برای مشاهده آموزش‌های کاربردی مهندسی عمران در حوزه اجرا و دفترفنی و سرمایه گذاری روی خودت، حتما روی این بنر کلیک کن!
0
02144030986

اسکلت بتنی از سیر تا پیاز در یک مقاله + فیلم کارگاهی

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

حتما بارها در سطح شهر اسکلت‌ بتنی را مشاهده کرده‌اید! اما چه قدر در مورد مشخصات سازه بتنی می‌دانید؟! آیا با مزایا و معایب اسکلت بتنی آشنایی دارید؟! ما در این مقاله می‌خواهیم در مورد سیر تا پیاز مراحل ساخت اسکلت بتنی و ویژگی‌های آن صحبت کنیم. همچنین برای درک بهتر شما از قسمت‌های مختلف اجرای اسکلت بتنی کلی فیلم کارگاهی هم قرار داده‌ایم پس این مقاله را تا انتها بخوانید و با دست پر از آکادمی عمران خارج شوید.

آنچه که در این مقاله می آموزید :

اسکلت بتنی چیست ؟

فیلم اجرای اسکلت بتنی

مراحل ساخت اسکلت بتنی

۱) اجرای فونداسیون

۲) اجرای ستون‌ها 

۳) زیرسازی و قالب بندی سقف

۴) آرماتوربندی تیرها 

۵) اجرای دال سقف و انواع سقف در اسکلت بتنی

۶) آرماتورگذاری و بتن ریزی سقف

۷) باز کردن قالب‌ها و جک‌ها

اصول و مراحل ساخت بتن 

مراحل بتن ریزی

نکات مربوط به انواع میلگردها

سیستم‌های باربر جانبی در اسکلت بتنی

اسکلت بتنی پیش ساخته

مزایا و معایب اسکلت بتنی

آموزش اجرای اسکلت بتنی

چون ریزه‌کاری‌های اجرای اسکلت بتنی زیاد است، تمام مواردی که نیاز به توضیح بیشتر دارند با رنگ قرمز مشخص شده‌اند. پس برای اطلاعات بیشتر روی آن‌ها کلیک کنید تا به مقاله مورد نظر هدایت شوید.

اسکلت بتنی چیست ؟

بتن یک سنگ مصنوعی است که از آب، سیمان و سنگدانه‌ها تشکیل شده است. بتن بر خلاف مقاومت فشاری بالا، مقاومت کششی آن پایینی دارد. 

جهت افزایش مقاومت کششی بتن از میلگردها استفاده می‌کنند که به آن بتن مسلح گفته می‌شود.

اسکلت بتنی مجموعه‌ای از فونداسیون، ستون، تیر، سقف و سیستم باربر جانبی است که این المان‌ها عموما از جنس بتن مسلح هستند.

اسکلت بتنی یا سازه بتنی در ساخت بسیاری از اماکن مورد استفاده قرار می‌گیرد. اسکلت بتنی دارای عمر طراحی است و معمولا عمر مفید آن ۵۰ تا ۶۰ سال است.

در صورتی که المان‌های اسکلت بتنی به خوبی طراحی و اجرا شوند، مقاومت بالایی در برابر نیروی زلزله و باد خواهند داشت.

استفاده از بتن در ساخت اسکلت‌ها به اوایل قرن بیستم می‌رسد. تکنولوژی بتن مانند هر تکنولوژی دیگری روز به روز پیشرفته‌تر شده و باعث افزایش کاربری آن در انواع سازه‌ها اعم از ساختمان‌ها، پل‌ها، سدها شده است.

در ادامه این مقاله به شرح مراحل ساخت اسکلت بتنی می‌پردازیم تا با دیتیل اجرایی آن آشنا شوید.

        اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

فیلم اجرای اسکلت بتنی

اجرای اسکلت بتنی ریزه‌کاری‌های زیادی دارد که در این مقاله با ذکر هر مرحله آن‌ها را بیان می‌کنیم. یکی از قسمت‌ها بتن ریزی ستون است که در فیلم زیر مشاهده می‌کنید. ما بقی فیلم‌ها در ادامه مقاله گذاشته شده است.

مراحل ساخت اسکلت بتنی

مراحل ساخت اسکلت بتنی بعد از گودبرداری به طور کلی عبارتند از:

۱) اجرای فونداسیون

۲) اجرای ستون‌ها و دیوارهای برشی شامل آرماتوربندی، قالب بندی و بتن ریزی

۳) قالب بندی سقف

۴) آرماتوربندی تیر 

۵) جاگذاری تیرچه‌ها و بلوک‌ها در سقف تیرچه بلوک

۶) آرماتورگذاری و بتن ریزی سقف

۷) باز کردن قالب‌ها و جک‌ها

توصیه می‌شود قبل از اجرا نسبت به بررسی و کنترل نقشه‌ها اقدام شده و از تطابق کامل نقشه‌های سازه، معماری و تاسیسات اطمینان حاصل شود.

محل قرارگیری ستون‌ها، ارتفاع آویز تیرها، ابعاد ورودی پارکینگ، فاصله آکس ستون‌ها، کدهای ارتفاعی، محل داکت‌های تاسیسات و غیره از موارد شایع اختلاف بین نقشه‌ها است.

لازم به ذکر است که در اکثر موارد، نقشه‌های معماری ملاک عمل است و باید عدم تطابق‌ها با هماهنگی مهندس سازه، معمار و تاسیسات حل شود.

به طور مثال طول تمام شده پاگرد راه پله باید ۲٫۴ متر باشد. به همین دلیل اگر در نقشه‌های سازه اجرای نازک کاری دیده نشده و فاصله دو بر ستون ۲٫۴ متر است باید فاصله ستون‌ها را به اندازه ۵ سانتی‌متر از هر طرف بیشتر در نظر بگیریم.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۱) نحوه اجرای فونداسیون اسکلت بتنی

قبل از اجرای فونداسیون باید سه مرحله را پشت سر بگذاریم. اما این سه مرحله چیست؟!

 

پی کنی و مراحل قبل از اجرای فونداسیون 

۱) اصلاح ناهمواری‌های زمین و گودبرداری

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۲) جانمایی پروژه

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۳) اجرای زیرسازی فونداسیون ( بتن مگر )

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

برای مطالعه بیشتر در مورد جزئیات اجرایی هر کدام از این مراحل حتما به مقاله “اجرای پی کنی و فونداسیون اسکلت بتنی و فلزی + فیلم” سر بزنید.

در فیلم زیر توضیحات مربوط به بتن مگر و اجرای آن را مشاهده می‌کنید.

حالا به مراحل اجرای فونداسیون می‌رسیم.

اجرای فونداسیون

مراحل اجرای فونداسیون در اسکلت بتنی به ۵ بخش زیر تقسیم می‌شود. برای اطلاع بیشتر از هر بخش روی آن کلیک کنید.

۱) آرماتوربندی شبکه فونداسیون

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۲) اجرای قالب‌بندی فونداسیون

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۳) بتن ‌ریزی فونداسیون

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۴) باز کردن ‌قالب‌های فونداسیون

۵) عمل آوری بتن فونداسیون

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در فیلم زیر توضیحات مربوط به اجرای فونداسیون به صورت کارگاهی گفته شده است.

