کارها باشد.

میلگرد بستر در فهرست بها

میلگرد بستر یکی از المان‌های متداول برای تقویت و مهار دیوارهای بنایی است که با هدف افزایش یکپارچگی دیوار، کنترل ترک‌ها و بهبود رفتار آن در برابر نیروهای جانبی به‌ویژه زلزله اجرا می‌شود.

این عضو معمولا به‌صورت افقی در بستر ملات بین رج‌های دیوار قرار می‌گیرد و با ایجاد پیوستگی بین واحدهای بنایی، عملکرد لرزه‌ای دیوارهای غیرسازه‌ای را بهبود می‌دهد.

ردیف میلگرد بستر در فهرست بها معمولا به‌صورت مستقیم تعریف نشده است، اما برای برآورد هزینه اجرای آن می‌توان از ردیف‌های مرتبط با میلگرد در دیوارهای بنایی استفاده کرد.

آیتم میلگرد بستر در فهرست بها

برای برآورد هزینه میلگرد بستر و میلگردهای مهاری در دیوارهای بنایی، معمولا از دو ردیف 070302 و 070303 در فهرست بها استفاده می‌شود.

اگرچه این ردیف‌ها در اصل برای اجرای میلگردهای ساده یا آج‌دار به‌منظور تقویت واحدهای بنایی (بلوک‌ها) تعریف شده‌اند، اما به دلیل ماهیت اجرایی مشابه، در عمل به‌عنوان ردیف مناسب میلگرد بستر قابل استناد هستند. مبنای محاسبه در این ردیف‌ها معمولا وزن میلگرد مصرفی است.

1- ردیف 070302

این ردیف شامل تهیه، برش، خمکاری و نصب میلگردهای ساده یا آج‌دار در دیوارهای بنایی است که با هدف مهار دیوار به اجزای سازه‌ای مانند تیر، ستون یا قاب سازه اجرا می‌شوند.

کاربرد اصلی این ردیف، ایجاد اتصال مناسب بین دیوار و سازه و افزایش پایداری دیوارهای غیرسازه‌ای در برابر نیروهای جانبی، به‌ویژه نیروهای زلزله، است. از ردیف 070302 معمولا برای موارد زیر استفاده می‌شود:

• میلگردهای مهاری اتصال دیوار به سازه
• سایر میلگردهای تقویتی موضعی در دیوارهای بنایی

2- ردیف 070303

به دلیل قرارگیری میلگرد بستر در بستر ملات و محیط مستعد رطوبت، در این ردیف استفاده از میلگرد بستر با پوشش گالوانیزه پیش‌بینی شده است تا مقاومت آن در برابر خوردگی افزایش یابد.

این ردیف به‌طور مشخص برای میلگردهایی در نظر گرفته شده است که به‌صورت پیوسته در رج‌های افقی دیوارهای بنایی اجرا می‌شوند و نقش اصلی آن‌ها افزایش یکپارچگی دیوار و کنترل ترک‌های ناشی از نیروهای جانبی است.

نکته: مطابق با بند ۳ الزامات گروه ۳ فصل هفتم فهرست بهای واحد پایه، میلگرد بستر موضوع ردیف 070303 باید حداقل الزامات مندرج در نشریه شماره ۷۲۹ با عنوان راهنمای طراحی لرزه‌ای دیوارهای بنایی غیرسازه‌ای مسلح به میلگرد بستر را تامین کند.

در انتها می‌توانید مهم‌ترین آیتم‌های وال پست و میلگرد بستر در فهرست بها را به‌صورت خلاصه در جدول زیر مشاهده کنید:

جمع‌بندی

با توجه به عدم وجود ردیف مستقل برای وال پست و میلگرد بستر در فهرست بها، انتخاب آیتم مناسب به نوع اجرا، جزئیات نقشه‌ها و تسلط بر متره و برآورد وابسته است.
درک صحیح این موارد نقش مهمی در دقت برآورد و تنظیم صورت‌وضعیت دارد. به همین دلیل پیشنهاد می‌شود برای یادگیری اصولی این مباحث، به آموزش دفتر فنی آکادمی عمران مراجعه کنید.

در انتهای این مقاله امیدواریم اطلاعات خوبی درباره ردیف‌های میلگرد بستر و وال پست در فهرست بها کسب کرده باشید. در صورتی که در این مورد سوالی دارید می‌توانید آن را در بخش دیدگاه با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران

مشاهده مسیر یادگیری