سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

تیرچه پیش تنیده چیست و معایب آن کدام اند؟

۳۰ آذر ۱۴۰۰
دسته بندی ها: وبلاگ اسکلت بتنی سقف های بتنی
تیرچه پیش تنیده چیست

آیا تا به حال در مورد روش پیش تنیدگی شنیده‌اید؟! آیا می‌دانید تیرچه پیش تنیده چیست و چگونه ساخته می‌شود؟! آیا می‌دانستید روش پس تنیدگی وجود ندارد؟! ما در این مقاله در مورد صفر تا صد تیرچه پیش تنیده ، مزایا و معایب آن صحبت می‌کنیم و همچنین برای دید بهتر شما فیلم نحوه ساخت تیرچه پیش تنیده را قرار دادیم. پس تا انتهای این مقاله با ما در آکادمی عمران همراه باشید تا به جواب تمام سوال‌های خود برسید.

تیرچه پیش تنیده چیست؟

قبل از خواندن ادامه مطلب، با مشاهده فیلم زیر با مراحل ساخت تیرچه پیش تنیده بیشتر آشنا شوید.این فیلم تنها بخش کوتاهی از آموزش اجرای ساختمان آکادمی عمران است. برای اینکه با تمام ریزه کاری‌های این بخش آشنا شوید توصیه می‌کنیم حتما به این آموزش سر بزنید.

قبل از آن که جواب سوال ” تیرچه پیش تنیده چیست ” را بدهیم، ابتدا با مفهوم پیش تنیدگی و علت استفاده از این روش آشنا شوید.

بتن مقاومت کششی پایینی دارد، برای افزایش مقاومت کششی بتن از المان‌های فولادی استفاده می‌شود. میلگردها معمولا تنش تسلیمی حدودا برابر با 300 تا 500 مگاپاسکال دارند.

اما برخی المان‌های فولادی تنش تسلیمی بین 1750 تا 1900 مگاپاسکال دارند. به همین دلیل می‌توانند مقاومت کششی بیشتری برای بتن فراهم کنند.

هدف از پیش تنیدگی این است که قبل از بارگذاری، المان بتنی را تحت فشار قرار دهند. یعنی قسمتی که قرار بود تحت بارگذاری به کشش بیفتد، ابتدا تحت فشار قرار می‌گیرد.

پس از بارگذاری به قسمتی که تحت فشار است، نیروی کششی وارد شده و این دو نیرو یکدیگر را خنثی می‌کنند.

تیرچه پیش تنیده

در کل با اجرای پیش تنیدگی، سازه قبل از بارگذاری نسبت به بار وارده مقاوم می‌شود و مقداری تنش فشاری در آن ایجاد شده تا در برابر تنش‌های کششی که بعدا هنگام بارگذاری ایجاد خواهد شد، مقاوم گردد.

با افزایش مقاومت کششی در المان‌های بتنی، می‌توان از آن‌ها در دهانه‌های بلند استفاده کرد.

برای ساخت تیرچه پیش تنیده از مفتول‌های سیمی 5 میلی‌متری استفاده می‌کنند. چند سیم مفتول در کنار هم، استرند را تشکیل می‌دهند و از تشکیل استرندها کابل ایجاد می‌شود که در سقف و تیر از آن استفاده می‌شود.

در مقاله سقف پیش تنیده به طور کامل در مورد سقف پیش تنیده و نحوه اجرای آن صحبت می‌کنیم.

تیرچه پیش تنیده چیست

برای ایجاد نیروی پیش تنیدگی در بتن تیرچه، ابتدا مفتول‌ها را تا 65 درصد مقاومت نهایی خود می‌کشند. سپس بتن ریزی انجام شده و پس از گیرش بتن، سیم‌ها رها می‌شوند. در این حالت بتن تحت فشار قرار می‌گیرد.

مقطع بتنی این تیرچه‌ها T شکل بوده و مقاومت فشاری ۲۸ روزه نمونه‌های مکعبی بتن نباید از ۳۵۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع و دو برابر تنش فشاری قسمت زیرین تیرچه‌ها کمتر باشد.