۲) نحوه اجرای ستون ها در اسکلت بتنی

پس از اجرای فونداسیون، نوبت به آرماتوربندی ستون‌ها می‌رسد.

ستون‌‌های بتنی عمدتا در مقاطع مربع، مستطیل و در برخی موارد دایره‌ای اجرا می‌شوند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

آرماتورها به طور کلی نقش تعیین‌کننده‌ای در رفتار سازه بتنی، جذب انرژی، شکل‌پذیری، افزایش مقاومت کششی و جلوگیری از گسترش ترک‌ها بر عهده دارند.

بدیهی است سازه با اعمال نیروهای ثقلی و جانبی دچار تغییر شکل می‌ شود. همانطور که می‌دانید بتن مقاومت کششی پایینی دارد به همین دلیل در نواحی دارای تنش کششی، نقش آرماتورها بسیار حساس و تاثیرگذار خواهد بود.

هر آرماتور بنابه شکل و محل قرار گیری برای مقابله با تنش‌های خمشی، برشی، کششی یا ترکیب آن‌ها طراحی می‌شود.

وقوع ترک‌های مختلف در سازه های بتنی تحت بارگذاری ثقلی ناشی از وزن سازه و ملحقات آن با بارگذاری جانبی ناشی از باد و زلزله در اشکال زیر نمایش داده شده است.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

آرماتورهای عمود بر مسیر ترک یا قطع کننده آن، نقش مهمی در کنترل و جلوگیری از گسترش آن‌ها بر عهده دارند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در مورد آرماتورهای خمشی، برشی و کششی در مقالات “ضوابط آرماتور خمشی و برشی چیست؟ چه تفاوتی دارند؟” و “میلگرد کششی از صفر تا صد و کاربرد آن همراه با فیلم” به طور کامل صحبت می‌کنیم.

در آرماتوربندی ستون‌ها، ابتدا میلگردهای طولی در اندازه مناسب برش داده شده و به آرماتورهای انتظار فونداسیون به یکی از روش‌های اورلپ، فورجینگ و کوپلینگ وصله می‌شوند.

طول آرماتورهای مورد نیاز در ستون برابر است با مجموع ارتفاع ستون، ضخامت سقف و طول مهاری که از روی نقشه‌های سازه تعیین می‌شود.

هم‌زمان تنگ‌ها نیز برش و خم داده شده و پس از نصب آرماتورهای طولی، از بالا در محل خود قرار می‌گیرند.

یک توصیه کارگاهی :

قبل از اجرای آرماتورهای طولی ستون، تنگ‌ها به صورت دسته‌ای بر روی آرماتورهای انتظار قرار گرفته و سپس آرماتورهای طولی اجرا شوند. پس از تکمیل وصله آرماتورهای طولی، تنگ‌ها به ترتیب در جای خود قرار داده شوند.

تنگ‌ها یکی از عناصر اصلی در تامین شکل پذیری رفتار سازه های بتنی هستند که باید نهایت دقت در برش زدن و خم کردن آن‌ها به کار رود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

پس از تکمیل آرماتوربندی، رامکاها جهت تنظیم ابعاد ستون در دو جهت عمود بر هم با سیم آماتوربندی به میلگردهای طولی متصل می‌شوند.

رامکا تکه میلگردی است که جهت تثبیت ابعاد قالب‌ها و تنظیم کاور بتن ستون‌ها و دیوارها به کار می‌رود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

سپس قالب بندی ستون‌ها با استفاده از قالب چوبی (متشکل از الوار، چهار تراش و تخته) یا فلزی تا تراز زیر سقف انجام می‌شود.

امروزه استفاده از قالب‌های فلزی به دلیل کیفیت و سرعت اجرای بالاتر و دوام بیشتر متداول‌تر است و قالب‌های چوبی عمدتا در پروژه‌های کوچک با اهمیت کم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در این مرحله قالب‌های فلزی پس از روغن‌کاری با استفاده از گازوئیل یا روغن سوخته، متناسب با عرض ستون مورد نظر یک به یک در جای خود قرار گرفته و توسط پین و گوه‌های فلزی در هم قفل می‌شوند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

قالب ستون‌ها با عرض ۱۰، ۱۵، ۲۰ تا ۵۰ سانتی‌متر با طول‌های ۱، ۱٫۵ و ۲ متر و همچنین قالب‌های کنج نیز در ابعاد ۵×۵ و ۱۰×۵ و ۱۰×۱۰ سانتی‌متر قابل تهیه هستند.

در فیلم زیر نکات مربوط به قالب بندی به صورت کارگاهی بیان شده است.

به این نکته توجه شود که در قالب بندی ستون‌ها با توجه به امکان تراز نبودن کف، حتما باید تراز نهایی بتن ستون‌ها با استفاده از شیلنگ تراز مشخص شده و بر روی کلیه قالب‌ها علامت گذاری شود.

عدم رعایت نکته گفته شده موجب بروز مشکلات زیاد در مرحله اجرای سقف می‌شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در مرحله بعد قالب‌ها کاملا شاقول شده و پشت بندها جهت جلوگیری از کج شدن و ناشاقولی احتمالی در هر چهار طرف ستون نصب و مهار می‌شوند.

بدیهی است برای مهار ستون‌های کناری باید از قلاب هنگام بتن ریزی فونداسیون و سقف‌های بعدی استفاده کرد.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

پس از اطمینان از شاقولی قالب‌ها، جهت جلوگیری از خروج شیره بتن و اصطلاحا شن نما شدن آن، پای قالب‌ها با ملات گچ مسدود شده و بتن ریزی ستون‌ها با پمپ دکل انجام می‌شود.

قبل از بتن ریزی ستون‌ها و دیوارها، مقاومت ۷ روزه بتن فونداسیون کنترل شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

نتایج آزمایشگاه بر اساس نمونه‌های مکعبی به ابعاد ۱۵ سانتی‌متر است ولی مقاومت مشخصه مورد انتظار در نقشه‌های سازه معمولا بر اساس نمونه استوانه‌ای استاندارد (قطر ۱۵ و ارتفاع ۳۰ سانتی‌متر) قید می‌گردد.

برای تبدیل مقاومت نمونه مکعبی به نمونه استوانه‌ای باید از جدول‌های مربوطه در مبحث نهم ویرایش سال ۹۲ یا آیین نامه بتن ایران (آبا) استفاده کرد.

اما به صورت سر انگشتی برای تبدیل مقاومت مشخصه نمونه مکعبی به مقاومت مشخصه نمونه استوانه‌ای، با کسر کردن ۵ مگاپاسکال از مقاومت نمونه مکعبی، مقاومت نمونه استوانه‌ای استاندارد حاصل می‌شود.

به عنوان مثال مقاومت فشاری ۳۰ مگاپاسکال (۳۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع) نمونه مکعبی، معادل مقاومت افشاری ۲۵ مگاپاسکال (۲۵۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع) نمونه استوانه‌ای استاندارد است.

 

اجرا ساختمان

 

قالب ستون‌ها و دیوارها در اتمام بتن ریزی نیز باید دوباره شاقول شوند.

به دلیل ضربات وارده به قالب‌ها حین بتن ریزی، امکان ناشاقول شدن آن‌ها وجود داشته و باید بلافاصله پس از بتن ریزی و پیش از گیرش اولیه بتن، شاقولی قالب‌ها و پیچش احتمالی آن‌ها کنترل شود.

شاقول کردن قالب‌ها با شل یا سفت کردن پیچ‌های تنظیم جک‌ها صورت می‌گیرد.

در مورد اصول و نکات بتن ریزی ستون‌ها در مقاله “نحوه بتن ریزی ستون را اصولی یاد بگیرید! همراه با فیلم” به طور کامل صحبت می‌کنیم.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۳) زیرسازی و قالب بندی سقف

نکات مربوط به زیرسازی و قالب بندی سقف را در فیلم زیر شرح می‌دهیم.

پس از گیرش بتن و باز کردن قالب‌های ستون نوبت به اجرای سقف می‌رسد.

در این مرحله قالب کف بر روی پایه‌های اطمینان قرار می‌گیرد. 

پایه‌های اطمینان توسط چهار تراش‌ها، قوطی یا لوله داربست که فاصله آن‌ها از یکدیگر زیر سقف، ۱ الی ۱٫۲ متر است، تعبیه می‌شوند.

این فواصل زیر تیرها بین ۰٫۸ تا ۱ متر است.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

زیرسازی سقف باید طوری باشد که بتواند در مقابل نیروهای وارده مقاومت کند. در نتیجه آن‌ها را باید طبق اصول و قواعد مربوط به آن، به یکدیگر متصل کرد.

پیش‌بینی استفاده از پایه‌های اطمینان برای موارد زیر اجباری است:

تیرهای با دهانه بزرگتر از ۵ متر

تیرهای کنسول به طول بیش از ۲٫۵ متر

دال‌های با دهانه بزرگتر از ۳ متر

دال‌های کنسول به طول بیشتر از ۱٫۵ متر 

تعداد پایه‌های اطمینان، نوع و فاصله‌های بین آن‌ها باید بر اساس مقاومت کوتاه مدت بتن محاسبه شود. ولی در هر حال فاصله بین پایه‌های اطمینان نباید از ۳ متر بیشتر باشد.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۴) آرماتوربندی تیر 

مانند اجرای ستون ابتدا دسته خاموت‌ها دور آرماتورهای طولی بسته می‌شوند و سپس بعد از نصب آرماتورهای طولی در فواصل معین شده قرار می‌گیرند.

در این مرحله آرماتورهای طولی تیر باید داخل میلگرد ستون‌ها قرار گیرند. قرارگیری آرماتورهای طولی خارج از بعد ستون مجاز نیست.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

به این نکته توجه شود که فاصله اولین خاموت تیر از بر تکیه‌گاه حداکثر ۵ سانتی‌متر در نظر گرفته شود.

 اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

جهت رسیدن به طول گیرایی مناسب از قلاب‌های استاندارد مثل خم ۹۰ ، ۱۳۵ یا ۱۸۰ درجه استفاده می‌کنند.

چون اجرای قلاب ۱۳۵ و ۱۸۰ سخت است از خم ۹۰ درجه استفاده می‌کنند.

حداکثر برش در فاصله‌ یک چهارم از تکیه‌گاه ستون در تیر رخ می‌دهد. جهت مقابله با این نیرو، تعداد خاموت‌‌ها را در این ناحیه بیشتر در نظر می‌گیرند و فاصله آن‌ها را کمتر می‌کنند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در سقف‌های تیرچه و بلوک برای جلوگیری از لغزش تیرچه‌ها و افزایش مقاومت برشی از میلگردها ادکا استفاده می‌شود.

زاویه‌ی خمش اتکا جهت ایجاد طول مورب و بالا بردن مقاومت برشی، ۴۵ درجه یا ۶۰ درجه انتخاب می‌گردد.

در مورد میلگردهای اتکا و کاربردشان به طور کامل در مقاله “میلگرد ادکا یا اتکا | بررسی نکات آن با فیلم از صفر تا صد” صحبت می‌کنیم.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در سازه هایی با شکل پذیری زیاد استفاده از وصله پوششی در تیرها فقط در شرایطی مجاز است که در تمام طول وصله خاموت‌گذاری ویژه به فاصله یک چهارم ارتفاع موثر مقطع یا ۱۰ سانتی‌متر انجام شود.

همچنین رعایت ضوابط فاصله وصله‌ها از چشمه اتصال (ناحیه اتصال تیر به ستون) نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

در نواحی چشمه اتصال، نهایت دقت در فاصله و خم آرماتورها باید به کار گرفته شود. هیچ نوع وصله در این نواحی مجاز نیست.

پلیت یا شاخک جهت اتصال نما در لبه بیرونی تیرها، دال‌ها و نیز در ستون‌ها جهت مهار دیوارها و جلوگیری از واژگونی خارج از صفحه آن‌ها قبل از بتن ریزی تعبیه شود.

به این نکته توجه شود که عبور تاسیسات از داخل عناصر سازه‌ای یا تخریب آن‌ها جز در موارد خاص مطابق آیین نامه ممنوع است.

۵) اجرای دال سقف

انواع سقف اسکلت بتنی

سیستم تیر و دال مانند سقف تیرچه بلوک

به سیستم سازه‌ای که در دو یا چهار طرف دال، تیر وجود دارد سیستم تیر دال می‌گویند.

بسته به ابعاد دال و قرارگیری تکیه‌گاه‌های آن انتقال بار می‌تواند در یک راستا یا در دو راستا انجام شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

دالی که بارها را از یک راستا منتقل می‌کند، دال یک طرفه و دالی که بارها را از دو راستا منتقل می‌کند، دال دو طرفه نامیده می‌شود.

در دال‌های یک طرفه آرماتورها تنها در راستای دهانه کوچکتر مورد نیاز هستند، اما در جهت عرضی نیز جهت کنترل تنش‌های حرارتی و جلوگیری از ترک اجرا می‌شوند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در دال‌های دو طرفه آرماتورها هم در راستای دهانه بزرگ‌تر و هم در راستای دهانه کوچک‌تر نیاز هستند، به همین دلیل برای دال‌های دو طرفه از مش‌های مربعی استفاده می‌شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در سقف‌های بتنی در ابتدا کل سقف مانند تیرها شمع‌گذاری و قالب‌بندی می‌شود.

سپس با توجه به نوع یک طرفه یا دو طرفه بودن آن، آرماتور بندی سقف انجام شده و بتن‌ریزی می‌شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

به دلیل هزینه بیشتر دال‌های بتنی معمولا در ساختمان‌های مسکونی با دهانه‌های متعارف از سقف تیرچه و بلوک استفاده شده و در سازه‌های تجاری با بارگذاری زیاد با دهانه‌های بلند از سیستم دال استفاده می‌شود که در ادامه به شرح انواع آن‌ها می‌پردازیم.

در مقاله “سقف تیرچه بلوک را از صفر تا صد اصولی یاد بگیرید!” به طور کامل در مورد اجرای سقف تیرچه بلوک صحبت می‌کنیم.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم آموزش رایگان اجرای سقف تیرچه و بلوک را به هیچ عنوان از دست ندهید و روی آن کلیک کنید.

با مشاهده فیلم زیر با انواع تیرچه و اجزای سقف تیرچه بلوک آشنا شوید.

دال‌‌های بتنی 

دال‌های بتنی عبارتند از:

 

۱) دال تخت ساده 

دال‌های بتن مسلح که بدون استفاده از تیر، مستقیماً روی ستون‌‌ها تکیه دارند به دال‌‌های تخت معروف هستند.

زمانی که دهانه‌‌ها خیلی بزرگ نبوده و بارهای وارد بر دال زیاد نباشند، اجرای این نوع دال‌ها به دلیل سادگی قالب‌ بندی و آرماتوربندی، آسان‌تر از سیستم تیر دال است.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۲) دال تخت قارچی (دال تخت با سرستون)

در دال‌های تخت برای کنترل لنگرهای منفی تکیه‌گاهی در مجاورت ستون‌ها و تحمل برش پانچ اطراف ستون، معمولا ضخامت دال در اطراف ستون اندکی افزایش پیدا می‌کند.

به این ناحیه افزایش یافته ستون، سرستون و به ناحیه برجسته دال، کتیبه می‌گویند.

در عکس‌های زیر نمونه آن را مشاهده می‌کنید. 

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

همچنین در مقاله “اجرای سقف دال بتنی | از قالب‌بندی تا بتن ریزی” در مورد اجرای دال تخت ساده و دال تخت قارچی به طور کامل صحبت‌ می‌کنیم. خواندن آن را از دست ندهید.

 

۳) دال مجوف

مجوف به معنای میان تهی است. سقف‌های دال مجوف سقف‌هایی هستند که داخل ضخامت دال با اشیا پرکننده پر شده و وسط ضخامت سقف خالی از بتن است.

در اجرای دال‌های مجوف از پرکننده‌های پلاستیکی به جای بتن میانی دال استفاده می‌شود و این جایگزینی، وزن مرده سقف را کاهش می‌دهد.

سقف یوبوت ، کوبیاکس و بابل دک از این دسته هستند که در ادامه به شرح هر یک می‌پردازیم.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

سقف کوبیاکس

۳ مورد زیر اجزای اصلی سازنده سقف کوبیاکس هستند:

۱) ماژول‌های قفسه‌ای همراه با گوی‌های پلاستیکی بیضی شکل از جنس پلی اتیلن یا پلی‌پروپیلن

۲) بتن

۳) شبکه مش فوقانی و تحتانی

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در مورد دیتیل اجرایی سقف کوبیاکس در مقاله “سقف کوبیاکس | صفر تا صد نحوه اجرا به همراه فیلم” صحبت می‌کنیم.

سقف بابل دک شباهت زیادی به سقف کوبیاکس دارد با این تفاوت که المان‌های پرکننده آن کروی شکل هستند و به صورت پانل‌های پیش ساخته به کارگاه حمل می‌شوند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

سقف یوبوت

در سقف یوبوت شکل پرکننده‌های پلاستیکی، مکعب مستطیل است. قالب‌های یوبوت برای تحمل بار گسترده در حدود ۸۰ الی ۱۰۰ کیلوگرم در هر متر مربع طراحی شدند.

قالب سقف‌های یوبوت به طور کلی به ۴ دسته تقسیم می‌شوند:

۱) تک

۲) دوبل

۳) یوبوت اصلاح شده

۴) یوبوت از جنس پلی استایرن

برای مطالعه بیشتر در مورد نحوه اجرای سقف یوبوت به مقاله “اجرای سقف یوبوت را کاملا اصولی و با جزئیات یاد بگیرید!” مراجعه کنید.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

با مشاهده فیلم زیر با نکات احرایی سقف یوبوت به صورت کارگاهی آشنا شوید.

۴) دال مشبک

گاهی برای کم کردن وزن سقف و صرفه‌جویی در بتن، در وسط دهانه‌‌های دال فرورفتگی‌‌هایی ایجاد می‌شود. درنتیجه از وزن مرده دال به‌ شدت کاسته می‌شود.

به طور مثال وافل یکی از انواع سقف‌های دال مشبک است. اسم این سقف به دلیل شباهت ظاهری آن به نان وافل گرفته شده است.

برای افزایش مقاومت برشی این نوع دال‌‌ها در اطراف ستون‌ها و کنترل برش پانچ، فرورفتگی‌های آن را به صورت توپر اجرا می‌کنند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در مواقعی حتی امتداد محور واصل ستون‌‌ها نیز به صورت توپر اجرا می‌شود.

حال سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا از دال مشبک استفاده می‌کنیم؟!

زمانی که دهانه دال بزرگ باشد، ضخامت دال نیز جهت تحمل بارهای مرده و زنده سقف زیاد می‌شود.

لنگر مثبت در وسط دهانه اتفاق می‌افتد و قسمت تحتانی دال را تحت کشش قرار می‌دهد.

با توجه به این که بتن در تحمل کشش ضعیف است، می‌توان از تحمل کشش توسط بتن صرف نظر کرد. چرا که بتن تحت کشش کارایی موثری نداشته و فقط باعث افزایش وزن سقف می‌شود. 

به همین دلیل با حذف بتن اضافی زیر تار خنثی در دال مشبک، بار مرده آن بسیار کاهش پیدا می‌کند.

این سقف در مکان‌هایی که طول دهانه‌ها زیاد است (تا ۱۸ متر)، کاربرد زیادی دارد.

جهت مطالعه در مورد نحوه اجرای سقف وافل پیشنهاد می‌کنیم به مقاله “سقف وافل | صفر تا صد جزئیات نحوه اجرا + مزایا و معایب” حتما سر بزنید.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در فیلم زیر در مورد دیتیل اجرایی سقف وافل صحبت می‌کنیم.

۵) دال پیش تنیده

پیش تنیدگی‌، تنش فشاری ثابت و دائمی در یک عضو بتنی به وجود می‌آورد.

در اثر ‌تنش فشاری‌، مقداری از تنش‌های کششی ناشی از بارهای مرده و زنده در این عضو خنثی شده و در نتیجه مقاومت باربری آن افزایش پیدا می‌کند.

تنش فشاری دائمی با قرار دادن کامل فولاد در قطعه بتنی‌، کشیدن و مهار نمودن آن در دو طرف عضو به مقطع بتنی اعمال می‌شود.

در سقف بتنی پیش تنیده به جای آرماتورهای معمولی از یک سری کابل یعنی تاندون‌های با مقاومت کششی بالا استفاده می‌گردد. ‌

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

این کابل‌ها تحت کشش زیادی قرار گرفته و در دو انتهای تیر توسط گیره‌های مخصوص ثابت می‌شوند.

بدین ترتیب کابل‌های پیش تنیده پس از رها شدن از کشش، تمایل به جمع شدن و رسیدن به حالت اولیه دارند و نیروی فشاری زیادی در قسمت زیرین تار خنثی در بتن ایجاد می‌شود.‌

به تبع این نیرو در مقابل نیروی کششی که به واسطه بارهای ثقلی در بتن ایجاد می‌شود، قرار می‌گیرد.

بنا‌براین‌ کابل‌ها مقداری از نیروهای ناشی از بارهای ثقلی را خنثی می‌نمایند.

برای اینکه در مورد نحوه اجرای سقف پیش تنیده بیشتر بدانید به مقاله “سقف پیش تنیده + فیلم نحوه اجرا + مزایا و معایب” حتما سر بزنید.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

برای آشنایی بیشتر با نکات اجرایی سقف پیش تنیده، فیلم زیر را مشاهده کنید.

۶) آرماتورگذاری و بتن ریزی سقف

قبل از بتن ریزی سقف باید محل داکت‌های تاسیسات با فوم یا غلاف‌گذاری، مشخص شده تا از تخریب آتی پس از بتن ریزی پیشگیری گردد.

قبل از بتن ریزی سقف، تنگ‌های ستون‌های طبقه فوقانی در ضخامت سقف اجرا شوند.

در اجرای سقف تیرچه بلوک، پیش از بتن ریزی جهت جلوگیری از جذب شیره بتن توسط بلوک‌ها و پوک شدن آن، باید سقف آب پاشی شود.

بتن ریزی سقف ها به صورت یکنواخت از یک گوشه آغاز شده و از ریختن زیاد بتن در یک قسمت سقف و پخش کردن آن اجتناب شود.

تجمع بتن در نقطه‌ای خاص از سقف باعث افزایش احتمال ریزش آن می‌شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در مقاطع با تراکم بالای آرماتور حتما از مواد افزودنی فوق روان کننده استفاده شده و حداقل ضخامت بتن روی سقف ۵ سانتی‌متر در نظر گرفته شود.

در هنگام بتن ریزی سقف یک کارگر با تجربه از طبقه زیرین، مراحل اجرایی را بررسی کرده تا در صورت بروز مشکل نسبت به هشدار و رفع سریع آن اقدام شود.

این امر از خطرات زیر جلوگیری می‌کند:

در رفتگی قالب

ریزش بتن از حفرات احتمالی

خیز زیاد سقف 

با توجه به سطح وسیع سقف، نگهداری بتن آن جهت پیشگیری از بروز ترک و افت مقاومت از اهمیت بالایی برخوردار است.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

لازم است بتن سقف حداقل تا ۳ روز آب پاشی شده و مرطوب نگه داشته شود، به این کار عمل آوری بتن می‌گویند. استفاده از گونی نخی یا غرقاب کردن بتن از روش‌های موثر و قابل توصیه است.

برای مطالعه بیشتر در مورد روش‌های عمل آوری بتن به مقاله “روش های عمل آوری بتن با فیلم آموزش آن‌ها از صفر تا صد” سر بزنید.

۷) باز کردن قالب‌ها و جک‌ها

برداشتن جک‌ها و قالب‌های زیر سقف متناسب با شرایط جوی و الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان انجام شود.

هرگونه تعجیل در این مورد موجب افزایش خیز سقف و بروز ترک‌های احتمالی در بتن خواهد شد.

از باز کردن زودهنگام قالب مخصوصا در هوای سرد اجتناب شود، زیرا موجب شکم دادن سقف می‌شود.

باز کردن قالب‌ها و برداشتن پایه‌های اطمینان مطابق با جدول زیر انجام می‌گیرد.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

زمان‌های گفته شده در این جدول، برای بتن ساخته شده با سیمان تیپ ۱ و ۲ و فاقد مواد افزودنی کندگیرکننده معتبر است و در صورت استفاده از سیمان‌های زودگیر یا مواد افزودنی زودگیرکننده می‌توان این زمان‌ها را کاهش داد.

در صورت کرمو شدن بتن پس از قالب برداری باید نسبت به ترمیم آن با گروت (ملات پرمقاومت) اقدام کرد.

پس از باز کردن قالب‌ها، عمل آوری بتن با پاشیدن آب، نصب گونی مرطوب یا استفاده از مواد شیمیایی تا حداقل ۳ روز ضروری است.

اصول و مراحل ساخت بتن 

پیش از خواندن ادامه مطلب، با مشاهده فیلم زیر با اختلاط دستی بتن آشنا شوید.

در صورت ساخت بتن داخل کارگاه باید به کیفیت و مقدار عناصر اصلی بتن شامل آب ، سیمان ، شن ، ماسه و مواد افزودنی احتمالی دقت شود.

در مقاله “طرح اختلاط بتن + حل گام به گام + فیلم نمونه حل دستی” به طور کامل در مورد طرح اختلاط بتن و محاسبه سرانگشتی آن صحبت می‌کنیم.

به هنگام استفاده از سیمان، به تاریخ تولید سیمان روی پاکت توجه شود. سیمان کیسه‌ای در مناطق با رطوبت حداکثر ۹۰ درصد، ۴۵ روز پس از تولید و در سایر مناطق ۹۰ روز پس از تولید باید مصرف شود.

همچنین سیمان ذخیره شده در سیلو نیز باید حداکثر ۹۰ روز پس از تولید، مصرف شود. انبار کردن سیمان به مدت طولانی موجب افت مقاومت و کلوخه شدن آن می‌شود.

کیسه‌های سیمان در جای خشک و بدون رطوبت و حداکثر ۱۲ پاکت در مناطق خشک و ۸ پاکت در مناطق مرطوب روی هم انبار شوند.

     اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

افزایش حدود ۵ تا ۱۰ درصدی سیمان جهت جبران افت مقاومت ناشی از عدم قطعیت‌ها و نواقص احتمالی به عنوان یک راهکار در دسترس و نه قطعی قابل توصیه است.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

از آنجا که حدود ۷۵ درصد حجم بتن را دانه‌های سنگی تشکیل می‌دهد، باید نهایت دقت در تهیه و ترکیب آن‌ها به کار رود.

ماسه مورد استفاده باید از نوع شسته فاقد خاک انتخاب شود، زیرا وجود خاک موجب افت محسوس مقاومت بتن می‌شود. 

شیب دپوی درشت دانه (شن) نباید زیاد باشد، زیرا در این صورت دانه‌های درشت‌تر در پایین و دانه‌های ریزتر در بالای دپو قرار گرفته و موجب ناهمگنی مخلوط می‌شوند.

به همین دلیل باید در زمان تخلیه، بار کامیون‌ها در کنار هم تخلیه شوند نه روی یکدیگر.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

جهت پیمانه کردن اجزاء بتن دو روش وجود دارد: اختلاط وزنی ، اختلاط حجمی

روش اختلاط وزنی بهتر از حجمی است و در صورت دسترسی به ابزار کنترلی مانند ترازو ترجیحا باید از این روش استفاده شود. 

برای پیمانه کردن شن و ماسه نباید از بیل استفاده کرد، زیرا تقریبا هیچ وقت بیل پر شده توسط دو نفر از لحاظ حجم یا وزن، مساوی نبوده و حتی بیل پر شده یک نفر در ساعات مختلف کار با هم متفاوت است.

ساخت بتن و طرح اختلاط باید بر مبنای آزمایشات معتبر باشد، ولی در موارد جزئی و به صورت سرانگشتی می‌توان مقاومت مورد نیاز را به علاوه عدد ۱۰۰ کرد تا عیار بتن مشخص شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

به عنوان مثال برای ساخت بتن با مقاومت استوانه‌ای ۲۵۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع، عیار سیمان حدود ۳۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب مناسب است.

با لحاظ نسبت آب به سیمان حدود ۰٫۵، میزان آب مورد نیاز نیز حدود ۱۷۵ لیتر در مترمکعب تعیین می‌شود.

با فرض چگالی بتن در حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب، مابقی وزن مخلوط در حدود ۱۸۷۵ کیلوگرم مربوط به مصالح سنگی شامل شن و ماسه است که از این میزان، بین ۵۰ تا۶۰ درصد ماسه (۹۳۸ تا ۱۱۲۵ کیلوگرم) و بین ۴۰ تا ۵۰ درصد شن (۷۵۰ تا ۹۳۸ کیلوگرم) بسته به نوع، سایز سنگدانه و اسلامپ مورد نیاز در نظر گرفته می‌شود.

لازم به ذکر است آب لازم جهت هیدراتاسیون سیمان ۰٫۲۲ وزن آن است و مابقی نسبت آب به سیمان تا عدد ۰٫۵ جهت افزایش کارایی بتن است.

به همین دلیل بهتر است نسبت آب به سیمان در محاسبه فوق ۰٫۲۲ در نظر گرفته شده و پس از تعیین مقدار شن و ماسه، مقدار آب تا ۰٫۵ برابر وزن سیمان لحاظ گردد.

با توجه به حجم بتونیر کارگاه (معمولا ۳۰۰ لیتری که تا حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ لیتر پر می‌شود) اعداد مذکور به تناسب اصلاح می‌گردد.

در مورد انواع مخلوط کن های بتن در مقاله “انواع مخلوط کن بتن یا میکسر زیر ذره بین” به طور کامل صحبت می‌کنیم.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

نکته قابل توجه این است که لحاظ نسبت آب به سیمان حدود ۰٫۵ با در نظر گرفتن وزن سنگدانه‌ها در حالت SSD یعنی به صورت اشباع با سطح خشک است و در صورت وجود رطوبت بیشتر از مقدار فوق مخصوصا در مورد ماسه باید میزان آب مطابق با جدول زیر مورد بازبینی قرار گیرد.

اگر با گوشی خود این مقاله را می‌خوانید، جهت مشاهده بهتر جدول، گوشی خود را بچرخانید.

نوع مصالح تغییرات رطوبتی مصالح نسبت به وضعیت SSD تغییرات آب (درصد) تغییرات وزن سنگدانه

(درصد)

ماسه خیس (سطح سنگدانه‌ها کاملا خیس بوده و بین ذرات آب نیز وجود دارد.) (۲۰ ∼ ۱۰) – (۴ ∼ ۲) +
مرطوب ( سطح نمونه‌ها مرطوب است، اما از سطح آن‌ها آب چکه نمی‌کند.) (۱۱ ∼ ۰) – (۲٫۵ ∼ ۰) +
اشباع با سطح خشک (مغز دانه‌ها از آب اشباع است ولی سطح آن‌ها خشک است.)
خشک شده در محیط (داخل دانه‌ها کمی آب وجود دارد، ولی در هوا خشک شده‌اند.) (۱۳ ∼ ۰) + (۲٫۵ ∼ ۰) –
خشک آونی (دانه‌ها کاملا خشک بوده و هیچ گونه رطوبتی ندارند.) (۲۰ ∼ ۱۳) + (۵ ∼ ۲) –
شن  خیس (سطح سنگدانه‌ها کاملا خیس بوده و بین ذرات آب نیز وجود دارد.) (۱۰ ∼ ۵) – (۵ ∼ ۲) +
مرطوب ( سطح نمونه‌ها مرطوب است، اما از سطح آن‌ها آب چکه نمی‌کند.) (۶ ∼ ۰) – (۲٫۵ ∼ ۰) +
اشباع با سطح خشک (مغز دانه‌ها از آب اشباع است ولی سطح آن‌ها خشک است.)
خشک شده در محیط (داخل دانه‌ها کمی آب وجود دارد، ولی در هوا خشک شده‌اند.) (۶ ∼ ۰) + (۲ ∼ ۰) –
خشک آونی (دانه‌ها کاملا خشک بوده و هیچ گونه رطوبتی ندارند.) (۱۰ ∼ ۵) + (۳ ∼ ۲) –

علامت  –  به معنی کاهش وزن آب یا سنگدانه در طرح اختلاط و علامت + به معنی افزایش وزن آب یا سنگدانه است.

به عنوان مثال عبارت (۱۰ ۵) – نشانه آن است که میزان رطوبت سنگدانه حدود ۵ الی ۱۰ درصد بیشتر از میزان اشباع با سطح خشک است و باید ۵ تا ۱۰ درصد از میزان آب در نظر گرفته شده (مثلا ۱۷۵ لیتر) کم شود.

در کارگاه برای تشخیص میزان رطوبت سنگدانه نسبت به حالت SSD می‌توان با یک آزمایش ساده، وضعیت رطوبتی آن را تخمین زد.

مقداری از ماسه را برداشته و در مشت فشرده کرد. حال اگر ماسه از هم جدا شود، به دست نچسبد و به شکل گلوله نیز درنیاید، رطوبت موجود کمتر از ظرفیت جذب آب و احتمالا حدود ۱ تا ۲ درصد است.

اگر ماسه پس از فشردن در مشت جدا نشود و خیلی کم به دست بچسبد، رطوبت آن در حدود ظرفیت جذب آب و بین ۲ تا ۴ تخمین زده می‌شود.

اگر ماسه حالت برق زدن و درخشش داشته و دست را کاملا خیس کند، رطوبت آن زیاد و بیش از ۴ درصد است.

معمولا با تغییر رطوبت سنگدانه، حجم آن نیز تغییر می‌کند. هر چه اندازه سنگدانه ریزتر باشد، این پدیده شدیدتر خواهد بود.

به عبارت دیگر تغییر رطوبت ماسه اثر قابل توجهی روی حجم آن دارد.

ترتیب ریختن مصالح به داخل بتونیر بستگی به نوع مخلوط دارد، ولی معمولا پیشنهاد می‌شود حدود نصف میزان آب و سپس به ترتیب شن، سیمان و ماسه و در انتها مابقی آب داخل بتونیر ریخته شود.

بتن باید به نحوی مخلوط شود که ظاهری یکنواخت داشته باشد و کلیه مواد تشکیل دهنده آن به صورت همگن در مخلوط کن پخش شوند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

این زمان معمولا حدودا ۱ تا ۱٫۵ دقیقه پس از اضافه کردن کلیه عناصر در نظر گرفته می‌شود.

پس از اختلاط کامل، بتن با فرغون تا محل مورد نظر جابه‌جا می‌شود. حجم فرغون حدود ۵۰ الی ۶۰ لیتر بتن است که حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم وزن دارد.

دقت شود که فرغون باید کاملا تمیز باشد و داخل آن قبل از استفاده مرطوب شود.

برای مطالعه بیشتر در مورد اختلاط دستی بتن و مشاهده فیلم محاسبه سرانگشتی طرح اختلاط بتن به مقاله “نکات اجرایی اختلاط بتن دستی + مدت اختلاط بتن” حتما سر بزنید.

مراحل بتن ریزی

به طور کلی بتن ریزی از مراحل زیر تشکیل شده است:

برای مطالعه بیشتر در مورد نکات هر کدام روی لینک آن کلیک کنید.

۱) حمل بتن

در صورت استفاده از بتن آماده، مخلوط بتنی توسط تراک میکسر از محل بچینگ پلانت تا کارگاه حمل می‌شود. فیلم زیر را مشاهده کرده تا با نکات بیشتری آشنا شوید.

۲) بتن ریزی با پمپ یا وسایل دیگر

پس از رسیدن بتن به کارگاه نوبت به بتن ریزی می‌رسد، این امر به روش‌های مختلفی انجام می‌شود. متداول‌ترین روش بتن ریزی، استفاده از پمپ هوایی و زمینی است.

۳) تراکم بتن

بلافاصله پس از بتن ریزی، عملیات تراکم بتن شروع می‌شود. هدف از تراکم بتن حذف حباب‌های هوای ناخواسته در بتن است. این امر به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که رایج‌ترین آن ویبره زدن بتن توسط ویبراتورها است.

بتن باید کاملا ویبره شده و در مقاطع با تراکم آرماتور بالا از مواد فوق روان کننده جهت جلوگیری از کرمو شدن بتن استفاده شود.

فیلم زیر را مشاهده کرده تا نحوه ویبره بتن را در کارگاه مشاهده کنید.

۴) پرداخت بتن

پرداخت بتن عمدتا برای دال‌ها انجام می‌شود. هدف از پرداخت بتن تراز کردن مخلوط بتنی و حذف ناهمواری‌های آن است که در فیلم زیر نکات اجرایی آن بیان می‌شود.

۵) عمل آوری بتن

عمل آوری فرآیندی است که سبب جلوگیری از افت رطوبت بتن شده و دمای بتن را در وضعیت رضایت‌بخشی حفظ می‌کند.

این امر با روش‌های مختلفی شامل موارد زیر انجام می‌شود:

 عمل آوری بتن با آب

 عمل آوری عایقی بتن

عمل آوری بتن با بخار آب

در فیلم زیر در مورد نکات عمل آوری و روش‌های آن صحبت می‌کنیم.

در محل قطع بتن ریزی جهت جبران افت مقاومت برشی بتن به دلیل دوتکه اجرا شدن، از آرماتورهای دوخت استفاده شود. به این صورت که نصف طول آرماتور در بتن قبلی و مابقی در بتن ریزی بعدی قرار می‌گیرد.

محل قطع بتن به دلیل مسائل اجرایی، در نواحی تنش برشی حداقل و حتما به صورت عمودی اجرا شود. این ناحیه در پی‌ها در یک سوم میانی فاصله بین ستون‌ها و در تیرها و دال‌ها دور از نواحی چشمه اتصال و در ثلث میانی طول تیر اجرا شود.

برای مطالعه بیشتر در مورد اصول و نکات بتن ریزی به مقاله “اصول بتن ریزی صحیح چیست |نکات حرفه‌ای با فیلم” حتما سر بزنید. در فیلم زیر هم به شرح نکات آن می‌پردازیم.

نکات مربوط به انواع میلگردها

با توجه به نوع عملکرد آرماتور و نقشی که دارد از انواع مختلف میلگرد استفاده می‌شود.

به طور کلی میلگردها از نظر ظاهری و مکانیکی به چهار دسته تقسیم می‌شوند که در جدول زیر مشاهده می‌کنید.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

از میلگردهای A3 معمولا برای آرماتورهای طولی و از میلگردهای A2 برای آرماتورهای عرضی استفاده می‌شود.

جهت مطالعه بیشتر در مورد دیتیل خصوصیات انواع این میلگردها و کاربردهای آن به مقاله “انواع میلگرد و کاربرد آنها از صفر تا صد + فیلم معرفی” حتما سر بزنید.

جهت اتصال آرماتورها به یکدیگر باید از گره مناسب آن اتصال استفاده شود.

انواع گره‌ زدن میلگرد عبارتند از:

۱) گره ساده

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۲) گره صلیبی

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۳) گره پشت گردنی

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۴) گره اصطکاکی

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

جهت بستن میلگردها به هم از سیم آرماتوربندی استفاده می‌شود. 

نکته‌ مهمی که در مورد سیم آرماتور بندی باید به آن توجه شود این است که سیم‌ها باید به سمت داخل خم شوند یا انتهای آن بریده شود.

در غیر این صورت پس از بتن ریزی و اجرای نازک کاری، دچار زنگ زدگی شده و زنگ زدگی را به آرماتورهای اصلی منتقل می‌کند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

می‌‌توانید در فیلم زیر گره زدن آرماتور را به صورت کاربردی و کارگاهی مشاهده نمایید.

همانطور که می‌دانید در آرماتوربندی از اشکال مختلف میلگرد استفاده می‌شود که هر کدام کاربرد مخصوص به خود را دارند. که در مقاله “صفر تا صد ضوابط و انواع خم میلگرد | خم آرماتور | در یک مقاله” در مورد جزئیات و نحوه ایجاد آن‌ها صحبت می‌کنیم.

اما به طور خلاصه این اشکال عبارتند از:

میلگرد خاموت :

در تیرها به آرماتورهایی که عمود بر آرماتورهای طولی هستند، خاموت و در ستون، تنگ می‌گویند. خاموت‌ها وظیفه تحمل برش و پیچش را دارند و تنگ‌ها بیشتر نقش محصورکنندگی آرماتورهای طولی را دارند.

در فیلم زیر دیتیل بیشتری بیان می‌شود.

میلگرد سنجاقی :

این میلگردها از دو طرف دارای قلاب ۱۳۵ درجه هستند که جهت افزایش مقاومت برشی استفاده می‌شوند. فیلم زیر را مشاهده کنید تا با این میلگرد بیشتر آشنا شوید.

میلگرد راستا (سیتکا)

این میلگردها جهت افزایش مقاومت کششی به کار می‌روند و یک شاخه با دو انتهای برجسته دارند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

میلگرد ادکا :

همانطور که در فیلم زیر بیان می‌شود، این آرماتورها باعث اتصال مناسب تیرچه به تیر شده و باعث می‌شوند روی هم نلغزند، همچنین باعث افزایش مقاومت برشی سقف در تکیه‌گاه می‌شود. این آرماتورها به شکل Z کشیده هستند.

میلگرد خرک :

میلگردهای خرک برای ایجاد فاصله بین مش تحتانی و فوقانی فونداسیون استفاده می‌شوند و نقش سازه‌ای ندارند. 

میلگرد رکابی :

میلگرد رکابی به جهت در امتداد نگه داشتن آرماتورهای طولی یا عمودی در بتن ریزی دیوارها و تنظیم فاصله بین دو شبکه آرماتور استفاده می‌شود.

میلگرد ممان منفی :

به دلیل بتن ریزی درجا تیر و سقف، اتصال تیرچه ها به تیر، کمی گیردار می‌شود که این امر باعث ایجاد لنگر منفی در قسمت بالای تیر و سقف می‌گردد. جهت مقابله با این لنگر، از آرماتور ممان منفی استفاده می‌شود.

برای تامین طول مهاری، در انتهای آن خم ۹۰ درجه ایجاد می‌کنند.

با توجه به نقش مهم خم ۱۳۵ درجه خاموت‌ها در افزایش شکل‌پذیری و عدم شکست برشی ستون (شکست ترد) در هنگام زلزله، اکیدا توصیه می‌شود هر دو خم ابتدا و انتهای خاموت دقیقا مطابق نقشه‌ها اجرا شده و از به کار بردن خم‌های ۹۰ درجه اجتناب شود.

معمولا در کارگاه‌های ساختمانی جهت تسریع و سهولت کار، خم‌ها به صورت ۹۰ درجه اجرا شده یا نهایتا فقط خم ابتدای خاموت با زاویه ۱۳۵ درجه اجرا می‌شود. 

شاخه‌های میلگرد با اندازه‌های ۱۲ متری تولید می‌شوند. زمانی که نیاز به طولی بیش از ۱۲ متر باشد، میلگردها باید وصله شوند. جهت وصله میلگردها روش‌های مختلفی وجود دارد. این روش‌ها عبارتند از:

۱) وصله پوششی یا اورلپ

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۲) وصله مکانیکی یا کوپلینگ

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۳) وصله جوشی یا فورجینگ

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

۴) وصله اتکایی

در مورد هر کدام از این وصله‌ها و دیتیل اجرایی  آن‌ها در مقاله “روش های وصله آرماتورها | کوپلینگ ، فورجینگ ، اورلپ و اتکایی” صحبت می‌کنیم. همچنین با مشاهده فیلم زیر می‌توانید با آن‌ها آشنا شوید.

سیستم‌های باربر جانبی در اسکلت بتنی

در سازه ها جهت مقابله با نیروهای جانبی مانند باد و زلزله از سیستم‌های باربر جانبی استفاده می‌شود. 

سیستم‌های باربر متداول در اسکلت بتنی عبارتند از:

۱) دیوار برشی بتنی

دیوار برشی بتنی به عنوان یک سیستم جانبی شکل‌ پذیر با سختی بسیار بالا همواره مورد توجه طراحان بوده است. این دیوار بارهای درون صفحه‌ای تحمل می‌کند.

از دیوار برشی بتنی در هر دو اسکلت فولادی و اسکلت بتنی می‌توان استفاده کرد.

اگر می‌خواهید در مورد دیتیل اجرایی دیوار برشی بتنی بدانید به مقاله “نحوه اجرای دیوار برشی بتنی و دیوار حائل در سازه فولادی و بتنی” مراجعه کنید.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

در فیلم زیر در مورد نکات مربوط دیوار برشی بیشتر صحبت می‌کنیم.

۲) قاب خمشی بتنی

قاب خمشی از تیر، ستون و اتصالات تشکیل شده است. اتصالات در این قاب صلب بوده و تکیه‌گاه‌ها از نوع گیرداری هستند.

اتصالات صلب باعث ایجاد سختی جانبی می‌گردند به همین دلیل به عنوان سیستم باربر جانبی استفاده می‌شوند.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

اسکلت بتنی پیش ساخته

المان‌های بتنی پیش ساخته به دلیل مزایای زیاد مورد توجه قرار گرفته‌اند. از جمله مزایای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سرعت اجرای بالایی دارد

کیفیت بالا به دلیل نظارت بالایی که در تمام مراحل ساخت وجود دارد.

باعث کاهش هزینه‌های اجرا می‌شود.

روش‌های پیش تنیدگی و پیش تنیده پس کشیده با دقت و نظارت بالایی روی آن‌ها انجام شده.

امکان استفاده مجدد از آن‌ها وجود دارد.

به نیروی انسانی کمتری نیاز است.

امکان انبار کردن آن‌ها وجود دارد.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

اما هر روشی در کنار مزایای خود معایبی نیز دارد، از معایب این المان‌ها می‌توان به سرمایه اولیه زیاد آن‌ها، محدودیت‌های طراحی، اجرا و ابعاد اشاره کرد.

از جمله المان‌های پیش ساخته شامل موارد زیر است:

المان جعبه‌ای 

سیستم‌های دیوار باربر 

اسکلت با ستون یکپارچه

  اسکلت با ستون مجزا

قاب‌های پرتال

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

مزایا و معایب اسکلت بتنی

مزایای اسکلت بتنی

سرمایه به صورت تدریجی در طول ساخت وارد می‌شود.

نیاز به نیروی انسانی با تخصص بسیار بالا ندارد.

 در برابر آتش سوزی مقاومت بالایی دارد.

نیاز به محافظت و نگهداری کمتری دارد.

عمر کاربری بالایی دارد.

مقاومت بتن به مرور زمان بیشتر می‌شود.

اسکلت بتنی چیست ؟ مزایا و معایب و مراحل ساخت

معایب اسکلت بتنی

سرعت اجرای پایینی دارد.

بار مرده بیشتری نسبت به اسکلت فولادی دارد.

به طور کلی مقاومت کششی پایینی دارد.

آسیب‌پذیری بالایی در برابر عوامل محیطی و یون‌های مخرب دارد. 

در صورت نیاز به ترمیم، عملیات ترمیم آن سخت است.

 

آموزش اجرای اسکلت بتنی

عمده مطالبی که در دانشگاه آموزش داده می‌شوند یا غیر مرتبط هستند یا بیشتر مباحث محاسباتی را دنبال می‌کنند.

اگرچه مباحث محاسباتی اساس دانش فنی در مهندسی عمران را شکل می‌دهند اما قبول کنید درصد کمی از افراد فارغ التحصیل وارد حوزه طراحی و محاسبات شده و عمدتا در بخش اجرا یا نظارت مشغول به کار می‌شوند.

اگر به دوران دانشگاهی خود فکر کنید، قطعا تایید می‌کنید که به مسائل اجرایی و کاربردی خیلی کم پرداختند و آنچه که آموزش داده شد برای حضور در بازار کار رقابتی این روزها کافی نیست!

قطعا می‌دانید که یادگیری روش‌ها و فنون مختلف اجرایی نیازمند زمان زیاد و کسب تجربه است. به طورمثال دال‌های بتنی انواع و عملکردهای مختلفی دارند مثل کوبیاکس، بابل دک، یوبوت، وافل، اینتل دک، پیش تنیده، هالوکور و غیره.

تو این ویدئو آموزش حرفه‌ای اجرای اسکلت‌های بتنی رو هم به طور کامل توضیح دادیم!

برای مشاهده سرفصل‌های این آموزش و جزئیات بیشتر روی آموزش حرفه‌ای اجرای اسکلت‌ های بتنی کلیک کنید.

امیدواریم در پایان این مقاله دید خوبی نسبت به مراحل ساخت اسکلت بتنی ، مزایا و معایب آن پیدا کرده باشید و از اینکه تا پایان مقاله با ما همراه بودید، تشکر می‌کنیم. نظرات خود را در مورد این مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران

برای مشاهده تمامی مسیرهای یادگیری مهندسی عمران به صفحه زیر سر بزنید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *