قرارداد سرجمع چیست ؟ تعدیل قراردادهای سرجمع از صفر تا صد

حتما در مورد قرارداد سرجمع و فهرست بهایی شنیده‌اید. اما آیا با مفهوم و کاربرد هر کدام آشنایی دارید؟ می‌‌دانید تفاوت قرارداد سرجمع و فهرست بهایی در چیست یا این که تعدیل قراردادهای سرجمع چگونه محاسبه می‌شوند؟ بخشنامه سرجمع جدید چیست و اصلا هر ساله منتشر می‌شود؟ به تفسیر چه موضوعاتی می‌پردازد؟ در این مقاله صفر تا صد هر آن چه که به قراردادهای سرجمع و تعدیل آن مربوط می‌شود را بیان کرده‌ایم. پس تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

 

آنچه در این مقاله می آموزید:

قراداد سرجمع چیست ؟

 بخشنامه سرجمع جدید

 محاسبه متراژ سطح زیر بنا پروژه

 تغییر مقادیر و کار جدید در قرارداد سرجمع

 تفاوت قرارداد سرجمع و فهرست بهایی

نحوه محاسبه تعدیل قراردادهای سرجمع

 

فیلم بررسی قرارداد سرجمع و جدول ساختار شکست

پیش از آن که این مقاله را مطالعه کنید، ابتدا فیلم زیر را مشاهده کرده تا دید بهتری نسبت به قرارداد سرجمع پیدا کنید.

قراداد سرجمع چیست ؟

در قراردادهای سرجمع یا قراردادهای متر مربعی، تمام هزینه‌های اجرای ساختمان به صورت یک فایل زیپ شده و بر اساس متر مربع تمام شده کار در نظر گرفته می‌شود.

برای به دست آوردن قیمت هر متر مربع پروژه در قراردادهای سرجمع، همه مبالغ فعالیت‌هایی که در پروژه انجام شده‌ شامل گودبرداری، اجرای فونداسیون، اجرای اسکلت سازه، سفت کاری، نازک کاری و غیره را طبق جدول فهرست بهای‌ پایه جمع کرده و بر مقدار متراژ زیر بنای پروژه تقسیم می‌کنیم تا مبلغ انجام کار برای هر متر مربع پروژه به دست آید.

برای مثال اگر هزینه ساخت آپارتمانی با زیربنا ۱۰۰۰ متر مربع چیزی حدود ۱۰ میلیارد تومان شود، مبلغ ساخت هر متر مربع آن ۱۰ میلیون تومان می‌گردد.

هزینه‌ها برای داخل ساختمان و محوطه سازی بر حسب متر مربع و برای فضای خارج ساختمان مثل حصارکشی معمولا بر حسب متر طول محاسبه می‌شود.

پیمانکار با توجه به نقشه‌ها و مشخصات فنی پیمان که پیش از اجرای کار در اختیار او قرار می‌گیرد، مبلغ انجام کار برای هر متر مربع را پیشنهاد می‌کند.

سوالی که در اینجا ممکن است برایتان پیش بیاید این است که آیا پیمانکار باید صبر کند و بعد از پایان تمام مراحل پروژه، هزینه هر متر مربع را دریافت کند؟

در پاسخ باید بگوییم خیر. پیمانکار می‌تواند طبق جدول ساختار شکست بعد از انجام هر فعالیت درخواست هزینه کند. 

برای مثال بعد از انجام مرحله فونداسیون که حدود ۲۰ درصد هزینه کل پروژه را تشکیل می‌دهد، می‌تواند تقاضای پرداخت این هزینه را داشته باشد.

دقت کنید که هر فعالیت ممکن است از مجموع چند فعالیت دیگر تشکیل شده باشد و برای هر فعالیت می‌توان جداگانه تقاضای پرداخت داشت.

در مثال بالا، فعالیت فونداسیون می‌تواند از ۵ درصد بتن مگر، ۵ درصد آرماتوربندی، ۵ درصد قالب بندی و ۵ درصد بتن ریزی تشکیل شود و پیمانکار بعد از انجام هرکدام می‌تواند تقاضای وجه آن را داشته باشد.

توجه داشته باشید که اگر هر کدام از این ریز فعالیت‌ها بیش از ۸ درصد را به خود اختصاص دهند، باز باید به فعالیت‌های جزئی‌تری تقسیم شوند.

در آموزش متره و برآورد با دیتیل بیشتری در مورد قرارداد سرجمع توضیح می‌دهیم.