زیرا ممکن است بعضی قسمت‌ها علاوه بر فشاری که تحت پیش تنیدگی تحمل می‌کنند، تحت بارگذاری نیز نیروی فشاری به آن‌ها وارد شود. به همین دلیل برای اطمینان بیشتر مقاومت فشاری نباید از دو برابر تنش فشاری قسمت زیرین تیرچه‌ها کمتر باشد.

میزان کشش سیم‌ها اگر از حد طراحی شده، بیشتر باشد، ممکن است سیم‌ها پاره شوند و اگر کمتر کشیده شوند، فشار کافی برای مقابله با نیروی کششی به وجود نخواهد آمد.

سیم‌ها باید در جایی قرار بگیرند که تنش فشاری در قسمت تحتانی بیشتر از تنش فشاری قسمت فوقانی باشد. به طور کلی تعداد و نحوه چینش توسط طراح تعیین می‌شود.

این نوع تیرچه‌ها آرماتورهای عرضی ندارد زیرا نیروی پیش تنیدگی در تیرچه موجب افزایش مقاومت برشی بتن شده و نیاز به آرماتورهای عرضی نیست.

اما گاهی برای افزایش مقاومت برشی و همچنین سهولت در حمل و نقل، در ابتدا و انتهای آن دو آرماتور عرضی قرار می‌دهند.

تیرچه پیش تنیده چیست

انواع تیرچه های پیش تنیده

تیرچه‌های پیش تنیده در متراژهای مختلفی تولید می‌شوند و انواع به خصوصی ندارند اما نیروی پیش تنیدگی به دو صورت زیر اعمال می‌شود:

پیش تنیده پیش کشیده: در این حالت قبل از بتن ریزی، ابتدا مفتول‌ها را در موقعیت خود قرار داده و به وسیله جک‌های هیدرولیکی تحت کشش قرار می‌دهند.

سپس بتن ریزی انجام می‌شود. زمانی که بتن به مقاومت مطلوب خودش رسید، سیم‌ها را رها می‌کنند. این امر باعث می‌شود که بتن تحت فشار قرار گیرد.

پیش تنیده پس کشیده: در این روش سیم‌ها در جای خود قرار داده می‌شوند و سپس بتن ریزی انجام می‌شود. زمانی که بتن به حداقل 70 درصد از مقاومت خودش رسید، سیم‌ها کشیده می‌شوند. در روش پیش تنیده پس کشیده از غلاف استفاده شده و پس از کشش داخل غلاف گروت تزریق می‌شود تا فولاد و بتن یکپارچه عمل کنند.

بدیهی است برای اجرای تیرچه بتنی پیش ساخته از روش پیش تنیده پیش کشیده استفاده می‌شود.

نکته مهم:

بعضی به اشتباه به روش پیش تنیده پس کشیده، پس تنیدگی می‌گویند که غلط است. پس تنیدگی به این معناست که پس از اعمال بارگذاری زمانی که قسمت زیرین تحت کشش است، باز هم این کابل‌ها کشیده شده و رها شوند.

معایب تیرچه پیش تنیده

این امر موجب ترک خوردن بتن شده و کشش بیشتر آن موجب افزایش ترک می‌شود. حتی اگر کابل‌ها در غلاف باشند، چون المان تحت بارگذاری است، گروت هنگام گیرش ترک می‌خورد.

Call To Action 1

۳۰ ساعت آموزش حرفه‌ای دفترفنی و ساختمان سازی

تیرچه بتنی پیش تنیده

همانطور که می‌دانیم سقف تیرچه بلوک برای دهانه‌های ماکزیمم 7 تا 8 متر مناسب است. برای دهانه‌های بیش از این مقدار باید از تیرچه‌های بتنی پیش تنیده استفاده کرد. برای آشنایی بیشتر با انواع سقف بتنی روی لینک آبی رنگ کلیک کنید.

سطح مقطع تیرچه بتنی پیش تنیده به این شکل است که دو طرف آن به حالت سپری ساخته می‌شود تا بلوک‌ها به راحتی در قسمت پاشنه قرار بگیرند.

ارتفاع این تیرچه‌ها در حدی است که مقاومت لازم در هنگام حمل، جایگذاری و تحمل بارها در هنگام اجرا را داشته باشند.

تیرچه‌های پیش تنیده در طول‌‌های 8 تا 12 متر تولید می‌شوند.

عرض پاشنه این تیرچه‌ها 10 سانتی‌متر و ضخامت آن 4 سانتی‌متر است. عرض قسمتی که بلوک‌ها روی آن قرار می‌گیرند حدود 2 سانتی‌متر است.

تیرچه بتنی پیش تنیده

معمولا برای درگیری بیشتر بتن پوششی سقف و بتن این تیرچه‌ها، سطح بالایی آن را مضرس می‌کنند.

پوشش بتنی اطراف سیم‌ها باید حداقل 2 سانتی‌متر باشد و فاصله بین دو سیم طوری طراحی شود که بزرگ‌ترین اندازه سنگدانه از بین آن‌ها رد شود.

جهت عملکرد یکپارچه تیر و تیرچه‌ها، باید آن‌ها در تیر مهار شوند.

تیرچه‌ها با فاصله‌های معین از هر طرف در تیرها مهار می‌شوند. طول مهاری لازم از هر طرف باید به اندازه 15 سانتی‌متر باشد.

پس از جایگذاری تیرچه‌ها، بلوک‌های یونولیتی یا سفالی بین تیرچه‌ها قرار داده می‌شوند. پس از تکمیل آرماتوربندی و اجرای آرماتورهای حرارتی، بتن ریزی سقف آغاز می‌شود.

بقیه نکات اجرایی سقف تیرچه بلوک پیش تنیده مانند سقف تیرچه بلوک با تیرچه‌های پیش ساخته خرپایی است که در مقاله اجرای سقف تیرچه بلوک در مورد آن صحبت می‌کنیم.

تیرچه پیش تنیده چیست

اجرای تیرچه پیش تنیده

در انتهای این مقاله بهتر است که جبه دو سوال مهم پاسخ دهیم.

1) آیا آرماتور ممان منفی در سقف تیرچه بلوک پیش تنیده اجرا می‌ شود؟

طراحی سقف تیرچه بلوک پیش تنیده، کنترل مقاومت خمشی آن و تعیین تعداد مفتول‌ها در تیرچه با فرض دو سر تکیه‌گاه مفصلی انجام می‌شود.

محل قرارگیری مفتول‌ها طوری تعیین می‌شود که پس از بارگذاری که تحت کشش قرار می‌گیرند، نیروی فشاری پیش تنیدگی را خنثی کنند.

در سقف تیرچه بلوک زمانی که بتن ریزی تیر و تیرچه انجام می‌شود، اتصال این دو، تا حدودی گیردار می‌شود و در بالای تیر لنگر منفی به وجود می‌آید. برای مقابله با این لنگر منفی از آرماتور ممان منفی استفاده می‌شود.

پس وجود آرماتور ممان منفی در محل تکیه‌گاه باعث ایجاد ظرفیت خمشی منفی می‌شود که مجموع آن با نیروی فشاری پیش تنیدگی ممکن است باعث خرد شدن بتن شود.

همچنین وجود آرماتور ممان منفی در محل تکیه‌گاه، ممکن است لنگر پیچشی ناخواسته‌ای ایجاد کند. به همین دلیل از آرماتور ممان منفی در سقف تیرچه بلوک پیش تنیده استفاده نمی‌شود.

برای مطالعه بیشتر در مورد آرماتور ممان منفی به مقاله میلگرد ممان منفی سر بزنید.

آرماتور ممان منفی

2) آیا آرماتور ادکا در سقف تیرچه بلوک پیش تنیده اجرا می‌ شود؟

در سقف تیرچه بلوک برای افزایش مقاومت برشی مقطع و اتصال مناسب تیرچه به تیر، از آرماتور ادکا استفاده می‌شود.

با ایجاد نیروی فشاری در اثر پیش تنیدگی، مقاومت برشی مقطع نیز افزایش می‌یابد و معمولا خود به تنهایی مقاومت لازم را در برابر نیروهای برشی دارد.

اگر مجموع مقاومت برشی بتن تیرچه پیش تنیده و بتن پوششی سقف در برابر نیروهای برشی، کافی نباشد از آرماتور ادکا باید استفاده شود.

به طور کلی توصیه می‌شود در سقف‌هایی با دهانه‌های بلند و سربار زیاد در هر دو سر تیرچه، آرماتور ادکا قرار داده شود.

برای اینکه در مورد آرماتور ادکا بیشتر بدانید به مقالهادکا مراجعه کنید.

آرماتور ادکا

مزایا و معایب تیرچه پیش تنیده

مزایای تیرچه پیش تنیده

  • استفاده از این تیرچه‌ها به دو دلیل از نظر اقتصادی به صرفه است:
  1. به دلیل اینکه جان تیرچه‌ها از قبل بتن ریزی شده است، میزان مصرف بتن سقف کاهش می‌یابد.
  2. این تیرچه‌ها در تعداد انبوده تولید می‌شود، این امر موجب کاهش قیمت آن نسب به بقیه تیرچه‌ها به ازای عملکرد بهتری که دارد، شده است.
  • به دلیل کاهش مصرف بتن، سرعت بتن ریزی در این سقف نیز بیشتر است.
  • مقاومت بسیار بالاتری نسبت به بقیه تیرچه‌های فلزی و بتنی دارد.
  • همانطور که گفتیم در این تیرچه‌ها از سیم استفاده می‌شود که این امر موجب کاهش وزن آن می‌گردد. با کاهش وزن تیرچه، از وزن سقف کم شده و در نتیجه عملکرد بهتری در برابر زلزله خواهد داشت.
  • از نظر معماری وجود دهانه‌های بلند مطلوب‌تر است. تیرچه‌های بتنی پیش تنیده امکان اجرا تا دهانه 12 متر (با سربار مسکونی) را دارد.
  • چون سیم‌ها درون بتن تیرچه‌ها قرار می‌گیرند خطرات زنگ‌زدگی و فرسودگی سیم‌ها وجود ندارد.
  • مقاومت این تیرچه‌ها در برابر بارهای مرده و زنده بیشتر است که این امر موجب افزایش عمر مفید ساختمان می‌شود.
معایب تیرچه پیش تنیده چیست

معایب تیرچه پیش تنیده

  • برای دهانه‌های بلندتر از 12 متر به صرفه نبوده و باید از دیگر انواع سیستم سقف استفاده کرد. مانند دال‌های مجوف (یوبوت، سقف کوبیاکس ، سقف بابل دک و غیره) و دال مشبک ( اجرای سقف وافل )
  • نمی‌توان از کیفیت ساخت آن و نحوه صحیح اعمال نیروی پیش تنیدگی مطمئن بود.
  • برای اندازه‌های مختلف باید سفارش داده شود و مانند دیگر تیرچه‌ها امکان برش آن وجود ندارد. به همین دلیل در قسمت‌هایی که پخی وجود دارد اجرای آن زحمت زیادی دارد.
  • چون در طول‌های بلند تولید می‌شود، حمل و جابه‌جایی آن مشکل است.
Call To Action 2

مسیر پیشنهادی مطالعه مقالات آکادمی عمران

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • Profile Image
    ندا پیروزفر
    ۱۴۰۲/۱۲/۲۲
    0

    میشه بدون چوب هم تیرچه پیش تنیده رو دپو کرد؟

    پاسخ
    • Profile Image
      کتایون قهاری
      ۱۴۰۲/۱۲/۲۲
      0

      سلغم وقت بخیر
      بله ولی ممکنه در اثر بارندگی آب جاری کف کیفیت تیرچه را تحت شعاع قرار دهد. بهتر است تیرچه رو تخته با حداقل ۱۰ سانتی متر فاصله از زمین دپو شود

      پاسخ
      • Profile Image
        ندا پیروزفر
        ۱۴۰۲/۱۲/۲۲
        0

        خیلی ممنون از راهنماییتون

        پاسخ
        • Profile Image
          کتایون قهاری
          ۱۴۰۲/۱۲/۲۲
          0

          موفق باشین.

          پاسخ
  • Profile Image
    کعبی
    ۱۴۰۲/۱۰/۲۸
    0

    سلام یک اتاق یا حسینه دارم عرض داخل به داخل آن ۸متر و طول ۲۰متر میخواستم سقفی اجرا کنم که داخل اتاقم ستون یا پایه نباشه بی زحمت راهنمایی میکنید /سپاس

    پاسخ
    • Profile Image
      ملیکا سلیمانی پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۱۰/۳۰
      0

      سلام
      برای دهانه ۸ متری تیرچه پیش ساخته بتنی دوبل و سایر سقف های بتنی قابلیت اجرا دارد. فاصله ستون ها در طول بیست متر کمتر شده و اجرا میشود. البته انتخاب نوع سقف به ده ها پارامتر دیگر نیژ بستگی دارد.

      پاسخ
  • Profile Image
    مهرشاد
    ۱۴۰۲/۱۰/۲۱
    0

    سلام و وقت بخیر
    آیا برای اجرای سقف کاذب،زیر سقفی که با تیرچه پیش تنیده اجرا شده است می توان با تفنگ (هیلتی) به زیر تیرچه شلیک کرد و از تیرچه آویز گرفت

    پاسخ
    • Profile Image
      ملیکا سلیمانی پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۱۰/۲۳
      0

      سلام مشکل خاصی ندارد. فقط نزدیک به جایی که کابل رد نشده نباشد.

      پاسخ
  • Profile Image
    محمد کاظم آل اسحاق
    ۱۴۰۲/۰۹/۲۴
    0

    سلام. دستگاه تولید تیرچه پیش تنیده در ایران وجود دارد؟ توسط کدام شرکت ساخته و عرضه می شود ؟

    پاسخ
    • Profile Image
      ملیکا سلیمانی پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۰۹/۲۵
      0

      سلام در این مورد اطلاع دقیقی نداریم متاسفانه

      پاسخ
  • Profile Image
    کریم بهمن راد
    ۱۴۰۲/۰۸/۱۶
    0

    عالی و کامل

    پاسخ
    • Profile Image
      کتایون قهاری پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۰۸/۱۶
      0

      سلام وقت بخیر
      ممنون از حسن نظر شما

      پاسخ
  • Profile Image
    بیتا عباسیان
    ۱۴۰۲/۰۸/۱۴
    0

    سلام خسته نباشید.
    می خواستم بدونم سرعت اجرای تیرچه پیش تنیده به نسبت باقی تیرچه ها چطور هست؟

    پاسخ
    • Profile Image
      کتایون قهاری پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۰۸/۱۴
      0

      سلام وقت بخیر.
      مزیت تیرچه پیش تنیده نسبت به باقی تیرچه ها در امکان ایجاد دهانه های بلند تر است و از باب سرعت هیچ مزیتی ویژه‌تری نسبت به باقی تیرچه ها ندارد.

      پاسخ
  • Profile Image
    اشکان
    ۱۴۰۲/۰۷/۲۶
    0

    سلام وقت بخیر،آیا برای اسکلتهای بنایی که زیر نظر بنیاد مسکن هست قابل اجرا می‌باشد؟

    پاسخ
    • Profile Image
      ملیکا سلیمانی پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۰۷/۲۹
      0

      سلام وقت بخیر
      بله اما برای دهانه های زیر بیست متر توجیه اقتصادی ندارد و توصیه نمیشه در ساختمان های بنایی بدون اسکلت سازه ای اجرا کرد.

      پاسخ
  • Profile Image
    رسول
    ۱۴۰۲/۰۷/۲۶
    0

    ایا تیرچه پیش تنیده از نظر محکم شدن و چفت شدن بتن که روی سقف ریخته میشود با خود تیرچه که کاملا بتنی و از قبل اماده شده ۲تیکه نمیشود

    پاسخ
    • Profile Image
      ملیکا سلیمانی پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۰۷/۲۶
      0

      سلام
      بخش فوقانی تیرچه دندانه دندانه یا به صورت کلید برشی اجرا شده تا درگیری بهتری داشته باشد

      پاسخ
  • Profile Image
    فرجام جمال زاده
    ۱۴۰۲/۰۷/۱۵
    0

    استفاده از تیرچه پیش تنیده باعث میشه چه قدر تو بتن ریزی صرفه جویی بشه؟

    پاسخ
    • Profile Image
      کتایون قهاری پشتیبان آکادمی عمران
      ۱۴۰۲/۰۷/۱۵
      0

      سلام وقتتون بخیر.
      مقدار مشخصی ندارد. جان تیرچه پیش تنیده در کارخانه ساخت با بتن پر شده و جان تیرچه های بتنی به صورت درجا با بتن سقف همزمان پر می شوند. به کمک تیرچه پیش تندیده می توانید دهانه های بزرگتری اجرا کنید و شاید ستون میانی نیز حذف شود و در مصرف بتن آن صرفه جویی گردد.

      پاسخ