قرارداد سرجمع چیست

بخشنامه سرجمع جدید

اولین بخشنامه سرجمع در سال ۸۹ با عنوان بخشنامه انعقاد پیمان اجرای کارهای ساختمانی به صورت سرجمع منتشر شد.

طبق آن بخشنامه حداکثر مقدار زیربنا برای استفاده از قرارداد‌های تعدیل، ۱۰۰۰۰ متر مربع در نظر گرفته شد.

در سال ۹۶ بخشنامه جدیدی صادر گشت که با حفظ همان عنوان، جایگزین بخشنامه قبلی سرجمع گردید و در ادامه این مقاله به توضیحات مفاد آن می‌پردازیم.

در این بخشنامه، حداکثر متراژ به ۴۰۰۰ متر مربع کاهش یافت و تاکنون بخشنامه جدیدتری برای آن ابلاغ نشده است.

طبق آخرین بخشنامه ابلاغ شده، اگر متراژ زیربنا پروژه زیر ۴۰۰۰ مترمربع باشد، برای انعقاد پیمان کارهای ساختمانی باید از قراردادهای سرجمع استفاده کنیم.

اما اگر متراژ زیربنا پروژه بیشتر از ۴۰۰۰ متر مربع باشد، کارفرما می‌تواند به تشخیص خود از قراردادهای سرجمع یا قراردادهای فهرست بهایی استفاده کند.

در مواردی که متراژ زیربنا پروژه کمتر از ۴۰۰۰ متر مربع بوده و کارفرما تمایل به انعقاد قرارداد به صورت سرجمع را نداشته باشد، طبق بخشنامه انعقاد پیمان اجرای کارهای ساختمانی به صورت سرجمع سال ۹۶، بعد از ارائه گزارش توجیهی و مستندات لازم می‌تواند از روش انعقاد قرارداد به صورت فهرست بهایی استفاده کند.

گزارش توجیهی و مستندات لازم باید در طرح‌های ملی به تصویب امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور و در طرح‌های استانی به تصویب شورای فنی استان برسد.

نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که در صورت تامین نشدن موارد زیر، انعقاد قرارداد ( چه به صورت سرجمع، چه به صورت فهرست بهایی) مجاز نیست.

زمین و محل اجرای پروژه

نقشه‌ها

نبود حداقل ۳۰ درصد اعتبار هزینه کار در حساب کارفرما قبل از شروع مناقصه 

پیش بینی نشدن اعتبار لازم در بودجه سنواتی 

در همان سال، اصلاحیه‌ای برای بخشنامه انعقاد پیمان اجرای کارهای ساختمانی صادر شد که در ادامه لینک دانلود آن‌ها را برایتان قرار داده‌ایم. 

 

دانلود بخشنامه سرجمع ۹۶

 

دانلود اصلاحیه بخشنامه سرجمع ۹۶

 

 

آموزش‌های حوزه دفتر فنی آموزش‌هایی فراتر از کاربردی

به جمع حرفه‌ای‌ها بپیوندید!

بر روی اینجا کلیک کنید
مسیر یادگیری مهندسی عمران یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

بر روی اینجا کلیک کنید

 

محاسبه متراژ سطح زیر بنا پروژه

در اینجا سوالی که ممکن است برای شما پیش آید این است که چگونه متراژ سطح زیر بنای پروژه را حساب می‌کنند؟

در پاسخ باید بگوییم سطوح زیربنای هر ساختمان (به تفکیک هر طبقه) بر اساس تصویر افقی سقف‌ها (پشت تا پشت) اندازه‌گیری شده و پیش‌آمدگی سقف‌ها مثل بالکن جزء زیربنا محسوب می‌شود.

دقت کنید که راه پله‌ها و چاله آسانسور همگی جزء تصویر افقی سقف‌ها حساب می‌شوند.

اما بازشوهای واقع در سقف با تصویر افقی بیش از ۳ مترمربع مثل نورگیرها، جزء زیربنا به حساب نمی‌آیند.

 

تغییر مقادیر و کار جدید در قرارداد سرجمع

اما سوالی که پیش می‌آید این است که اگر در حین کار نقشه‌ها تغییر کرد، چه کنیم؟

۱) اگر در حین اجرای پروژه، کار جدیدی که قبلا در پروژه نبوده اضافه شود، هزینه آن طبق فهرست بها واحد پایه منضم به پیمان محاسبه و به پیمانکار پرداخت می‌گردد.

برای مثال اگر در نقشه، اجرای سقف کاذب اصلا ذکر نشده باشد اما در حین اجرا پروژه به آن اضافه شود، آنگاه هزینه اجرا سقف کاذب طبق فهرست بها منضم به پیمان مثلا رشته ابنیه سال ۱۴۰۰ محاسبه و به پیمانکار پرداخت می‌گردد.

۲) اگر در حین اجرای پروژه، نقشه پروژه عوض شود هزینه طرح قبلی را کم کرده و به جای آن هزینه کار جدید را اضافه می‌کنند.

برای مثال اگر اجرای سقف کاذب از کناف به رابیتس تغییر پیدا کند، هزینه سقف کاذب کناف کم و به جایش هزینه سقف کاذب رابیتس طبق فهرست بهای واحد پایه منضم به پیمان به پرداختی‌های پیمانکار اضافه می‌شود.

۳) اگر هزینه و مقدار فعالیتی که در نقشه‌ها آمده است به طور کامل یا صحیح در برآورد اجرای کار در نظر گرفته نشده باشد، پیمانکار قبل از مناقصه باید آن را با کارفرما و مشاور در میان بگذارد و مقدار واقعی انجام کار طبق نقشه‌ها را ملاک پیشنهاد خود قرار دهد. در غیر این صورت هیچ پرداختی اضافه‌ای به او تعلق نمی‌گیرد.

برای مثال اگر مقدار آرماتورهای فونداسیون طبق نقشه‌های اجرایی کار ۱۰ تن باشد اما طبق برآورد، ۸ تن در نظر گرفته شده باشد، معمولا در حین انجام کار هزینه مابه‌التفاوت برآورد و مقدار واقعی انجام کار (۲ تن) را کارفرما نمی‌پردازد و همیشه بین پیمانکاران و کارفرماها سر این موضوع درگیری وجود دارد.

 

بخشنامه سرجمع جدید

تفاوت قرارداد سرجمع و فهرست بهایی

تفاوت اصلی دو قرارداد فهرست بهایی و سرجمع در نحوه نوشتن صورت وضعیت و نحوه پرداخت آن‌ها است.

در قراردادهای فهرست بهایی، پیمانکار بر اساس نقشه‌ها و مشخصات فنی قیمتی را به کارفرما پیشنهاد می‌دهد.

پس از برنده شدن در مناقصه و گرفتن پروژه، هزینه هر عملیاتی که مطابق با نقشه‌های اجرایی و دستورکار‌ها توسط پیمانکار صورت پذیرفته، با توجه به ردیف‌های فهرست بها منضم به پیمان و اعمال ضرایب پیشنهادی پرداخت خواهد شد.

در این نوع قراردادها، حتی اگر عملیاتی در نقشه‌های اجرایی پیش بینی شده باشد اما در برآورد هزینه اجرای کار لحاظ نگردیده باشد و پیمانکار عملیات مربوط را انجام دهد، هزینه آن به پیمانکار پرداخت خواهد شد.

در قراردادهای سرجمع، پس از آن که برآورد هزینه اجرای کار براساس نقشه‌ها و مشخصات فنی توسط مهندس مشاور تهیه شد، جدولی به نام جدول ساختار شکست که برمبنای وزن ریالی هر فعالیت تشکیل شده، در اختیار پیمانکار قرار می‌گیرد که برای پرداخت هزینه صورت وضعیت‌ها از آن استفاده می‌شود.

در این نوع قرارداد‌ها نیز پیمانکار بر اساس نقشه‌ها و مشخصات فنی قیمت پیشهادی خود را اعلام می‌کند.

در قرارداد سرجمع، اگر عملیاتی در نقشه‌های اجرایی پیش بینی شده باشد اما در برآورد هزینه اجرای کار لحاظ نگردیده باشد، معمولا اضافه پرداختی به پیمانکار صورت نخواهد گرفت و ملاک، مترمربع تمام شده کار است.

 از دیگر تفاوت‌ قرارداد سرجمع و فهرست بهایی می‌توان به این مورد اشاره کرد که اگر کارفرما در پرداخت هزینه‌ها تاخیر داشته باشد علاوه بر این که پیمانکار می‌تواند تمدید بگیرد (مثل قرارداد فهرست بهایی) خسارت دیرکرد را هم می‌تواند تقاضا کند.

هم چنین اگر مجموع مطالبات ناخالص تأیید شده پیمانکار که به تاخیر افتاده، از ۱۵ درصد مبلغ اولیه پیمان به علاوه ۲۵ درصد مبلغ مستهلک نشده پیش پرداخت فراتر رود یا حداکثر خسارت محاسبه شده به پیمانکار از ۲٫۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود و کارفرما ظرف مدت حداکثر یک ماه از تاریخ رسیدن به این مطالبات، نسبت به پرداخت اقدام نکند، پیمانکار ابتدا اخطار کتبی به کارفرما داده و در صورت عدم رفع مشکل از سوی کارفرما پس از یک هفته، طبق ماده ۴۸ شرایط عمومی پیمان می‌تواند خاتمه پیمان را اعلام کند.

برای مطالعه بیشتر در مورد خاتمه پیمان به مقاله ماده ۴۸ شرایط عمومی پیمان و اقدامات خاتمه پیمان در یک مقاله سر بزنید.

 

نحوه محاسبه تعدیل قراردادهای سرجمع

برای تعدیل قراردادهای سرجمع طبق جدول ساختار شکست برای هر فعالیت، موارد زیر مشخص شده که به راحتی می‌توان با استفاده از این اطلاعات تعدیل آن را حساب کرد.

مبلغ برآورد

  درصد آن نسبت به هزینه کل

شاخص فصل و رشته متناظر 

در اینجا با نمونه‌ای از این جدول ساختار شکست آشنا می‌شویم.

تعدیل قراردادهای سرجمع

دقت کنید که طبق تبصره ۱ ماده ۹ شرایط عمومی پیمان بخشنامه سرجمع، با افزایش هر فعالیتی، کارفرما موظف است افزایش هزینه را بپردازد و پیمانکار می‌تواند تعدیل آن را بگیرد.

برای مثال با افزایش دو برابر مقدار پوکه‌ریزی، کارفرما باید ۲ برابر مقدار پرداختی را افزایش دهد.

نکته‌ای که باید به آن توجه کنید این است که طبق تبصره ۲ ماده ۹ شرایط عمومی پیمان بخشنامه سرجمع ، اگر کارفرما کار جدیدی را تعریف می‌کند باید فصل و رشته متناظر با آن کار را هم مشخص کند.

اما اگر کار جدید ترکیبی از چند فصل باشد، مثل اجرای دال بتنی که شامل فعالیت‌های قالب بندی، آرماتوربندی و بتن ریزی است، باید فصلی که بیشترین هزینه در زمان تعیین قیمت را دارد ملاک تعیین شاخص قرار دهیم.

برای محاسبه تعدیل قراردادهای سرجمع بعد از مشخص شدن شاخص فصلی هر فعالیت، مبلغ اجرای آن که از جدول ساختار شکست به دست آمده را طبق بخشنامه ۱۰۱/۱۷۳۰۷۳ مورخ ۱۳۸۲/۰۹/۱۵ تعدیل خواهیم کرد.

با داشتن شاخص‌های فصلی هر فعالیت و مبلغ اجرای کار نحوه محاسبه تعدیل قراردادهای سرجمع نیز مانند سایر قراردادهای فهرست بهایی می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با ریزه‌کاری‌های محاسبه تعدیل حتما به مقاله تعدیل چیست ؟! صفر تا صد تعدیل آحاد بها و ضریب تعدیلسر بزنید.

 

امیدواریم در پایان این مقاله به جواب سوال‌های خود در مورد قرارداد سرجمع رسیده باشید و از اینکه تا پایان مقاله با ما همراه بودید، تشکر می‌کنیم. نظرات خود را در مورد این مقاله با ما به اشتراک بگذارید.

مسیر یادگیری مهندسی عمران یک مسیر رایگان برای حرفه‌ای شدن

حتما تو این مسیر با ما همراه شو!

بر روی اینجا کلیک کنید

دیدگاه کاربران
  • سینا ۲۸ خرداد ۱۴۰۱

    باعرض سلام و خسته نباشید میخواستم از زحماتتون و مقاله مفیدو کاربردی تون کمال تشکر و قدردانی رو داشته باشم.

    • مریم حسنی پشتیبان ۲۹ خرداد ۱۴۰۱

      باسلام و وقت بخیر
      از اینکه این مقاله براتون مفید واقع شده، بسیار خوشحالیم.
      موفق باشید.

  • ADMIN ۲۶ مرداد ۱۴۰۱

    بسیار عالی بیان نمودید.مچکرم

    • زهرا دهقان پشتیبان آکادمی عمران ۲۶ مرداد ۱۴۰۱

      سلام وقت بخیر
      ممون از حسن نظر شما

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *